Dat blijkt uit de vandaag gepubliceerde Nederlandse CFO Survey Voorjaar 2026 van Deloitte, die de titel Onzekerheid als de nieuwe constante draagt.
Minder optimisme
Meer dan de helft van de Nederlandse CFO’s (52 procent) is minder optimistisch over de financiële vooruitzichten van de eigen onderneming dan drie maanden geleden. Bijna twee derde (65 procent) beoordeelt de externe financiële en economische onzekerheid als hoog tot zeer hoog. Daarmee zijn Nederlandse CFO’s iets pessimistischer dan hun Europese collega’s. Volgens Deloitte is onzekerheid voor ondernemingen niet langer een tijdelijke situatie, maar een structurele factor waarmee bestuurders rekening moeten houden.
Groei blijft uitgangspunt
Ondanks de onzekere vooruitzichten blijven veel ondernemingen investeren in groei. Bijna twee derde van de CFO’s verwacht de omzet het komende jaar te zien stijgen. Tegelijkertijd voorziet de helft een daling van de operationele marges. Volgens Deloitte is sprake van een verschuiving naar ‘beheerste groei’: bedrijven blijven investeren, maar doen dat met meer aandacht voor operationele efficiëntie, productiviteitsverbetering en een zorgvuldige inzet van kapitaal. De druk op de marges wordt onder meer veroorzaakt door aanhoudende kostenstijgingen. Zo zegt 36 procent van de bedrijven dat de hoge energiekosten de afgelopen twee jaar een licht negatieve invloed hebben gehad op de winstgevendheid en investeringen.
Selectief investeren
De investeringsbereidheid blijft aanwezig, maar de keuzes worden kritischer. De helft van de CFO’s verwacht hogere kapitaaluitgaven, al noemt Deloitte die groei “selectief en voorwaardelijk”. Bedrijven geven vooral prioriteit aan projecten met een snelle terugverdientijd en investeringen in automatisering, AI, efficiëntieverhogende technologieën en digitale transformatie. Tegelijkertijd verwacht 40 procent dat het aantal fte’s zal afnemen, wat volgens Deloitte laat zien dat ondernemingen investeren in uitbreiding van capaciteit zonder het personeelsbestand te vergroten.
Meer risicoavers
Opvallend is de sterk afgenomen bereidheid om financiële risico’s te nemen. In de najaarseditie van 2025 vond nog 29 procent van de CFO’s het geen goed moment om het balansrisico te verhogen. Inmiddels is dat aandeel gestegen naar 81 procent. Volgens Deloitte kiezen ondernemingen daardoor vaker voor balansoptimalisatie, behoud van kasmiddelen en organische groei. Geopolitieke spanningen, grillige energiemarkten en de nawerking van rentestijgingen werken daarbij direct door in het risicomanagement van ondernemingen.
Scenarioanalyse
Nederlandse ondernemingen zetten vaker scenarioanalyses en stresstesten in dan bedrijven elders in Europa. Van de Nederlandse bedrijven die scenarioanalyses toepassen, zegt 56 procent dat deze zijn ingebed in de belangrijkste bedrijfsonderdelen, tegenover 41 procent in Europa. Volgens Deloitte worden de uitkomsten steeds vaker gebruikt bij budgettering, investeringsbeslissingen en noodplannen, waardoor organisaties beter voorbereid zijn op geopolitieke en economische schokken.
CFO als strategisch leider
Volgens Deloitte verandert daarmee ook de rol van de CFO. Financieel bestuurders zijn niet langer uitsluitend verantwoordelijk voor financiële rapportages, maar worden steeds meer strategische leiders die organisaties moeten voorbereiden op een omgeving waarin onzekerheid de norm is. Scenarioplanning, AI, kapitaaldiscipline en het vergroten van de weerbaarheid van de onderneming behoren daardoor steeds nadrukkelijker tot hun taken.
“CFO’s zijn allang niet meer alleen financiële rapporteurs, zij moeten het grotere plaatje samenbrengen en organisaties weerbaar maken”, zegt Mohamed Bouker, partner en CFO Program Lead bij Deloitte Nederland. “In een tijd waarin onzekerheid structureel is geworden, vragen goede beslissingen om scenariogedreven planning, slimme inzet van technologie zoals AI en strikte kapitaaldiscipline. Dat is een behoorlijke opgave, zeker in een omgeving die op dit moment windkracht twaalf registreert.”
Download hier het rapport.
Geef een reactie