De gevolgen van de nieuwe regelgeving worden nu al zichtbaar. Van de meer dan 3.000 geregistreerde aanbieders van cryptodiensten in Europa beschikken momenteel minder dan 250 over een volledige MiCA-vergunning. Dat betekent dat minder dan 10% van de aanbieders momenteel aan de nieuwe wettelijke eisen voldoet. Analisten verwachten dan ook dat tot 80% van de huidige cryptobedrijven de overgang mogelijk niet zal overleven.
MiCA markeert daarmee de grootste verandering in de regelgeving die de sector tot nu toe heeft meegemaakt. Dit is wat je moet weten – en hoe je als cryptobedrijf succesvol kunt blijven opereren in Europa.
MiCA: wat is het en waarom is het ingevoerd?
MiCA introduceert één geharmoniseerd regelgevingskader voor crypto-assets en aanbieders van cryptodiensten in alle 27 EU-lidstaten. Daarmee maakt MiCA een einde aan een versnipperd landschap waarin ieder land zijn eigen registratievereisten en toezichtaanpak hanteerde.
De Europese Unie wil hiermee de regels binnen de lidstaten meer op één lijn brengen, de transparantie vergroten, misbruik en fraude tegengaan en consumenten beter beschermen nu de cryptomarkt steeds volwassener wordt.
De regelgeving richt zich in grote lijnen op twee hoofdgroepen binnen de cryptosector. De eerste groep bestaat uit crypto-assets, waaronder stablecoins en utility tokens. De tweede groep bestaat uit Crypto-Asset Service Providers (CASPs): bedrijven die beroepsmatig cryptodiensten aan klanten aanbieden, zoals crypto-exchanges, brokers, aanbieders van bewaar- en walletdiensten en handelsplatformen. Simpel gezegd: als een organisatie beroepsmatig cryptodiensten aanbiedt of als tussenpersoon optreedt bij transacties met crypto-assets binnen de EU, is de kans groot dat MiCA van toepassing is.
Veel meer dan alleen papierwerk
Onder MiCA worden de compliance-eisen aanzienlijk aangescherpt. Hoewel de vereisten per land verschilden, gaan de eisen onder de Europese regelgeving een stuk verder dan de eisen die voorheen door nationale toezichthouders werden gesteld.
Organisaties moeten nu onder meer aantonen dat zij beschikken over:
- een robuuste governance-structuur;
- duidelijke complianceprocessen;
- een effectief raamwerk voor risicobeheersing;
- adequate ICT- en cybersecuritymaatregelen;
- een duidelijk beleid voor uitbesteding;
- procedures voor klachtenafhandeling;
- voldoende kapitaal;
- de mogelijkheid om doorlopend aan toezichthouders te rapporteren.
Hoewel MiCA het grote voordeel biedt dat een vergunning die in één EU-lidstaat is verleend in principe in de hele EU kan worden gebruikt, is het aanvragen van die vergunning niet langer slechts een kwestie van een formulier invullen en enkele documenten aanleveren. Bedrijven moeten aantonen dat zij professioneel en volwassen zijn georganiseerd, met een duidelijke
governance-structuur en compliance die door de hele organisatie is verankerd.
Hoge kosten en grote complexiteit
Hoewel MiCA nog maar kort van kracht is, heeft de toenemende regeldruk nu al impact. Zo ziet Supplied, een AI-gedreven platform voor onboarding, verificatie en compliance, dat bedrijven hun vergunningsaanvraag uitstellen of zelfs helemaal afblazen omdat zij de complexiteit van het traject onderschatten. Exchanges verwijderen stablecoins waarvan de uitgevers niet langer aan de MiCA-vereisten voldoen, terwijl andere bedrijven actief op zoek zijn naar fusies en overnames, omdat de kosten van het opbouwen en onderhouden van een organisatie die structureel aan alle eisen voldoet steeds moeilijker zelfstandig op te brengen zijn.
Volgens Supplied zijn deze ontwikkelingen begrijpelijk gezien de hoge investeringen die met MiCA gepaard gaan. Alleen de vergunningsaanvraag vraagt doorgaans al om een investering van €80.000 tot €200.000 in juridische ondersteuning, specialistisch advies en documentatie.
De grootste investering zit echter in het opbouwen en onderhouden van een organisatie die structureel aan alle eisen voldoet. Denk aan het opzetten van governance- en compliancekaders, het aannemen van complianceprofessionals, het versterken van ICT- en cybersecuritycapaciteiten, het invoeren van interne controles, het uitvoeren van audits en het voldoen aan de kapitaalvereisten.
