Mkb-bedrijven oriënteren zich breder op financieringsmogelijkheden

Er is sprake van een trendbreuk: voor het eerst haalt minder dan de helft van de mkb-ondernemers (48 procent) alleen nog financiering bij banken op. Een belangrijke verklaring hiervoor is de opkomst van nieuwe aanbieders, die ondernemers vandaag de dag meer mogelijkheden bieden voor een passende financiering. Tegelijkertijd maken banken in bepaalde sectoren een terugtrekkende beweging.

Het CBS heeft onlangs de Financieringsmonitor 2023 gepubliceerd, met belangrijke inzichten over de financieringsbehoeften en -mogelijkheden van mkb-ondernemingen. Dit onderzoek is gebaseerd op gegevens die zijn verzameld tussen juli 2022 en juli 2023. Het rapport biedt waardevolle informatie voor accountants, financieel adviseurs, ondernemers, beleidsmakers en financiële instellingen. De geschetste verdeling herken ik in onze eigen praktijk; in 2023 hebben we 47% van de financiering voor onze relaties via banken gerealiseerd. De resterende 53% was als volgt samengesteld: 23% kwam van private investeerders, 7% via crowdfunding, en de overige 23% uit verschillende bronnen zoals factoring, leasing en fintech-oplossingen. In dit artikel leg ik de verbinding tussen de bevindingen uit de Financieringsmonitor en wat wij zien in onze praktijk.

Financieringsbehoefte en oriëntatie

Van alle mkb-ondernemingen heeft 15% behoefte aan nieuwe externe financiering. Dit kan vreemd vermogen of eigen vermogen buiten het bedrijf of de ondernemer zelf omvatten. Interessant is dat dit percentage vergelijkbaar is met het voorgaande jaar, waarin 16% financiering nodig had. Het lijkt er daarmee op dat de behoefte aan financiering stabiel blijft in het mkb.

Het valt mij op dat slechts 38% van de mkb-bedrijven met een financieringsbehoefte daadwerkelijk stappen onderneemt om externe financiering te verkrijgen. Uit gesprekken met relaties blijkt vaak enige terughoudendheid vanwege het intensieve proces van informatie verzamelen en vragen beantwoorden. Naar schatting geeft 80% van onze klanten er de voorkeur aan om maar een iets hogere rente te betalen als ze daardoor snel kunnen zien wat hun mogelijkheden zijn – in plaats van te kiezen voor een langer traject met een lagere rente. Om deze reden is het aan te raden om niet alleen naar bancaire financiering te kijken, maar om ook de huidige alternatieve financieringsopties te overwegen. Wil je bij je afwegingen deskundige ondersteuning kijk dan op Fiscount Financieringservice.

Succes van financieringsaanvragen en renteontwikkeling

Het succespercentage van financieringsaanvragen die daadwerkelijk afgerond zijn is 86%, wat lager is dan in het voorgaande jaar (91 procent), maar hoger dan in 2021 en 2020. Ondernemers die een zorgvuldig onderbouwde financieringsaanvraag indienen bij geldverstrekkers hebben een grote kans om die financiering ook te verkrijgen. De opkomst van niet-bancaire financiers zie ik als een positieve ontwikkeling; er zijn meer mogelijkheden dan ooit tevoren om aan financiering te komen. Ondernemers kunnen hierdoor beter hun werkelijke financieringsbehoeften vervuld krijgen, zoals lenen met een lagere aflossingsdruk of de flexibiliteit om af te lossen naar wens.

Wat betreft renteontwikkelingen blijkt dat de gemiddelde vaste rente die mkb-bedrijven betalen is gestegen naar 5,1 procent, in vergelijking met 3,8 procent het jaar ervoor. Ook de variabele rente is dit jaar gestegen ten opzichte van voorgaande jaren. Dit wijst op een algemene trend van stijgende financieringskosten voor mkb-ondernemingen. De rentetarieven van zowel bancaire als niet-bancaire financieringen groeien steeds meer naar elkaar toe. Waar niet-bancaire financiering een jaar of twee geleden aanzienlijk duurder was, zijn de verschillen tegenwoordig kleiner. Soms is een niet-bancaire financiering zelfs voordeliger.

