Tijdens de pandemie maakten ondernemers massaal gebruik van steunmaatregelen zoals belastinguitstel, NOW, TVL of overbruggingsleningen. In de meeste gevallen terecht en noodzakelijk. Maar wat destijds een reddingsboei was, is inmiddels voor veel ondernemers een molensteen geworden. Zeker in combinatie met de stijgende energieprijzen, loonkosten en inkoopkosten van de afgelopen jaren.
In de praktijk zien we bij MKB-kredietcoach dat het probleem structureler is dan menigeen denkt. De combinatie van coronaschulden en gestegen kosten voor personeel, energie en inkoop zorgt ervoor dat veel bedrijven onvoldoende ruimte hebben om hun betalingsverplichtingen na te komen. En dat terwijl de onderneming in de kern vaak wel levensvatbaar is.
Ondernemers wachten te lang – maar accountants ook
Veel ondernemers wachten te lang met het zoeken van hulp. Schaamte, struisvogelgedrag en het idee dat ze de enige zijn met problemen spelen hierin mee. Maar opvallend genoeg geldt dit ook – zij het om andere redenen – voor accountants. Hoewel zij vaak als eersten signalen van financiële spanning opvangen, blijft actie uit. Niet zelden omdat zij niet goed weten wat hun rol is in schuldhulptrajecten of waar ze de ondernemer naartoe moeten verwijzen.
Dat is een gemiste kans. De accountant is bij uitstek in positie om vroegtijdig te signaleren, te structureren en door te verwijzen naar gespecialiseerde hulp. Niet door zelf schuldhulpverlener te worden, maar wel door de problematiek bespreekbaar te maken en overzicht te creëren.
De maatschappelijke rol van de accountant
De rol van de accountant gaat verder dan de jaarrekening en fiscale aangifte. In het MKB fungeert hij of zij vaak als vertrouwenspersoon en strategisch klankbord. Zeker in tijden van financieel zwaar weer is het van belang dat de accountant zijn maatschappelijke rol als poortwachter serieus neemt: signaleren, interveniëren en waar nodig escaleren.
Een tijdige herstructurering voorkomt grotere problemen, zoals faillissementen, verlies van werkgelegenheid of langdurige afhankelijkheid van publieke middelen. Daarmee levert de accountant een wezenlijke bijdrage aan het gezond houden van het ondernemerschap én aan het beschermen van maatschappelijk kapitaal.
Wat werkt in de praktijk?
Herstructureringstrajecten slagen vooral als er vroeg wordt ingegrepen. Voorwaarde is dat de onderneming levensvatbaar is en er een realistisch saneringsvoorstel wordt gedaan. Daarbij is de medewerking van schuldeisers cruciaal – in het bijzonder van de Belastingdienst, die vaak de grootste vordering heeft.
De ervaring leert dat de fiscus openstaat voor redelijke voorstellen, mits goed onderbouwd. Als de Belastingdienst instemt, volgen andere schuldeisers meestal. De bestaande instrumenten – zoals saneringskredieten, WHOA-trajecten of het minnelijk traject – bieden voldoende ruimte om te komen tot oplossingen.
Wat kunt u als accountant doen?
Accountants en financieel adviseurs spelen dus een sleutelrol in dit proces. Zij kunnen ondernemers helpen bij:
- het analyseren van de levensvatbaarheid van de onderneming;
- het opstellen van een herstructureringsplan;
- het begeleiden van gesprekken met schuldeisers;
- het tijdig signaleren van knelpunten en gedragsmatige blokkades.
De kernboodschap: wacht niet. Als accountant of adviseur bent je vaak de eerste die signalen van financiële druk opvangt. Grijp die kans. Informeer ondernemers over hun opties, verwijs door naar gespecialiseerde schuldhulpverlening indien nodig, en maak de problematiek bespreekbaar.
Organisaties als Over Rood, Geldfit Zakelijk, de Kamer van Koophandel, IMK en MKB-kredietcoach ondersteunen ondernemers actief in het ordenen van hun schuldenpositie en het begeleiden van saneringstrajecten. Accountants doen er goed aan deze routes te kennen en daar actief op te wijzen.
Tip: Lees eens deze informatiesite van de Kamer van Koophandel (https://www.kvk.nl/zwaar-weer/schulden-oplossen-als-ondernemer-dit-zijn-je-opties/).
Tot slot
Coronaschulden zijn geen individueel falen, maar een collectief gevolg van overheidsmaatregelen. Ze verdienen dus ook een collectieve, goed georganiseerde respons. Daarbij is de accountant onmisbaar als bruggenbouwer tussen ondernemer, schuldeisers en hulpinstanties. Door tijdig in actie te komen, maak je als accountant het verschil tussen afglijden en doorstarten voor je klant.
Jan Wietsma is financierings- en WHOA-deskundige en eigenaar van MKB-kredietcoach.
Wil je als accountant of mkb-adviseur meer leren het ondersteunen en adviseren van je klant bij dreigende discontinuïteit en levensvatbaarheid? Volg dan deze leergang die speciaal voor accountants en mkb-adviseurs is ontwikkeld en dit voorjaar voor de zevende keer wordt gegeven.
Geef een reactie