Je kent de cliënt al jaren. Je verzorgt zijn jaarrekening en belastingaangiften. Dan belt hij met een heel andere vraag:
“Mijn vader is overleden. Er is een huis, wat spaargeld en een testament. Kun jij de aangifte erfbelasting voor ons doen?”
De vraag is begrijpelijk. Jij bent het vertrouwde aanspreekpunt, hebt financiële gegevens in het dossier en kunt rekenen. Toch aarzel je. Want de uitdaging bij erfbelasting ligt niet in het rekenen, maar in het volledig in kaart brengen van de situatie. Heb je alle bezittingen, schulden en juridische nuances in beeld? Een gemiste schenking of onduidelijk testament kan de hele berekening beïnvloeden.
Een erfenis bestaat zelden alleen uit cijfers
Bij de eerste inventarisatie ontstaan vervolgvragen. Was de overledene gehuwd en onder welke voorwaarden? Is er een testament? Wie zijn de erfgenamen en is er een executeur? Zijn er legaten, eerdere schenkingen, een levensverzekering, een onderneming, buitenlands vermogen of kindervorderingen uit een eerder overlijden?
Niet iedere boedel bevat al deze onderdelen. Maar vooraf weet je niet welke onderdelen wél relevant zijn. Daar zit het risico: niet in een formule die je verkeerd invoert, maar in een gegeven waar je niet naar hebt gevraagd.
De Belastingdienst stuurt doorgaans binnen vier maanden na het overlijden een aangiftebrief. Is er een executeur, dan gaat die naar de executeur; anders naar de erfgenamen. Voor overlijdens in 2026 ligt de uiterste inleverdatum in beginsel twintig maanden na de overlijdensdatum. Dat lijkt ruim, maar ontbrekende stukken en onduidelijkheid over het testament kunnen een dossier lang laten liggen.
Even een spreadsheet maken?
De praktische reflex is herkenbaar. Je opent Excel, zet bezittingen en schulden onder elkaar, zoekt de vrijstellingen en tarieven op en gebruikt misschien een eerdere aangifte als voorbeeld. Voor een overzichtelijke zaak kom je daarmee een eind.
Totdat een eerdere schenking mogelijk een rol speelt, een kleinkind een legaat ontvangt of de familie wil weten wat een renteafspraak over de kinds vorderingen betekent. Dan volgt een extra tabblad, een nieuwe formule en een notitie waarvan je later nauwelijks nog weet waarop die was gebaseerd.
Het probleem is niet dat je het niet kunt uitzoeken. Het probleem is dat iedere erfenis opnieuw uitzoekwerk vraagt en dat je moeilijk kunt controleren of je niets essentieels overslaat.
Eerst ordenen, daarna rekenen
Een werkbare aanpak bestaat uit vier stappen:
- Bepaal jouw rol en breng testament, erfgenamen en betrokken adviseurs in beeld;
- Verzamel bezittingen, schulden, eerdere schenkingen en overige relevante gegevens;
- Bereken wie wat verkrijgt en signaleer waar een keuze of advies mogelijk is;
- Bespreek de uitkomst, leg keuzes vast en bereid daarna de aangifte voor.
Neem een gehuwde ouder met twee kinderen, een woning en spaargeld. Op het eerste gezicht een standaardsituatie. Maar met een wettelijke verdeling, een keuze voor rente over de kindsvorderingen of een legaat aan de kleinkinderen ontstaan verschillende uitkomsten. De cliënt wil dan niet alleen weten hoeveel erfbelasting verschuldigd is, maar ook wie deze betaalt, wat de kinderen later tegoed hebben en wat de gevolgen zijn bij het overlijden van de langstlevende.
Daar begint advies: twee of drie situaties naast elkaar zetten en de gevolgen in euro’s uitleggen.
Je hoeft geen erfrechtspecialist te worden
Je hoeft niet ieder testament zelf juridisch te duiden of notariële vraagstukken over te nemen. Wanneer juridische uitleg nodig is, blijft samenwerking met de notaris vanzelfsprekend.
Maar je kunt wél de financiële inventarisatie begeleiden, fiscale gevolgen berekenen, alternatieven inzichtelijk maken en de aangifte voorbereiden en indienen. Juist bij bestaande cliënten ligt dat voor de hand. Je kent hun financiële situatie en kunt de gevolgen begrijpelijk maken.
Daarvoor heb je vooral een vaste route nodig: welke gegevens vraag je uit, welke controles voer je uit en hoe presenteer je de uitkomst?
Excel, maar dan zonder het zelf opnieuw te bouwen
Gelukkig hoef je het wiel niet zelf uit te vinden. Met de Integrale Nalatenschap Tool (INT) heb je een gestructureerde aanpak die deze uitdagingen aanpakt. De INT is een uitgebreide Excel-toepassing voor het voorbereiden, berekenen en indienen van aangiften erf- en schenkbelasting. De cliënt kan gegevens zelf aanleveren via een digitale boedelbeschrijving. Die worden in de INT geïmporteerd, zodat je ze niet opnieuw hoeft over te nemen.
Vervolgens kun je de erfenis structureren, verkrijgingen en erfbelasting berekenen en verschillende testamentaire of fiscale mogelijkheden vergelijken. De berekeningen blijven zichtbaar en controleerbaar. Vanuit dezelfde toepassing kan de elektronische aangifte worden voorbereid en ingediend.
Voorbeeld:
Stel, een cliënt heeft een woning, spaargeld en een testament met een legaat aan een kleinkind. In de INT voer je deze gegevens in, waarna de tool automatisch de erfbelasting berekent en alternatieve scenario’s toont – zoals de impact van een renteafspraak over kinds vorderingen.
De INT neemt het professionele oordeel niet over. De toepassing voorkomt vooral dat je telkens vanaf een leeg werkblad begint en geeft controles en berekeningen een vaste plaats. De vertrouwde Excel-omgeving houdt de leercurve overzichtelijk, ook wanneer erfbelasting geen dagelijkse kost is.
Van ongemakkelijke vraag naar logische dienstverlening
De volgende keer dat een cliënt belt met de mededeling dat een ouder is overleden, hoeft het antwoord niet te zijn:
“Ik moet eerst uitzoeken hoe dat precies werkt.”
Een beter begin is:
“Stuur het testament en de beschikbare gegevens maar door. Dan brengen we eerst de erfenis en de mogelijkheden overzichtelijk in kaart.”
Je hoeft geen complete nalatenschapspraktijk op te bouwen. Met een vertrouwde Excel-omgeving, een vaste werkwijze en inzichtelijke berekeningen kun je een bestaande cliënt op een belangrijk moment praktisch verder helpen.
De INT in het kort
Met de INT hoef je geen erfbelastingspecialist te worden om je cliënten toch professioneel te helpen. Voor €239 per jaar (excl. BTW) heb je toegang tot een betrouwbare tool die je tijd bespaart, fouten voorkomt en je cliënten geruststelt. Elektronische indiening wordt afzonderlijk per aangifte berekend. Zo wordt een ongemakkelijke vraag een logische uitbreiding van je dienstverlening.
Geef een reactie