RA had bij foutherstel meer met informatie van management moeten doen

Uitspraak: 24/2414 Wtra AK

De tuchtklacht was ingediend door de voormalige dga van een bedrijf gespecialiseerd in archeologie en bodemonderzoek, en richtte zich tegen een RA die in 2022 door de nieuwe eigenaar van het bedrijf was gevraagd om de jaarrekening samen te stellen.

De klager had zijn aandelen in december 2022 verkocht en daarbij een garantieverklaring afgegeven aan de koper, die na de overname ook bestuurder werd van het bedrijf. Tijdens de samenstellingswerkzaamheden voor de jaarrekening 2022 viel het de accountant op dat er aanzienlijke verliezen waren op onderhanden projecten en dat de voorziening daarvoor in de jaarrekening van 2021 zeer laag was. Na overleg met het nieuwe management constateerde de accountant dat de gehanteerde methode voor het boeken van verwachte winsten en verliezen niet in lijn was met de geldende verslaggevingsvoorschriften.

Foutherstel

Op basis van deze bevindingen paste de accountant foutherstel toe door correcties aan te brengen in de vergelijkende cijfers van 2021. Deze correcties betroffen posten zoals onderhanden werk en eigen vermogen, evenals de winst- en verliesrekening. Na ontvangst van een Letter of Representation van de nieuwe bestuurder, gaf de accountant op 20 december 2023 een samenstellingsverklaring af bij de jaarrekening 2022.

Begin 2024 werd de accountant door de klager benaderd, die toen kenbaar maakte dat er een garantieverklaring was afgegeven in het kader van de aandelenverkoop. De klager betwistte de juistheid van het door de accountant toegepaste foutherstel, maar de accountant bleef bij zijn standpunt dat het herstel correct was uitgevoerd.

Tuchtklacht

De kern van de klacht bij de Accountantskamer is dat de accountant op onzorgvuldige wijze foutherstel heeft toegepast in de jaarrekening 2022 voor wat betreft de vergelijkende cijfers over 2021. De vraag is daarbij onder andere of de RA in voldoende mate heeft verzocht om aanvullende of gecorrigeerde informatie als bedoeld in Standaard 4410.32 en of hij voldoende aanvullende werkzaamheden heeft verricht naar aanleiding van de ontvangen informatie. De doelstelling van de accountant bij een samenstellingsopdracht is immers mede gericht op het ondersteunen van het management bij het opstellen en presenteren van historische financiële informatie in overeenstemming met het van toepassing zijnde stelsel inzake financiële verslaggeving.

Oordeel Accountantskamer

De tuchtrechter verklaart de klacht deels gegrond. De accountant verzocht het management om nadere informatie en ontving naar aanleiding hiervan stukken. Zo ontving hij in april 2023 van het management een overzicht van de projecten die eind 2021 liepen, waarop per project onder meer de eind 2021 te verwachten verliezen zijn opgenomen.

Op dat punt schoot de accountant tekort, zo luidt het oordeel: “De Accountantskamer heeft betrokkene ter zitting een aantal vragen gesteld over dit overzicht. Betrokkene bleek ter zitting niet, of althans onvoldoende, in staat om uitleg te verschaffen over de methodiek van dit overzicht en de op dit overzicht vermelde bedragen terwijl deze bedragen de basis hebben gevormd voor het door hem toegepaste foutherstel. Deze basale vragen waren niet van dien aard dat betrokkene deze redelijkerwijs niet hoefde te verwachten. Betrokkene had dan ook in staat moeten zijn om deze te beantwoorden. Betrokkene heeft evenmin kunnen uitleggen hoe bij het toepassen van foutherstel het bedrag van het verlies over 2021 is bepaald. Zo heeft betrokkene geen duidelijkheid kunnen verschaffen met betrekking tot de vraag of de in de projectoverzichten opgenomen uren zijn gewaardeerd tegen verkooptarief of tegen kostprijs en hoe een en ander is meegewogen bij de bepaling van de projectverliezen. Evenmin heeft betrokkene kunnen aangeven of bepaalde projectverliezen bij het opmaken van de jaarrekening 2021 al voorzienbaar waren of eerst daarna en hoe daarmee bij het foutherstel rekening is gehouden. De Accountantskamer is gelet hierop van oordeel dat betrokkene onvoldoende heeft onderbouwd dat hij zich voldoende heeft verdiept in de informatie die hij van het management heeft ontvangen. Naar het oordeel van de Accountantskamer had hij zich ten aanzien van deze informatie kritischer moeten opstellen en uit het oogpunt van zorgvuldigheid extra werkzaamheden moeten verrichten voordat hij tot foutherstel was overgegaan. Dit geldt temeer nu de uiteenzetting van waarderingsgrondslagen in de jaarrekening 2021, die door een andere accountant is samengesteld, erop duidt dat verliezen op onderhanden projecten wel in overeenstemming met de RJk werden verantwoord. Betrokkene heeft daardoor gehandeld in strijd met het fundamentele beginsel van vakbekwaamheid en zorgvuldigheid.”

Ongegronde klachtonderdelen

Twee andere klachtonderdelen worden ongegrond verklaard. De RA was niet verplicht om voorafgaand aan het toepassen van het foutherstel te overleggen met de voorgaande accountant of de klager. Ook ziet de Accountantskamer geen aanknopingspunten om aan te nemen dat de accountant bewust heeft geprobeerd om de waarheid te verdraaien ten gunste van zijn eigen commerciële belang of het commerciële belang van zijn cliënt. De Accountantskamer heeft geen reden om te twijfelen aan de integriteit van de RA.

Maatregel: waarschuwing 

Dat samen leidt er toe dat de Accountantskamer de maatregel van waarschuwing passend en geboden vindt. “Daarbij is in aanmerking genomen dat betrokkene er onvoldoende blijk van heeft gegeven dat hij zich voldoende heeft verdiept in de informatie die hij van het management heeft ontvangen en dat hij naar aanleiding van deze informatie meer werkzaamheden had moeten verrichten om invulling te geven aan zijn verantwoordelijkheid om het management te ondersteunen bij het opstellen van een jaarrekening die in overeenstemming is met het van toepassing zijnde stelsel van financiële verslaggeving. Daarmee heeft betrokkene gehandeld in strijd met het fundamentele beginsel van vakbekwaamheid en zorgvuldigheid. Ten gunste van betrokkene is meegewogen dat hij terecht navraag heeft gedaan naar de wijze waarop verliezen werden verwerkt, dat hij de zijns inziens onjuiste verwerkingswijze terecht onder de aandacht van het management heeft gebracht en dat hij de werkzaamheden die hij bij de uitvoering van zijn opdracht tot samenstellen heeft verricht uitgebreid heeft vastgelegd in zijn dossier.”