Zaak nrs: 25/1518 en 25/1885 Wtra AK
De facturen die vragen opriepen, werden door de controller gebundeld in een ‘overzicht onjuistheden’. Alleen de titel van die lijst, daar heeft de controller spijt van. Verder meent ze dat ze deed waarvoor ze binnen de Brabantse staalholding als accountant en controller was aangenomen. Als ze merkt dat tegen haar advies in achter haar rug om toch dergelijke facturen zakelijk worden geboekt, zoekt ze het hogerop. De holding besluit BDO opdracht te geven de facturen te onderzoeken. Vervolgens werden de controller en de BDO-onderzoeker voor de tuchtrechter gesleept.
‘Geen verrijking’
De kwestie loopt sinds 2020 binnen het bedrijf. De vrouw die de facturen indiende, was zelf medebestuurder van het staalbedrijf na het overlijden van haar man. Ze zegt dat ze geconfronteerd werd met afspraken die haar man al met commissarissen binnen het bedrijf maakte. En met kosten van externe adviseurs waarvan zij zich afvroeg: moet ik dat zelf allemaal betalen? Nee, besloot de holding. Een deel van de facturen werd vervolgens door het staalbedrijf vergoed. Volgens haar advocaat Mark Keuss schetsen de controller en de BDO-accountant een en hetzelfde beeld: namelijk dat het om privé-uitgaven gaat die ten onrechte als zakelijke kosten zijn opgevoerd. ,,Tot op heden is niet vastgesteld dat er sprake is geweest van verrijking”, benadrukt de raadsman.
Volgens Keuss deelt de controller zichzelf ten onrechte een ondergeschikte rol toe. ,,Dat strookt niet met de feitelijke gang van zaken. Ze speelde een centrale rol. Zij beheerde de administratie en bereidde die voor.” De advocaat meent vooral dat de kaders waarbinnen de afspraken golden voor het boeken en verantwoorden van de facturen niet door de controller zijn vastgesteld. Terwijl die kaders juist cruciaal zijn, meent hij. Advocaat Jan Garvelink, die de controller bijstaat, meent dat die kaders er niet toe doen. ,,Een toestemming van een commissaris maakt privékosten niet opeens zakelijk.”
Zwembad en tuinmannen
Garvelink’s collega Adriaan van Rinsum loopt de facturen voor ‘advieskosten’ eens langs. ,,Uitgaven voor een privézwembad, motorolie voor de Ferrari, exclusieve trips naar Parijs, een privétuin met tuinmannen en bezoeken aan een waarzegster.” Nogal wiedes dat dergelijke facturen vragen oproepen bij de controller, zegt Van Rinsum. Zij doet precies wat je van een controller mag verwachten: ze trekt aan de bel bij indicaties van mogelijk niet juist geboekte kosten. Als BDO onderzoek doet, wordt de controller gevraagd de gewraakte lijst ‘onjuistheden’ op te stellen. Ze loopt wekenlang facturen langs. De accountant van BDO trekt vervolgens geen conclusies. ,,Het leest meer als een samenvatting van alles wat er al lag”, zegt de voorzitter van de Accountantskamer. Was het niet de bedoeling op tot conclusies te komen? ,,Nee. Het doel was om feiten en omstandigheden boven tafel te krijgen zodat de lezer conclusies kan trekken”, zegt de accountant zelf.
Daarmee miskent ze het gewicht dat een rapport krijgt als het is opgesteld door een onafhankelijk accountant, zegt advocaat Keuss. Een rapport van een RA geeft een zorgvuldig en onafhankelijk beeld”, meent hij. ,,Daarom moet interpretatie niet tot een eenzijdig beeld leiden.” Volgens Keuss ontstaat met dit rapport in de hand een bepaald narratief, namelijk dat die kosten onrechtmatig zijn. Het overzicht van de controller heeft te veel de richting van het onderzoek bepaald, meent Keuss. En dat is de BDO-accountant aan te rekenen.
Advocaat Hannelot van Berckel-Dekker vraagt zich namens de BDO-accountant af of de klager hier geen misbruik maakt van het recht om te klagen. Haar cliënt heeft inmiddels een persoonlijke aansprakelijkheidsstelling op de deurmat gekregen. Volgens de klager had ze hoor en wederhoor moeten toepassen. Maar bekend was al dat de ex-directrice niet mee wilde werken. ,,Het was vooral bedoeld om de accountant te beletten haar werk te doen. Ze heeft voldoende waarborgen getroffen om zorgvuldig te rapporteren.” Op de achtergrond speelt een civiele kwestie tussen de holding en de ex-directrice. Een schikking is nog mogelijk, al stelt de holding daarvoor wel als voorwaarde dat de tuchtklacht wordt ingetrokken. De Accountantskamer kan overigens wel ambtshalve de klacht voortzetten en tot een uitspraak komen, zegt de voorzitter.
Die uitspraak wordt over circa twaalf weken verwacht.
Een pluim voor de controller! Ik mag hopen dat we binnenkort in “Accountancy vanmorgen” mogen lezen omtrent de strafrechtelijke vervolging van de profiteurs. Hoezo géén verrijking? De staat, de samenleving, wij allen dus, zijn ernstig financieel benadeeld door de hebzucht, het gegraai van deze voormalige bestuurder en haar compagnons ( waaronder de commissaris die geacht wordt toezicht te houden). Aanpakken deze lui!
Om een goed gefundeerd oordeel te geven moeten we even wachten op wat de AK gaat vinden en durft te publiceren. Als ik het stuk diagonaal lees kan al wel vast wat attentiepuntjes signaleren. Ik beperkt me tot twee. 1) Kennelijk speelt de casus onder de grote rivieren. U weet wel dat gebied waar onze vroede voorvaderen een paar eeuwen terug voor hebben gevochten om het bij de Republiek der Lage Landen te (be)houden. Daar gelden lokaal kennelijk ook nu nog gewoonterechten waarvan ik een zweem wel eens in rechtsvindingen van de Rechtbanken of Hoven aldaar beproef. Voorts is het lokaal ook mogelijk om overeenkomsten over ongeoorloofde oorzaken gewoon juridisch af te dwingen. Als we ons afvragen waarom dit nu allemaal maar kan is mijn idee dat het loslaten door de overheid -omdat het geld kost- van de 2de en 3de fase van het VTH principe, (vergunnen/toezien/handhaven) deze gewaardeerde mogelijkheid biedt omdat “ze toch niet komen controleren”. Daarom is het als ik, accountant, even als advocaat denk de schuld van de controller die denkt dat we ons aan deze bureaucratie of voorschriften moeten en ook wensen te houden. Dat is de reden waarom ik me -hoe riskant ook- van harte al vast aansluit bij uw steunbetuiging.