Vakliteratuur, romans, reconstructies – de echte accountant is een fervente lezer. Daarom helpt Accountancy Vanmorgen accountancyprofessionals hun boekentips delen. Fraude-expert Jethro Vrouwenfelder (ABN AMRO) selecteert zijn favoriete boeken over fraude. En vooral de wondere gedachtewereld van fraudeurs.
1. De Vastgoedfraude – Gerben van der Marel en Vasco van der Boon
Dit boek geeft mooie inzichten in de belevingswereld van fraudeurs. Van daaruit kun je onder meer de bijzondere gedragingen van een van de hoofdverdachten begrijpen. Maar ook uit de in het boek beschreven minachting van de hoofdrolspelers voor anderen. Collega’s zijn ‘geen knip voor de neus waard’, zeggen zij bijvoorbeeld. Ook veelzeggend vind ik de uitspraak van een van de grootste vastgoedfraudeurs: ‘Wij zijn fatsoenlijke mensen. Maar voor de wet waarschijnlijk niet’. Echt een uitspraak om eens lekker op te kauwen.
2. De bekentenis – Tjerk Gualtherie van Weezel
Dit boek gaat over de fraude bij wooncorporatie Vestia. Ook hier is het weer interessant om te zien dat één van de hoofdpersonen zich laat leiden door een luxe leven. Mooi voorbeeld is een privéconcert van de Rolling Stones in Barcelona voor bankiers van Deutsche Bank en voor hun gasten, onder wie de toenmalig treasurer van Vestia. Goed ook om te beseffen dat zaken vaak met elkaar verweven zijn. Denk dan aan het relatieve gemak waarmee corporaties vanwege de waarborgen in het stelsel leningen konden afsluiten. Voorafgaand aan de neergang werd Vestia als groot voorbeeld gezien en mocht de treasurer het ‘succesverhaal’ delen met andere corporaties.
3. Why they do it – Eugene Soltes
Het is heel waardevol inzicht te hebben in de denk- en belevingswereld van (potentiële) fraudeurs. In het boek Why they do it put Soltes uit de vele gesprekken die hij voerde met veroordeeld fraudeurs. Zo vertelde een van hen dat hij min of meer bij toeval in de fraude was gerold en er vervolgens niet meer mee kon stoppen. Soltes geeft ook mooie voorbeelden van rationalisatie. Zo interviewde hij Bernard Madoff. Madoff, verantwoordelijk voor het grootste piramidespel in de geschiedenis, vond dat wat hij had gedaan nog niets was vergeleken met de schulden die overheden maken. Ook stelde de fraudeur dat veel mensen die in zijn producten investeerden zelf hun geld verdienden met het oplichten van klanten. En oh, ja: ‘I sort of rationalized that what I was doing was okay – you know, that it wasn’t going to hurt anybody’.
4. Controle is goed vertrouwen is beter – Kees Cools
Eigenlijk ook weer een boek over het menselijke aspect. Zonnekoningengedrag. Veel grote fraudeurs stonden aanvankelijk op een voetstuk. Maar weinig mensen stelden hen kritische vragen. Cools beargumenteert waarom prestatiebeloning gevaarlijk kan zijn. Daartegenover stelt hij dat vertrouwen en het geven van beslisruimte aan medewerkers kan leiden tot meer motivatie en tot een hogere productiviteit.
5. Steil omhoog en hard omlaag – Albert Balvers
Je kunt je afvragen of een veroordeeld fraudeur geld zou moeten verdienen aan zijn verhaal. Toch geeft dit boek weer een goed inzicht in de belevingswereld van een fraudeur. In de inleiding schrijft Balvers: ‘Liegen en manipuleren om te leven en te overleven is iets dat mij vrijwel mijn hele leven heeft begeleid, als dader maar ook als slachtoffer’. Met het liegen en bedriegen heeft Balvers topfuncties kunnen bekleden bij onder meer KPN en Dixons (onderdeel van VendexKBB). Om het opgebouwde luxe leven vol te kunnen houden, liet Balvers mensen investeren in fictieve constructies. Uiteindelijk leidde het bedrog tot een onvoorwaardelijke gevangenisstraf.
6. Vriendjespolitiek – Bart de Koning
Een bloemlezing van belangrijke fraudecases in Nederland. Gewoon lezen. Dit boek zou misschien op de leeslijst met verplichte literatuur voor accountants moeten staan.
7. Moneyland – Oliver Bullough
Dit boek geeft inzicht in de systemen die bestaan (en die gebruikt worden) om geld te verbergen en belasting te ontduiken. Heel actueel gezien de sancties tegen Russische oligarchen. Misschien niet meteen een feel good boek, maar wel een boek dat inzicht geeft in de complexe wereld van (het verbergen van) het grote geld.
Geef een reactie