Het wetsvoorstel regelt de Nederlandse implementatie van het onderdeel elektronische facturatie en digitale rapportage van de Europese richtlijn Btw in het digitale tijdperk (ViDA). De hoofdlijnen waren al bekend uit de contourenbrief die staatssecretaris Eelco Eerenberg in september naar de Tweede Kamer stuurde. Nederland kiest ervoor de Europese verplichtingen voor grensoverschrijdende transacties ook grotendeels toe te passen op binnenlandse zakelijke transacties.
Vanaf 1 juli 2030 wordt e-facturatie verplicht voor intracommunautaire B2B-transacties. Ondernemers moeten de gegevens over deze transacties vrijwel gelijktijdig digitaal rapporteren aan de Belastingdienst. De huidige periodieke opgaaf intracommunautaire prestaties (ICP) verdwijnt daarmee.
Ook voor binnenlandse leveringen en diensten tussen ondernemers wordt e-facturatie vanaf 1 juli 2030 verplicht. De digitale rapportageplicht voor deze transacties volgt een jaar later, op 1 juli 2031.
Kortere factuurtermijn en nieuwe gegevens
De termijn voor het uitreiken van een factuur wordt verkort tot uiterlijk tien dagen na het belastbare feit. De rapportage over een levering of dienst moet plaatsvinden op het moment waarop de factuur wordt uitgereikt of uiterlijk had moeten worden uitgereikt. Ook afnemers krijgen rapportageverplichtingen. Zij moeten bepaalde verwervingen binnen vijf dagen na ontvangst van de factuur melden.
De e-facturen moeten voldoen aan de Europese norm EN 16931 en worden uitgewisseld in een gestructureerd elektronisch formaat dat automatische verwerking mogelijk maakt. Een pdf-factuur per e-mail voldoet daar niet aan.
Ook worden de verplichte factuurgegevens uitgebreid. Zo moeten onder meer de bankrekeningnummers of andere rekeningidentificaties waarop de factuur kan worden betaald worden vermeld. Bij binnenlandse zakelijke transacties wordt daarnaast het btw-identificatienummer van de afnemer verplicht.
Bestaande uitzonderingen op de factureringsplicht blijven behouden. Dat geldt onder meer voor ondernemers die gebruikmaken van de kleineondernemersregeling (KOR) bij binnenlandse prestaties en voor andere van btw vrijgestelde prestaties waarvoor geen factureringsplicht bestaat.
Het kabinet heeft nog geen definitieve keuze gemaakt voor de infrastructuur waarmee e-facturen moeten worden uitgewisseld. Volgens de toelichting moet in 2030 een voldoende betrouwbare, veilige en autonome infrastructuur beschikbaar zijn. Naar de wettelijke borging daarvan volgt nader onderzoek.
Invoeringskosten tot € 6,3 miljard
Bij het wetsvoorstel is een nieuw regeldrukonderzoek van Sira Consulting betrokken. Daaruit blijkt dat de invoering aanzienlijke investeringen van ondernemers vraagt. Op basis van een aantal praktijkcasussen en een extrapolatie naar het Nederlandse bedrijfsleven worden de totale eenmalige kosten geraamd op € 3,6 miljard tot € 6,3 miljard.
Daar staan volgens het onderzoek structurele besparingen tegenover van naar schatting € 616 miljoen tot € 3,9 miljard per jaar. Die ontstaan vooral doordat facturen automatisch kunnen worden verwerkt en minder handmatige administratieve werkzaamheden nodig zijn.
De onderzoekers benadrukken dat de praktijkcasussen niet statistisch representatief zijn voor het gehele Nederlandse bedrijfsleven. De ramingen zijn daarom indicatief.
Vooral bij ondernemers die al beschikken over gestandaardiseerde boekhoud- en facturatiesoftware kunnen de investeringen zich terugverdienen. Volgens Sira Consulting gebeurt dat bij dergelijke bedrijven doorgaans binnen vijf jaar.
