GBNED: Verbeterpunten voor bankenwereld inzake gegevensuitwisseling met boekhoudsoftware

In het onderzoek van onderzoeksbureau GBNED gaat het primair om het uitwisselen van gegevens met betrekking tot betalingsverkeer en het kunnen aanleveren van SBR kredietrapportage.

Betalingsverkeer
Al jaar en dag kent boekhoudsoftware functies voor gegevensuitwisseling met banken voor overschrijvingen, automatische incasso’s en het inlezen en verwerken van elektronische rekeningafschriften. Gerelateerd aan een uitvraag onder boekhoudsoftware voor het MKB is deze ondersteuning als volgt:

Inmiddels is SEPA de standaard met het formaat ‘SEPA Credit Transfer (SCT)’ voor overschrijvingen, ‘SEPA Direct Debet (SDD)’ voor  incasso’s en ‘CAMT’ voor elektronische rekeningafschriften. Sommige banken hanteren kleine afwijkingen op deze SEPA-standaarden. Voor overschrijvingen en automatische incasso’s mag er vanuit gegaan worden dat 98% van de boekhoudsoftware de genoemde SEPA-standaarden ondersteunt.

CAMT
Ondersteuning van het CAMT-formaat voor elektronische rekeningafschriften is met een ondersteuning van 65% door boekhoudsoftware is op dit moment nog niet altijd vanzelfsprekend. Dat nog steeds niet alle boekhoudsoftware CAMT ondersteunt, komt onder andere omdat ten tijde van de invoering van SEPA niet alle banken klaar waren om het CAMT-formaat uit te wisselen. Afgelopen september konden de Betaalvereniging Nederland, de gezamenlijke banken in Nederland en de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB), ook nog niet met zekerheid bevestigen dat alle banken het CAMT-formaat inmiddels ondersteunen.

Automatische bankkoppeling
Onder de noemer ‘automatische bankkoppeling’ bieden de drie grootbanken (ABN AMRO, ING en Rabobank) de mogelijkheid om elektronische rekeningafschriften automatisch in de boekhouding terecht te laten komen. Dit in plaats van het handmatig up- en downloaden van elektronische rekeningafschriften. De banken hebben voor deze ‘automatische bankkoppeling’ echter geen uniforme oplossing. Ze bepalen daarnaast zelf met welke leveranciers van boekhoudsoftware zij in zee gaan. Uit het onderzoek blijkt dat het lang niet voor alle leveranciers even eenvoudig is met de juiste contactpersoon of afdeling van de betreffende banken in contact te komen om de mogelijkheid voor een automatische bankkoppeling te bespreken, laat staan te realiseren.

Achterstand
De houding van de banken leidt ertoe dat een aantal leveranciers van boekhoudsoftware op achterstand wordt gezet wat betreft genoemde koppeling. Uit de Gids Boekhoudsoftware 2015 blijkt dat ruim 70% van boekhoudpakketten voor zzp’ers en kleine ondernemingen geen automatische bankkoppeling biedt, terwijl een behoorlijk aantal leveranciers dit wil graag zou willen. GBNED nam eerder dit jaar de proef op de som door bij de drie grootbanken te zoeken naar informatie om een automatische bankkoppeling mogelijk te maken of in elk geval te bespreken vanuit een softwareleverancier bezien. Op de websites van betreffende banken vonden de onderzoekers, wel reclame voor de automatische bankkoppeling, maar geen aansluitinformatie voor leveranciers. Ook ondervonden zij dat de telefonische bereikbaarheid en communicatie vanuit de banken over dit onderwerp te wensen overlaat. De onderzoekers vinden het een pluspuntje dat de Rabobank recent een LinkedIN-groep heeft geopend om, zoals zij zelf zeggen: “goed en eenduidig met leveranciers van boekhoudpakketten te kunnen communiceren. Via deze LinkedIn groep kunnen we afstemmen over korte en lange termijn ontwikkelingen op het gebied van bestandsuitwisseling tussen Rabobank en leveranciers van deze pakketten”. Dit laatste is volgens de onderzoekers echter geen garantie dat nieuwe leveranciers op korte termijn aangesloten worden.