Toekomstige financieringsbehoefte

Wat betreft de toekomstige financieringsbehoefte blijft het aandeel bedrijven dat verwacht volgend jaar externe financiering nodig te hebben gelijk aan de vorige meting. Dit betekent dus dat meer dan één op de zeven ondernemers die u de komende week ontmoet, in het aankomende jaar behoefte heeft aan financiering. Naar mijn mening is het cruciaal om dit onderwerp aan te snijden en de ondernemer de ondersteuning te bieden die nodig is, om in deze tijd alle financieringsopties te onderzoeken. Op basis van recente gegevens kan een financieringsspecialist met de nodige ervaring binnen een uur een indicatie geven van de beschikbare mogelijkheden. Dit omvat niet alleen het rentetarief, de looptijd en aflossingsvoorwaarden, maar ook de tijdlijnen die verbonden zijn aan het financieringsproces en de verschillen per geldverstrekker.

Tips en aandachtspunten voor dit gesprek met de ondernemer

1. Solvabiliteit en liquiditeit: het is cruciaal voor ondernemers om hun solvabiliteit en liquiditeit te bewaken en te verbeteren. Een gezonde financiële basis vergroot de kans op succesvolle financieringsaanvragen en gunstige rente- en aflossingsvoorwaarden.
2. Raadpleeg meerdere oriëntatiekanalen: hoewel de bank nog steeds een belangrijk oriëntatiekanaal is, is het verstandig om andere ‘bronnen van informatie’ te verkennen, zoals accountants en financieel adviseurs. Zij kunnen samen met de ondernemer ook op zoek gaan naar alternatieve geldverstrekkers. Een breder perspectief kan leiden tot meer ideeën en daarmee tot betere financieringsmogelijkheden.
3. Intern kapitaal: onderzoek eerst of er intern kapitaal beschikbaar is voordat u externe financiering overweegt. Dit kan helpen om de kosten te verminderen en de financiële positie van uw bedrijf te versterken. U kunt dit bijvoorbeeld realiseren door uw voorraadbeheer te optimaliseren of overtollige activa te verkopen. Zorg voor strikt debiteurenbeheer om ervoor te zorgen dat openstaande facturen tijdig worden betaald. Stimuleer klanten om sneller te betalen door hun een korting aan te bieden bij vroege betaling.
4. Bereid u voor op hogere rentekosten: gezien de fluctuerende rentetarieven is het verstandig om voorbereid te zijn op hogere rentekosten. Zorg voor een realistische financiële planning en budgettering.
5. Toekomstige behoefte: houd rekening met toekomstige financieringsbehoeften en integreer deze in uw strategische planning. Het voorspellen van uw kapitaalbehoeften kan u helpen om tijdig de juiste financieringsbronnen te bepalen.

Tot slot

U bent wellicht bekend met de uitdrukking ‘Een geldverstrekker biedt graag een paraplu aan als de zon schijnt, maar verstrekt deze niet wanneer het begint met regenen’. Natuurlijk hebben de wereldwijde veranderingen bedrijven getroffen. Voor veel bedrijven blijft echter de zon schijnen. Ze zijn nog altijd winstgevend en beschikken over een positief eigen vermogen. Het is juist nu van belang om over financiering na te denken. Ik sta niet achter overcreditering, maar ik vind het wel belangrijk dat u uitrekent wat uw ‘remweg’ zou zijn in tijden van economische neergang, of zelfs crisis.

Niels Leijten (financiering specialist) is Founder van Stapelfinancieringen BV en begeleidt mkb-bedrijven en professionele vastgoedbeleggers bij het verkrijgen van financiering. Stapelfinancieringen BV werkt samen met Fiscount.