De curatoren van China Evergrande eisen 8,4 miljard dollar van PwC International, PwC Hongkong en de Chinese PwC-organisatie. Zij verwijten de accountants nalatigheid bij de controles van Evergrande, dat in 2021 omviel en een schuld van 300 miljard dollar naliet. Volgens Big4News zou PwC International zelf voor maximaal ongeveer 5,6 miljard dollar kunnen worden aangesproken.
Geen klant?
PwC International probeerde te voorkomen dat de zaak tegen de internationale organisatie zou worden voortgezet. De koepel voerde aan dat zij Evergrande niet controleerde en dat de PwC-organisaties in Hongkong en China geen dochterondernemingen zijn. Evergrande was bovendien geen klant van PwC International.
De rechter stelde echter dat het “ten minste verdedigbaar” is dat PwC International een zorgplicht tegenover Evergrande had. Om dat te kunnen beoordelen, moet nader onderzoek worden gedaan naar onder meer documenten over de verhoudingen binnen het PwC-netwerk. Daarmee staat nog niet vast dat PwC International aansprakelijk is; de rechter heeft alleen bepaald dat de claim tegen de organisatie verder mag worden onderzocht.
Zelfstandige kantoren
De zaak kan gevolgen hebben voor de manier waarop internationale accountantsnetwerken juridisch zijn georganiseerd. PwC presenteert zich wereldwijd onder één merk, maar bestaat juridisch uit afzonderlijke nationale organisaties. PwC International is een Engelse rechtspersoon die het netwerk coördineert en zich onder meer bezighoudt met strategie, merkbeleid, risico en kwaliteit. De aangesloten kantoren zijn volgens PwC zelf afzonderlijke juridische entiteiten die in beginsel alleen aansprakelijk zijn voor hun eigen handelen.
Netwerk
Juist die scheiding wordt in de Evergrande-zaak op de proef gesteld. De curatoren willen aantonen dat PwC International zoveel invloed heeft op de standaarden en kwaliteitsbewaking binnen het netwerk, dat de internationale organisatie mede verantwoordelijk kan worden gehouden voor tekortkomingen bij een aangesloten kantoor. De komende fase van de procedure kan daardoor meer duidelijkheid geven over hoeveel zeggenschap de wereldwijde PwC-organisatie in de praktijk over nationale kantoren heeft.
‘Black swan’
Big4News noemt de zaak daarom een mogelijke “black swan” voor PwC: een uitzonderlijke gebeurtenis met potentieel zeer grote gevolgen. Niet alleen vanwege de omvang van de claim, maar vooral omdat een eventuele aansprakelijkheid van PwC International het juridische model waarop internationale accountantsnetwerken zijn gebouwd onder druk kan zetten.
Ernstige tekortkomingen
De claim volgt op harde conclusies van toezichthouders over de controles van Evergrande. De Hongkongse markttoezichthouder SFC stelde vast dat Evergrande zijn omzet in 2019 met 213,9 miljard renminbi en in 2020 met 350,2 miljard renminbi had overschat. PwC Hongkong schoot volgens de toezichthouder ernstig tekort bij de controle. In april zette het kantoor één miljard Hongkongse dollar opzij voor compensatie van bepaalde minderheidsaandeelhouders, zonder aansprakelijkheid te erkennen.
Gevolgen voor Big Four
Vergelijkbare pogingen om een internationale accountantskoepel aansprakelijk te stellen zijn eerder gedaan, onder meer na de boekhoudschandalen bij Parmalat en Satyam. Die zaken eindigden uiteindelijk in schikkingen. Door de omvang van de Evergrande-claim zijn de mogelijke gevolgen ditmaal aanzienlijk groter. Als de rechter uiteindelijk oordeelt dat ook de internationale PwC-organisatie verantwoordelijk kan worden gehouden voor fouten van aangesloten kantoren, kan dat volgens Big4News gevolgen hebben voor alle Big Four-netwerken.
Geef een reactie