Ondanks jarenlange discussie blijft daadwerkelijke besluitvorming uit, terwijl de problemen zich blijven opstapelen.
In de nieuwe reflectie Kiezen voor vereenvoudiging schetst de inspectie hoe ingrijpende hervormingen kunnen worden aangepakt en welke uitgangspunten daarvoor richting moeten geven. Het document volgt op de eerdere handreiking Ritme in vereenvoudiging, waarin al werd gepleit voor stapsgewijze vereenvoudiging. Nu gaat de inspectie verder: de tijd van analyse is voorbij en politieke partijen moeten in de lopende formatieperiode knopen doorhakken.
Vereenvoudiging
De inspectie wijst erop dat de wirwar aan regels voor veel mensen onbegrijpelijk is. Daardoor laten zij ondersteuning liggen waar ze recht op hebben of raken ze verstrikt in administratieve verplichtingen. Een eenvoudiger stelsel zou volgens de inspectie zorgen voor meer overzicht, minder stress en een eerlijkere toegang tot inkomensondersteuning. Tegelijkertijd erkent de organisatie dat een deel van de mensen kwetsbaar blijft, en pleit zij daarom voor versterking van sociaaljuridische hulp en voor een herbezinning op het sociaal minimum.
Toeslagen
Het toeslagenstelsel krijgt in de reflectie bijzondere aandacht. De voorschotsystematiek leidt nog altijd tot grote problemen, en de inspectie ziet slechts drie routes om dat structureel te verbeteren: toekenning op basis van actuele inkomensgegevens, integratie van toeslagen in het belastingstelsel of opname in de sociale zekerheid. Ook binnen het belastingstelsel zelf ziet de inspectie ruimte voor vereenvoudiging. Veel werkenden weten niet welk netto-inkomen zij overhouden als zij meer gaan werken, wat volgens de organisatie wijst op een fundamenteel gebrek aan transparantie.
Uitgangspunten
De inspectie benadrukt dat vereenvoudiging breder moet worden bekeken dan alleen regelgeving. Een toekomstbestendig stelsel moet voorspelbaar zijn, inkomenszekerheid bieden, werk lonend maken, uitvoerbaar blijven en financieel houdbaar zijn. Volgens de organisatie staan deze uitgangspunten breed in de samenleving ter discussie, maar is er tegelijk veel overeenstemming over het belang ervan.
Met de reflectie wil de inspectie het politieke momentum benutten. Vereenvoudiging, zo stelt zij, vermindert stress, schulden en gezondheidsproblemen, verlicht de druk op uitvoeringsorganisaties en draagt bij aan het vertrouwen in de overheid. Juist daarom zou het volgens haar nu tijd zijn om door te pakken.
Geef een reactie