Vooral kleinere ondernemingen zonder boekhoudsoftware verwachten problemen bij de invoering van verplichte e-facturatie en digitale rapportage. Het onderzoek naar de gevolgen van ViDA is onlangs gepubliceerd door het ministerie van Financiën. Voor het kwantitatieve deel werden 1.102 respondenten ondervraagd. Daarnaast vonden dertig verdiepende interviews plaats.
De Europese ViDA-regelgeving verplicht lidstaten om per 1 juli 2030 e-facturatie en digitale rapportage in te voeren voor intracommunautaire B2B-transacties. Nederland moet nog keuzes maken over de uitvoering, waaronder een eventuele uitbreiding van de verplichtingen naar binnenlandse zakelijke transacties.
Facturatie nog vaak handmatig
Volgens het onderzoek verstuurt of ontvangt 58 procent van de ondernemingen weleens facturen van bedrijven in andere EU-landen. De overige 42 procent factureert uitsluitend binnenlands. Die laatste groep bestaat voor een groot deel uit zzp’ers.
Van alle onderzochte ondernemingen gebruikt 64 procent boekhoud- en facturatiesoftware. Toch wordt 80 procent van de facturen nog als pdf opgesteld en 77 procent via e-mail verstuurd. Ook de verwerking van inkomende facturen gebeurt vaak handmatig.
Van de ondernemingen die boekhoud- en facturatiesoftware gebruiken, beschikt 68 procent over software die e-facturatie ondersteunt. Bij 18 procent is die functionaliteit wel aanwezig, maar nog niet in gebruik. Slechts 28 procent gebruikt e-facturatie zowel voor het verzenden als ontvangen van facturen.
Bij ondernemingen zonder boekhoudsoftware is de bereidheid om over te stappen beperkt. Van deze groep verwacht 64 procent de komende jaren geen boekhoud- en facturatiesoftware te gaan gebruiken. Onder zzp’ers bedraagt dat percentage zelfs 74 procent. Tevredenheid over de bestaande werkwijze en de verwachte kosten vormen belangrijke belemmeringen.
Fiscaal dienstverleners beter geïnformeerd
De kennis over ViDA is onder ondernemers beperkt. Van de ondervraagde ondernemingen heeft 57 procent nog nooit van de regelgeving of de toekomstige Europese e-facturatieplicht gehoord. Slechts 13 procent weet globaal wat de wetgeving inhoudt, 8 procent weet of de eigen onderneming onder de verplichting valt en 7 procent weet concreet welke maatregelen nodig zijn.
Uit het kwalitatieve onderzoek blijkt dat fiscaal dienstverleners doorgaans aanzienlijk beter geïnformeerd zijn. Zij zijn vaak al meerdere jaren bekend met ViDA en hebben zich via vakbladen, kennisplatforms, nieuwsbrieven en beroepsorganisaties in de regelgeving verdiept. Bij boekhouders en medewerkers van financiële afdelingen is het bestaan van de wetgeving doorgaans wel bekend, maar ontbreekt regelmatig kennis over de precieze inhoud en gevolgen.
De onderzoekers wijzen erop dat de Belastingdienst op het moment van het onderzoek nog niet actief over ViDA had gecommuniceerd.
Zorgen over fouten en gegevensuitwisseling
Ondernemingen staan overwegend neutraal tot licht positief tegenover de Europese verplichtingen. De grootste zorgen hebben betrekking op fouten in de gegevens die aan de Belastingdienst worden doorgegeven. Van de respondenten noemt 41 procent dit als aandachtspunt. Daarnaast maakt 35 procent zich zorgen over dataveiligheid en 25 procent over privacy.
Ondernemers vragen zich onder meer af hoe creditnota’s worden verwerkt, binnen welke termijn fouten kunnen worden hersteld en wanneer de Belastingdienst conclusies verbindt aan ontvangen factuurgegevens. Ook bestaat onzekerheid over de mate waarin de fiscus inzicht krijgt in de financiële administratie.
De helft van de ondernemingen verwacht eenmalige investeringen te moeten doen om aan de verplichtingen te voldoen. Die hebben vooral betrekking op de aanschaf of aanpassing van software en het opnieuw inrichten van administratieve processen. Ondernemingen die al software gebruiken, verwachten volgens het kwalitatieve onderzoek doorgaans beperkte extra kosten.
Verdeeldheid over binnenlandse verplichting
Een eventuele uitbreiding van e-facturatie en digitale rapportage naar binnenlandse B2B-transacties leidt tot verdeeldheid. Van de ondernemingen staat 28 procent positief tegenover verplichte binnenlandse e-facturatie, terwijl 27 procent negatief is. Bij digitale rapportage aan de Belastingdienst bedragen die percentages respectievelijk 26 en 28 procent.
Ondernemingen die al intracommunautair factureren en boekhoudsoftware gebruiken, geven juist regelmatig de voorkeur aan één uniform systeem voor binnenlandse en grensoverschrijdende transacties. Daarmee voorkomen zij dat verschillende facturatieprocessen naast elkaar blijven bestaan.
Pleidooi voor gefaseerde invoering
De onderzoekers adviseren de Belastingdienst om tijdig te communiceren en de invoering te faseren. Daarbij zouden ondernemingen die uitsluitend binnenlands factureren meer tijd moeten krijgen om hun administratieve processen aan te passen.
Ook bevelen de onderzoekers aan om ondernemingen minimaal een jaar voor de invoering een informatiepakket te sturen met een stappenplan, tijdschema en uitleg over de verplichtingen. Verder wordt geadviseerd om vooraf pilots te organiseren waarin bedrijven ervaring kunnen opdoen met e-facturatie en digitale rapportage.
Fiscaal dienstverleners en softwareleveranciers krijgen in de aanbevelingen een nadrukkelijke rol. Zij moeten volgens de onderzoekers eerder dan ondernemers worden geïnformeerd over de uitvoering en eventuele knelpunten, zodat zij hun klanten kunnen begeleiden. Daarnaast zouden fiscaal dienstverleners problemen uit de praktijk moeten terugkoppelen aan de Belastingdienst.


Geef een reactie