Voor een gemiddelde aanbieder van cryptodiensten kunnen de totale kosten in het eerste jaar oplopen tot €300.000 à €700.000 – en dat is nog exclusief productontwikkeling en marketing. En ook na het verkrijgen van een vergunning moeten organisaties rekening houden met jaarlijkse uitgaven van €150.000 tot €250.000 om blijvend aan hun verplichtingen te voldoen.
Het is dan ook niet verrassend dat analisten verwachten dat tot 80% van de huidige aanbieders deze overgang mogelijk niet zal overleven. Compliance is niet langer slechts een administratieve verplichting – het is een substantiële en kostbare voorwaarde geworden om als cryptobedrijf in Europa actief te kunnen zijn.
Automatisering van de grootste operationele belasting
Technologie kan een groot deel van de complexiteit en kosten wegnemen. Zo richt Supplied zich op de onderdelen van MiCA-compliance die in de dagelijkse praktijk de grootste operationele belasting veroorzaken: het uitvoeren van KYC- en AML-processen, het continu monitoren van compliance en het ondersteunen van rapportages aan de AFM en DNB.
In plaats van compliance te behandelen als een eenmalige stap tijdens het vergunningsproces, integreert Supplied deze processen rechtstreeks in de dagelijkse bedrijfsvoering van cryptobedrijven. Identiteitsverificatie, transactiemonitoring, gegevensbeheer en rapportage worden doorlopende, geautomatiseerde processen in plaats van handmatige en arbeidsintensieve taken.
Nieuwe klanten en bedrijven doorlopen geautomatiseerde KYC- en KYB-controles. Daarbij worden onder meer documenten geanalyseerd, identiteit en liveness gecontroleerd, bedrijven geverifieerd, UBO’s geïdentificeerd en personen en organisaties tegen relevante watchlists gescreend.
Tegelijkertijd koppelt Supplied continu met blockchainnetwerken en API’s van exchanges om transactiegegevens, walletadressen en informatie over gebruikers, klanten en tegenpartijen te monitoren en aan te vullen. Alle benodigde data – zoals klantgegevens, transactiegegevens en informatie over de fiscale woonplaats – komt samen in één systeem. Daarmee worden gefragmenteerde spreadsheets en handmatige controles tussen onboarding, monitoring en rapportage overbodig.
Wanneer een rapportageperiode aanbreekt, bijvoorbeeld voor rapportages aan de AFM of DNB, zet het platform de verzamelde gegevens automatisch om in rapportages die klaar zijn voor controle en indiening. Daarbij worden onder meer transactiedata, walletadressen en fair market values gekoppeld aan de officiële rapportagevereisten van de toezichthouder.
Vanuit dezelfde workflow kunnen rapportages vervolgens worden ingediend en beheerd, inclusief correcties en herindieningen. Ook verplichtingen in meerdere EU-lidstaten kunnen vanuit één centrale workflow worden afgehandeld, in plaats van afzonderlijk per land.
In de praktijk kan deze mate van automatisering de compliance- en rapportagelast met 70–90% verminderen en onboardingprocessen terugbrengen van weken naar slechts enkele dagen. De aanpak levert bovendien een aanzienlijk kostenvoordeel op. In plaats van afhankelijk te zijn van consultants en complianceprofessionals die op uurbasis of per project factureren, of zelf grote investeringen te moeten doen om deze mogelijkheden intern op te bouwen, krijgen bedrijven toegang tot een voorspelbaar abonnementsmodel dat is ontwikkeld voor ondernemingen. Voor één vaste periodieke vergoeding krijgen zij toegang tot grotendeels geautomatiseerde, hoogwaardige KYC- en AML-infrastructuur, doorlopende compliance-monitoring en rapportage aan toezichthouders.
Wel is het belangrijk om te benadrukken dat KYC, AML en doorlopende compliance-monitoring slechts een onderdeel vormen van het bredere MiCA-vergunningstraject. Bedrijven moeten daarnaast voldoen aan de overige wettelijke vereisten, intern of met ondersteuning van gespecialiseerde juridische en financiële adviseurs. Daarbij gaat het onder meer om het voorbereiden en indienen van de vergunningsaanvraag, het voldoen aan de vereiste kapitaaldrempels, het opzetten van een passende governance-structuur – bijvoorbeeld met een gekwalificeerd management- of toezichthoudend bestuur – en het implementeren van het bredere risicomanagementkader dat toezichthouders verwachten.
De toekomst van crypto in Europa
Het is duidelijk: MiCA zal de Europese cryptomarkt fundamenteel veranderen. Sommige aanbieders zullen verdwijnen, terwijl andere juist sterker, betrouwbaarder en beter voorbereid uit deze transitie zullen komen. De vraag is welke bedrijven zich succesvol weten aan te passen – en klaar zijn voor de volgende fase van de Europese cryptomarkt.
Geef een reactie