Kwaliteit
Over de kwaliteit van de automatische bankkoppelingen zijn de leveranciers die wel aangesloten zijn in de regel tevreden. GBNED zegt hierover:´Qua werkwijze begrijpen we dat betreffende leveranciers per bank (in de regel eens per etmaal) één groot bestand aangeleverd krijgen met afschriften en dat deze softwareleveranciers de afschriften zelf moeten verdelen over de juiste administraties. Of deze werkwijze voldoende waarborgen biedt laten we graag aan deskundigen over. We hebben aan Stichting Zeker Online (die boekhoudsoftware in de cloud beoordeeld en certificeert) dan ook gevraagd welke waarborgen zijn getroffen om te zorgen voor een betrouwbare gegevensuitwisseling tussen boekhoudsystemen en banken.’

Zeker Online laat in een reactie weten: ‘Het keurmerk kan pas echt de zekerheidsgaranties geven vanaf het moment dat de bankafschriften “aankomen” in de gekeurmerkte boekhouding en tot het moment dat bijvoorbeeld betaalbestanden aan de bank worden aangeleverd. We moeten aannemen dat de banken hun eigen deel van het koppelingstraject met een vergelijkbare beveiliging vervullen maar ‘we’ zouden het toejuichen, in het belang van de eindgebruiker, als bekend zou worden aan welk normenkader in dit verband de banken zich conformeren.’

Succes SBR Kredietrapportage blijft uit
Het succes van de SBR Kredietrapportage blijft vooralsnog uit. SBR staat voor Standard Business Reporting en heeft als doel om op elektronische wijze via het standaard formaat XBRL (eXensible Business Reporting Language) financiële gegevens uit te wisselen. Al sinds 2003 wordt gesproken en geschreven over de opmars van XBRL. In 2009 sloten ING, ABN AMRO en Rabobank, onder de naam Financiële Rapportage Coöperatie (FRC), gezamenlijk aan bij de voorloper van het SBR-programma. Op de vraag van GBNED wat in algemene zin de stand van zaken is van kredietrapportage aanleveren via SBR antwoordde FRC: ‘Met de introductie van de proposities van de ING en Rabobank zien wij een gestage toename van het gebruik van SBR. Voor banken wordt SBR de norm. SBR is nog niet de hoofdstroom van aangeleverde data. De verwachting is dat dit komende jaren zal omslaan.’

Dat het FRC een gestage toename ziet in het gebruik van SBR ervaart GBNED anders uit de markt. ‘De paar softwareleveranciers die volgens hun opgave SBR-functionaliteit gerealiseerd hebben voor kredietrapportage hebben als volgt geantwoord  over het gebruik: 5%, iedereen wacht af tot eventuele verplichtstelling, heel weinig, een veel te laag percentage, geen antwoord, nog geen.’

Op de vraag ‘Bent u actief door banken (ABN, ING en Rabobank) benaderd om kredietrapportage via uw boekhoudsoftware mogelijk te maken op basis van SBR?’ antwoordt slechts 15% van de respondenten positief.

Praktijkervaring
GBNED heeft ook intermediairs (accountants- en administratiekantoren) benaderd over hun praktijkervaring met SBR kredietrapportage. Ook zij bevestigen dat slechts op zeer beperkte schaal gebruik wordt gemaakt van SBR kredietrapportage in de praktijk. Het FRC is positief als het gaat om SBR kredietrapportage de komende jaren.

Aanbevelingen
Het onderzoek naar boekhoudsoftware en gegevensuitwisseling met banken leidt tot aanbevelingen van verbeterpunten aan de bankenwereld, zoals:

• De drie grootbanken (ABN AMRO, ING en de Rabobank) wordt aanbevolen om de samenwerking en communicatie richting leveranciers van boekhoudsoftware nader onder de loep te nemen en waar mogelijk te verbeteren;
• Op het gebied van ‘SBR Kredietrapportage’ wordt aan betrokken banken geadviseerd met softwareleveranciers en de markt (met name accountants- en administratiekantoren) te onderzoeken of dit vlot getrokken kan worden;
• De Betaalvereniging wordt geadviseerd een actieve regierol te vervullen bij het uitvoeren van verbeterpunten.

Het complete rapport “Boekhoudsoftware en gegevensuitwisseling met banken” is gratis beschikbaar via http://www.ictplaza.nl/brx/5478/1 (of www.softwarepakketten.nl).