Eurocommissaris Maria Luís Albuquerque stelt dat de Europese banken veerkrachtig, goed gekapitaliseerd, goed onder toezicht en winstgevend zijn. Maar daarmee is de concurrentiekracht nog niet gegarandeerd: “Banken moeten in staat zijn de Europese economie volledig te ondersteunen én te concurreren in een steeds veeleisender mondiaal speelveld.” Bovendien hebben banken een grote rol in de investeringsopgave van Europa.
Bankenunie en nieuw depositogarantiestelsel
De commissie heeft daarom het concurrentievermogen van de Europese bankensector geanalyseerd. Daaruit blijkt dat de bankenmarkt nog steeds versnipperd is, wat grensoverschrijdende activiteiten beperkt, de concurrentie vermindert en banken belemmert om voldoende schaal te bereiken om wereldwijd te concurreren, onder meer op de kapitaalmarkten. Verdere integratie van de sector is volgens Albuquerque daarom noodzakelijk. “De voltooiing van de Bankenunie vormt daarom een centraal onderdeel van deze concurrentieagenda. Daarbij hoort ook een nieuwe aanpak voor een gemeenschappelijk depositogarantiestelsel, dat het voorstel voor een Europees depositoverzekeringsstelsel (EDIS) uit 2015 moet vervangen.”
Meer complexiteit
De Eurocommissaris vindt ook dat de implementatie van internationale standaarden niet altijd voldoende rekening houdt met de specifieke kenmerken van de Europese Unie. “De EU past de Bazel-standaarden breed toe, ook op kleinere banken en niet alleen op de grootste internationaal actieve instellingen. Hoewel dit de weerbaarheid van de sector heeft vergroot, heeft het ook geleid tot meer complexiteit en mogelijk tot onevenredig zware lasten, met name voor kleinere banken en voor activiteiten die juist in Europa van groot belang zijn, zoals de financiering van het mkb, hypotheken, projectfinanciering en handelsfinanciering.”
Regels zijn te ingewikkeld
Sowieso is het Europese regelgevingskader te complex, aldus Albuquerque. “De samenloop van microprudentiële, macroprudentiële en resolutieregels zorgt voor onnodige ingewikkeldheid. Ook inefficiënte rapportageverplichtingen brengen banken onnodig hoge kosten in rekening – en uiteindelijk dus ook hun klanten.” De jaarlijkse nalevingskosten van toezichtseisen voor Europese banken bedragen ruim € 24 miljard, waarvan € 11 miljard aan rapportageverplichtingen. De commissaris pleit voor een proportioneel regelgevingskader voor kleinere banken. “Dat kan voordelen opleveren voor de Europese economie, in het bijzonder voor lokale gemeenschappen, kleine ondernemingen en huishoudens. Kleine banken zijn immers net zo belangrijk als grote banken voor de diversiteit van de financiering in Europa.”
Geen aanvullende nationale regels
De knelpunten worden opgelost met een nieuw wetgevingspakket dat begin volgend jaar wordt gepresenteerd. Overigens is volgens Albuquerque ook een cultuurverandering nodig: “De lidstaten moeten erkennen dat iedereen profiteert van een interne markt die gebaseerd is op Europese regels. Zij zouden daarom moeten afzien van nationale aanvullingen op Europese regelgeving (‘gold-plating’), inconsistente implementatie en ongerechtvaardigde belemmeringen voor grensoverschrijdende fusies of activiteiten.”
NVB wil sneller
Bankenvereniging NVB is het eens met de noodzaak van maatregelen, maar wil meer snelheid. Volgens NVB-directeur Eelco Dubbeling bevat het rapport van de Europese Commissie waardevolle aanknopingspunten voor structurele hervormingen op de lange termijn. “Maar de investeringsopgave is zo groot dat Europa niet kan wachten op alleen langetermijnoplossingen. Er zijn ook op korte termijn gerichte aanpassingen nodig die banken beter in staat stellen de reële economie te financieren.”
De NVB wil een beter evenwicht tussen financiële weerbaarheid en het vermogen van banken om bedrijven, innovatie en verduurzaming te financieren. “Het is moeilijk uit te leggen dat een mkb-bedrijf moeilijker een lening krijgt omdat het geen dure externe rating voor kredietwaardigheid heeft, of dat een schip niet goed kan meetellen als onderpand terwijl het juist de kern van de financiering is. Zulke knelpunten kunnen op korte termijn worden aangepakt, zonder afbreuk te doen aan financiële stabiliteit. Ik hoop dat het Nederlandse kabinet zich daar in Brussel krachtig voor inzet.”
Geef een reactie