Het ESAP moet uitgroeien tot één Europees toegangspunt voor publieke informatie over bedrijven en financiële producten. Het initiatief vloeit voort uit het actieplan voor de kapitaalmarktunie en beoogt investeerders eenvoudiger toegang te geven tot gestructureerde en vergelijkbare informatie. Dat moet niet alleen de transparantie vergroten, maar ook bijdragen aan betere toegang tot financiering en verdere integratie van de Europese kapitaalmarkten.
De Europese toezichthouder ESMA zal het platform uiterlijk op 10 juli 2027 oprichten en beheren. Ondernemingen leveren hun informatie niet rechtstreeks aan ESAP, maar via nationale verzamelende instanties. In Nederland worden dat de AFM, De Nederlandsche Bank en de Kamer van Koophandel. Deze partijen fungeren als schakel en moeten de ontvangen informatie in beginsel binnen zestig minuten doorzetten naar het Europese systeem.
Voor accountants is relevant dat ook gegevens uit de openbare registers van de AFM onderdeel worden van het ESAP. Dat betekent dat informatie over accountants en accountantsorganisaties via één Europees loket toegankelijk wordt. Daarnaast zullen ook besluiten van toezichthouders, zoals het opleggen van bestuurlijke boetes of lasten onder dwangsom, via het platform beschikbaar worden gesteld.
Het wetsvoorstel introduceert geen nieuwe openbaarmakingsverplichtingen. Het gaat uitsluitend om informatie die ondernemingen al moeten publiceren op grond van bestaande regelgeving, zoals jaarrekeningen, bestuursverslagen, prospectussen en duurzaamheidsinformatie. Wel verandert de wijze van aanleveren: informatie moet worden voorzien van voorgeschreven metadata en in een gestandaardiseerd format worden ingediend, zodat deze geschikt is voor centrale en digitale ontsluiting.
De verantwoordelijkheid voor de juistheid en volledigheid van de informatie blijft bij de onderneming. De rol van de AFM, DNB en de Kamer van Koophandel is beperkt tot het uitvoeren van geautomatiseerde validaties op format en metadata. Inhoudelijke toetsing vindt niet plaats. Wel kunnen verzamelende instanties informatie weigeren of verwijderen als deze buiten het toepassingsbereik valt of evident misleidend is. Marketinginformatie wordt niet opgenomen in het ESAP.
Naast verplichte rapportages ontstaat vanaf 10 januari 2030 de mogelijkheid om vrijwillig informatie via het ESAP te publiceren. Die informatie moet qua inhoud, betrouwbaarheid en bruikbaarheid vergelijkbaar zijn met verplichte informatie en duidelijk als vrijwillig worden aangemerkt. Ook hier geldt dat de verzamelende instanties uitsluitend technische controles uitvoeren.
Het kabinet maakt geen gebruik van de mogelijkheid om een gekwalificeerd elektronisch zegel verplicht te stellen bij het aanleveren van informatie. Volgens de memorie van toelichting zou dat leiden tot extra regeldruk zonder duidelijke meerwaarde, al blijft vrijwillig gebruik toegestaan.
Met het wetsvoorstel worden onder meer de Wet op het financieel toezicht, de Wet toezicht accountantsorganisaties, het Burgerlijk Wetboek en de Handelsregisterwet aangepast. Daarmee wordt de juridische basis gelegd voor de gegevensstromen richting het Europese platform. De implementatie van de ESAP-richtlijn had uiterlijk begin 2026 afgerond moeten zijn; met dit voorstel wordt die omzetting alsnog gerealiseerd.
Geef een reactie