Soft skills van onschatbare waarde in technologietijdperk

Meer efficiency moet het antwoord bieden op het grote tekort aan accountants en de noodzaak om compliant te zijn. Daarom focussen kantoren op vergaande digitalisering en het gebruik van AI en data-analyse. Maar wat doet dat met de menselijke aspecten van onze dienstverlening? Blijven we door alle efficiency- en automatiseringslagen wel dé trusted – of connected – advisor van onze klanten, of raken we hier iets kwijt? Soft skills zijn waardevoller dan ooit.

Krapte op de arbeidsmarkt, toenemende wet- en regelgeving, fusie na fusie, een grote focus op vergaande digitalisering en toepassingen op het gebied van AI en data-analyse; de context voor accountants is zonder meer uitdagend. Maar betekent dit nu ook dat de oplossingen voor deze uitdagingen ook automatisch vooral uit de technologische hoek moeten komen? Daar ben ik persoonlijk niet van overtuigd.

Soft skills zijn van onschatbare waarde in een tijdperk waarin technologie steeds meer routinetaken overneemt. Terwijl AI en geautomatiseerde systemen zich richten op repetitieve en datagestuurde taken, bieden soft skills een menselijke touch, die niet kan worden vervangen door machines. Het vermogen om empathie te tonen, effectief te communiceren, relaties op te bouwen en aan te passen aan verschillende persoonlijkheden is essentieel voor het leveren van hoogwaardige diensten om de rol van ‘trusted advisor’ goed te kunnen vervullen.

Ontdek de stijlen

Wanneer je effectief en prettig met klanten, collega’s en andere belanghebbenden wilt communiceren, is het handig om te begrijpen wat de communicatie- en gedragsstijl van de ander zijn en hoe die zich verhouden tot jouw persoonlijke stijlen. Een interessante tool die je daarbij kunt inzetten, is het bekende DISC-model, dat diverse psychologische motivatoren meet van menselijk gedrag. Dit model classificeert persoonlijkheden in vier hoofdcategorieën: Dominant (D), Invloedrijk (I), Stabiel (S) en Consciëntieus (C). Elk van deze categorieën vertegenwoordigt verschillende gedragskenmerken en communicatiestijlen. Een korte toelichting:

1. Dominant (D): personen met een dominante stijl zijn assertief, resultaatgericht en nemen graag de leiding. Ze zijn snel in het nemen van beslissingen en hebben een sterke focus op resultaten. Dominante persoonlijkheden kunnen uitblinken in het leiden van teams, het aansturen van projecten en het nemen van strategische beslissingen.
2. Invloedrijk (I): personen met een invloedrijke stijl zijn extravert, sociaal en enthousiast. Ze hebben vaak sterke communicatieve vaardigheden en kunnen anderen inspireren. Invloedrijke persoonlijkheden kunnen uitblinken in het opbouwen van relaties met klanten, het overtuigen van stakeholders en het creëren van een positieve werkomgeving.
3. Stabiel (S): personen met een stabiele stijl zijn geduldig, betrouwbaar en hebben oog voor detail. Ze gedijen in gestructureerde omgevingen en hebben een natuurlijk vermogen om anderen te ondersteunen. Stabiele persoonlijkheden kunnen uitblinken in taken zoals het verwerken van financiële gegevens, het zorgen voor nauwkeurigheid en het bieden van ondersteuning aan klanten en collega’s.
4. Consciëntieus (C): personen met een consciëntieuze stijl zijn analytisch, nauwkeurig en kritisch. Ze hebben een sterke focus op details en volgen procedures nauwgezet. Consciëntieuze persoonlijkheden kunnen uitblinken in taken zoals het uitvoeren van audits, het analyseren van financiële gegevens en het waarborgen van naleving van regelgeving.

Stel, je bent een accountant met een overwegend C-profiel. In dat geval wordt je klant met een overwegend I-profiel er waarschijnlijk niet blij van als je je tijdens jullie gesprek (even gechargeerd) vooral op lijstjes en functionele of procedurele aspecten richt. Deze klant wil jou juist meenemen in zijn of haar enthousiaste en kleurrijke (ondernemers)verhaal. Dat betekent dat er in het begin van het gesprek eerst ruimte en aandacht moet zijn voor dat kleurrijke verhaal. Ga je gelijk op feitelijkheden, lijstjes, afspraken en structuur zitten, dan spreek je als het ware een andere taal.

Wat brengt het accountants?

Door het DISC-model toe te passen, kunnen accountants:

• hun eigen sterke punten en voorkeursstijl identificeren, waardoor ze hun bijdrage aan het team kunnen maximaliseren;
• effectiever communiceren met collega’s en klanten door af te stemmen op hun specifieke persoonlijkheidsstijlen;
• sterkere klantrelaties opbouwen door rekening te houden met de behoeften en communicatiestijlen van klanten;
• efficiënter samenwerken met collega’s door de verschillende stijlen binnen het team te herkennen en te waarderen;
• conflicten verminderen door een beter begrip van de verschillende persoonlijkheden en communicatiestijlen.

Het DISC-model kan daardoor nuttig zijn in veel situaties, zoals bij het werven van nieuw personeel en het optimaal benutten van talenten van medewerkers, zowel individueel als binnen teams. Wat misschien iets minder voor de hand ligt of wat minder bekend is, is dat je vanuit deze inzichten ook een bedrijfsoverdracht soepeler en effectiever kunt laten verlopen.

Daarnaast zorgt het voor een meer gedegen teamontwikkeling bij strategievorming en groei. Wel is het belangrijk om altijd voor ogen te houden dat het DISC-model een algemeen raamwerk is. Individuen zullen altijd complexer zijn dan alleen hun DISC-profiel. Daarom is het essentieel om ook naar andere factoren te kijken bij het begrijpen van – en omgaan met – anderen. Ook zullen de meeste mensen onder druk ander gedrag laten zien dan onder ontspannen omstandigheden.

De winst

In een tijd waarin technologie de accountancysector transformeert, wordt het belang van zelfinzicht en soft skills steeds groter. Accountants die inzicht hebben in hun eigen gedrag en communicatiestijl, evenals die van anderen, hebben een grotere toegevoegde waarde voor hun klanten. Door je (meer) te richten op soft skills, kun je als accountant de menselijke touch bieden die niet kan worden vervangen. Als je gedegen zakelijke expertise combineert met inzichten in gedrag en communicatie, zul je zien dat je meer uit jezelf en/of je team kunt halen en gestelde (financiële) doelen makkelijker en sneller kunt realiseren. Het bevordert open communicatie, helpt conflicten op te lossen en te verminderen, versterkt relaties, alle vormen van samenwerking en vergroot de effectiviteit in de verschillende lagen van een organisatie. Welk kantoor, welke accountant, wil dat nou niet?

Rolf van der Steeg is auteur van dit artikel en als accountant en trainer verbonden aan Fiscount

Wil je meer inzicht krijgen in het begrip duurzaamheid, de naderende duurzaamheidsverslaggeving én de impact van deze ontwikkelingen op het mkb? Volg dan de webinar: Duurzaamheid en verslaggeving.