De twee klokkenluiders die melding maakten van gesjoemel bij energiebedrijf Vattenfall spannen een tuchtzaak aan tegen vier accountants van het Instituut van Internal Auditors. Zij deden onderzoek naar de aantijgingen van de klokkenluiders jegens Vattenfall.
De twee klokkenluiders waren van mening dat Vattenfall in 2013 met opzet informatie zou hebben gelekt naar het Duitse bedrijf Siemens. Dit bedrijf kreeg hierdoor een voorsprong bij de aanbesteding voor de bouw van een gasturbine in Duitsland van honderden miljoenen euro’s.
Regels omzeilen
Na een klacht van de twee medewerkers deden vier bedrijfsonderzoekers van het Instituut van internal Auditors in opdracht van Vattenfall Nederland onderzoek of medewerkers zich voldoende houden aan aanbestedingsregels. Volgens de auditors was dat niet het geval. Een memo, dat later uitlekte, stelde dat het hoger management ‘meer betrokkenheid’ moest tonen. ‘Over het algemeen lijkt de niet-naleving van de EU-wetgeving vrij goed bekend op managementniveau’, zo stond in het interne memo. ‘De beslissing om niet te voldoen aan de Europese wetgeving impliceert dat de onderneming bepaalde risico’s accepteert. (…) Grotere betrokkenheid van het management is noodzakelijk zodat de genomen bedrijfsrisico’s worden beheerst en vallen binnen de risicobereidheid van de onderneming.’
Dit kun je op twee manieren uitleggen: enerzijds als een aansporing aan managers om de werkvloer meer te doordringen van het belang van aanbestedingsregels. Maar de klokkenluiders lazen iets anders in het memo, namelijk een verkapte boodschap de aanbestedingsregels in het vervolg slimmer te omzeilen. Volgens forensisch accountant Peter Schimmel, die onderzoek deed naar wat er in Duitsland mogelijk was misgegaan bij de aanbesteding, betrof het memo een niet-officieel uitgebracht, onaf en gemankeerd concept van één audit medewerker die, volgens hem, verkeerde conclusies trok. Desondanks kwam het memo in handen van de klokkenluiders, die daarop een klacht indienden bij de Raad van Tucht van het Instituut van Internal Auditors. Daar hadden zij meteen al weinig vertrouwen in: het hoofd internal audit van Vattenfall was óók bestuursvoorzitter van het IIA. De uitspraak van de Raad van Tucht bevestigde de klokkenluiders in hun idee dat de slager hier zijn eigen vlees keurde: het was geen integriteitsinbreuk van Vattenfall, vond de Raad, maar een onzorgvuldigheid. De twee klokkenluiders wenden zich daarop tot de Raad van Beroep van het Instituut van Internal Auditors. Die kwam tot hetzelfde oordeel als de Raad van Toezicht: het was geen integriteitsinbreuk, maar onzorgvuldig.
Accountantskamer
Daarom stappen de klokkenluiders nu naar de Accountantskamer. Omdat deze alleen klachten tegen individuele accountants behandeld, richtten de klokkenluiders zich tegen vier accountants van de IIA. Die organisatie weerspreekt de aantijging dat het instituut niets doet. ‘Zo’n acht jaar geleden werd er een klacht behandeld door de Raad van Tucht. Die is ongegrond verklaard’, zegt voorzitter Linda Post tegen energieblad Energeia. Zij zegt dat de klacht van de Vattenfall-klokkenluiders ‘is afgehandeld volgens onze procedures en reglementen, wat de integriteit waarborgt’.
Peter Schimmel
Deze tuchtklacht staat los van de eerdere klacht jegens forensisch accountant Peter Schimmel. Die deed in opdracht van Vattenfall onderzoek naar de wijze waarop een Duitse onderzoeker in Duitsland onderzoek had gedaan naar een aantal specifieke klokkenluidersklachten. Die hadden betrekking op de meervoudige onderhandse aanbesteding volgens Duits recht van een warmtekrachtcentrale bij Hamburg (Wedel). Schimmel concludeerde dat de onderzoeker voor al zijn bevindingen onomstotelijk bewijs had en zijn bevindingen dus kon staven. De klokkenluiders waren het niet eens met die conclusie en dienden een klacht in bij de Accountantskamer. Die stelde de klagers in het gelijk en schorste Schimmel voor drie maanden. De forensisch accountant is het niet eens met zijn veroordeling. Hij stelt dat de Accountantskamer met zijn uitspraak ingaat tegen de Europese Commissie, die de wijze van aanbesteding volgens Duits recht juist heeft aanbevolen om de energietransitie te versnellen. Ook zou de Nederlandse tuchtrechter zich baseren op ‘vervalste teksten’, die door de klokkenluiders zouden zijn aangeleverd.
In dit artikel is het commentaar verwerkt dat Peter Schimmel naar aanleiding van de publicatie op deze website stuurde naar de redactie.
Geef een reactie