Voor zelfstandigen zonder facturatiesoftware ligt dat anders. Bij een onderzochte zelfstandig vakman bedragen de eenmalige kosten voor e-facturatie naar schatting € 1.176 tot € 2.464. Daar komt voor digitale rapportage nog € 336 tot € 392 bij. De jaarlijkse structurele kosten nemen in deze casus met € 120 tot € 180 toe.
Het kabinet erkent dat de voordelen voor deze groep beperkt kunnen zijn, vooral wanneer ondernemers weinig facturen versturen. De internetconsultatie moet daarom ook duidelijk maken of aanvullende ondersteuning voor zelfstandigen wenselijk is.
Meer inzicht in voorbelasting
De digitale rapportage moet de Belastingdienst sneller inzicht geven in transacties tussen ondernemers. Door gegevens van leveranciers en afnemers met elkaar te vergelijken, kan de fiscus volgens het kabinet fouten en btw-fraude eerder opsporen.
Vooral de binnenlandse rapportageplicht moet de controle op de aftrek van voorbelasting verbeteren. Momenteel beschikt de Belastingdienst niet standaard over de gegevens waarmee kan worden vastgesteld of de btw die een ondernemer in aftrek brengt daadwerkelijk door andere ondernemers in rekening is gebracht.
Met de nieuwe rapportages wordt dat inzicht aanzienlijk vergroot. De Belastingdienst kan daarmee ook gerichter controleren op aftrekbeperkingen, bijvoorbeeld bij privégebruik van zakelijke auto’s.
Het kabinet wijst daarnaast op het risico dat internationale btw-fraude zich verplaatst naar lidstaten zonder binnenlandse rapportageplicht. Ook onder meer België, Duitsland, Frankrijk, Italië en Polen kiezen voor nationale rapportageverplichtingen.
Gegevensbescherming en boetes
De nieuwe systematiek betekent dat de Belastingdienst op grote schaal bedrijfsgevoelige transactiegegevens gaat ontvangen en verwerken. Het kabinet wil daarvoor een bewaartermijn van tien jaar hanteren.
Toegang tot de gegevens wordt beperkt tot medewerkers die deze voor hun werkzaamheden nodig hebben. Ook worden raadplegingen geregistreerd en vindt actieve monitoring plaats op ongeautoriseerd of afwijkend gebruik. De gegevens kunnen worden gebruikt voor dienstverlening, toezicht en opsporing, waaronder de bestrijding van fraude en witwassen.
Het conceptwetsvoorstel bevat ook een afzonderlijke boetebepaling voor de digitale rapportageplicht. Ondernemers die binnen een kalendermaand een of meer rapportages niet, te laat, onvolledig of onjuist indienen, kunnen een bestuurlijke boete krijgen van maximaal het bedrag van de tweede categorie van artikel 23 van het Wetboek van Strafrecht. De bevoegdheid om deze boete op te leggen vervalt na vijf jaar, gerekend vanaf het einde van het kalenderjaar waarin de rapportageverplichting is ontstaan.
Consultatie tot 16 december
De internetconsultatie loopt van 18 november tot en met 16 december 2026. Het ministerie wil onder meer reacties ontvangen op de uitvoerbaarheid van de verplichtingen en de gevolgen voor ondernemers.
Uit eerder onderzoek in opdracht van de Belastingdienst bleek dat 57 procent van de ondervraagde mkb-ondernemingen nog nooit van ViDA had gehoord. Vooral kleine ondernemers zonder boekhoudsoftware verwachten problemen bij de invoering. Fiscaal dienstverleners blijken doorgaans beter geïnformeerd over de nieuwe verplichtingen.
De budgettaire gevolgen en de uitvoeringskosten voor de Belastingdienst zijn in de huidige memorie van toelichting nog niet uitgewerkt. De resultaten van de uitvoeringstoets worden in het definitieve wetsvoorstel verwerkt.
Na afloop van de consultatie organiseert het ministerie op 22 januari 2027 een bijeenkomst in Den Haag, waar belanghebbenden hun standpunten nader kunnen toelichten.
Internetconsultatie wetsvoorstel e-facturatie en digitale rapportage


Geef een reactie