Niet alleen grote overnames, maar ook relatief kleine overnames of investeringen kunnen meldingsplichtig zijn. Wie zich niet aan de regels houdt, riskeert stevige boetes en zelfs het terugdraaien van deals. De meldingsplicht is daarmee geen formaliteit meer, maar een cruciaal onderdeel van elke transactie.
Mededingingswet: bescherming consument en markt
Een fusie, overname of een joint venture kan de concurrentie beperken. Voor bepaalde transacties geldt daarom een meldingsplicht, zodat de Autoriteit Consument & Markt (ACM) marktverstoring tegen kan gaan.
Meldingsplicht
Een transactie, waarmee de koper zeggenschap verkrijgt, moet bij de ACM worden gemeld als:
1) de betrokken bedrijven samen wereldwijd een jaaromzet hebben van minimaal €150 miljoen én
2) minstens twee van deze bedrijven in Nederland elk een jaaromzet hebben van minimaal €30 miljoen
De betrokken ondernemingen zijn de target en de koper. Behoort de koper tot een concern, dan moet voor het bepalen van de omzet gekeken worden naar de concernomzet.
De ACM onderzoekt met name of door de overname of fusie een machtspositie kan ontstaan of worden versterkt. Is dat niet het geval, dan keurt de ACM de overname goed. Ziet de ACM wel risico’s, dan is voor de overname of fusie een vergunning vereist. De ACM doet dan diepgaand onderzoek. De ACM kan aan een vergunning voorwaarden verbinden.
Standstill verplichting
Vanaf de melding geldt een beslistermijn van vier weken. Gedurende deze termijn mag de transactie niet geclosed worden. De koper mag dus geen zeggenschap uitoefenen, niet juridisch en ook niet feitelijk. De beslistermijn bij een vergunningaanvraag is dertien weken. Ook gedurende die termijn geldt een standstill verplichting.
Sanctie
Zonder melding of goedkeuring van een (meldingsplichtige) transactie riskeert de koper een boete van ten hoogste € 900.000 of, indien dat meer is, 10% van de omzet. De koper moet er niet alleen voor zorgen dat een transactie tijdig wordt gemeld, maar ook dat feitelijk geen uitvoering aan de transactie wordt gegeven voordat de overname is goedgekeurd.
Call-in bevoegdheid ACM
Kleinere overnames, en dan met name een reeks van kleine overnames door hetzelfde bedrijf (“kralen-krijgen”) en overnames van kleine, innovatieve bedrijven (“killer acquisitions”), blijven door de hoge omzetdrempels onder de radar. Dit soort overnames kunnen de concurrentie echter ook beperken. De ACM wil deze overnames ook kunnen toetsen. Op dit moment is daarvoor het wetsvoorstel Wet inroepbevoegdheid ACM aanhangig. Als deze wet wordt aangekomen, kan de ACM ook overnames die onder de omzetdrempels vallen toetsen.
Wet investeringstoets (Wet Vifo): bescherming nationale veiligheid
Bepaalde transacties moeten ook gemeld worden bij het Bureau Toetsing Investeringen (BTI) van het Ministerie van Economische Zaken, namelijk als de transactie betrekking heeft op ondernemingen die actief zijn in vitale sectoren of met sensitieve technologieën. Deze meldingsplicht krijgt in Nederland een steeds grotere impact. Het kabinet heeft namelijk aangekondigd het toepassingsbereik van de Wet Vifo uit te breiden naar zes nieuwe sectoren: biotechnologie, kunstmatige intelligentie, geavanceerde materialen, nanotechnologie, sensor- en navigatietechnologie en nucleaire technologie voor medisch gebruik. Deze uitbreiding treedt naar verwachting nog dit jaar in werking. Er zijn ook wetsvoorstellen in consultatie gebracht voor een sectorale investeringstoets gericht op de defensie- en veiligheid gerelateerde industrie.
De meldingsplicht
Een transactie die leidt tot een wijziging van zeggenschap in de target moet worden gemeld bij de BTI. Zeggenschap houdt in het kunnen uitoefenen van beslissende invloed op het strategische beleid van de target, bijv. door een meerderheid van stemmen of bepaalde vetorechten. Voor ondernemingen die actief zijn op het gebied van zeer gevoelige technologie geldt een lagere drempel. De verwerving of vergroting van significante invloed moet namelijk ook bij de BTI worden gemeld. Significante invloed houdt in het kunnen uitoefenen van ten minste 10, 20 of 25 procent van de stemrechten in de aandeelhoudersvergadering of het recht om een of meer bestuursleden van de target te benoemen of te ontslaan.
Standstill verplichting
De Minister van Economische Zaken beslist binnen acht weken na melding of een toetsingsbesluit nodig is. Bij risico’s voor de nationale veiligheid volgt een diepgaandere toets. Ook hier geldt een “standstill-verplichting”: de transactie mag pas worden uitgevoerd na goedkeuring door het BTI.
Handhaving en sancties
Het BTI kan een niet-gemelde transactie toetsen en dan alsnog ingrijpen, bijvoorbeeld door de transactie ongedaan te maken, aanvullende voorwaarden te stellen en/of een boete op te leggen. Boetes kunnen oplopen tot €1.030.000 of 10% van de jaaromzet.
Conclusie
De meldingsplicht bij transacties is in Nederland strikt geregeld. Door de Wet Vifo, de te verwachten uitbreiding daarvan en de toekomstige call-in bevoegdheid van de ACM, zal een groeiend aantal bedrijven en investeerders hun transacties vooraf moeten melden bij de overheid (de ACM en/of BTI).Wie zich niet aan de regels houdt, riskeert stevige boetes en zelfs het terugdraaien van deals. De meldingsplicht is daarmee een cruciaal onderdeel van elke transactie.
Praktische aandachtspunten voor accountants
Accountants dienen alert te zijn op beide regimes, zodat klanten compliant blijven en transacties soepel kunnen verlopen. Het is belangrijk om bij elke transactie te controleren of aan de omzetdrempels van de Mededingingswet wordt voldaan en of de target werkzaam is in een sector onder de Wet Vifo. Is dat (mogelijk) het geval, informeer klanten dan tijdig over de meldingsplicht en de standstill-verplichting.
TREBLE heeft ruime ervaring met begeleiden én het melden van transacties. TREBLE geeft ook trainingen over de meldingsplicht aan accountants, corporate finance adviseurs en M&A advocaten. www.treble.legal
Geef een reactie