Staat mist mogelijk tot 100 miljard aan belastinggeld door slechte inning en handhaving

De Belastingdienst ziet risico’s bij de inning van 100 miljard euro aan belastinggeld, ongeveer een derde van wat de inning jaarlijks moet opbrengen, schrijft NRC. Het gaat om vijf soorten belastingen. De fiscus schiet te kort in zowel de uitvoering als de handhaving.  

De Belastingdienst stelt sinds 2020 elk jaar een compliance rapport op. Hierin brengt de fiscus in kaart ‘hoe zeker [we zijn] dat de belastingopbrengsten structureel de schatkist binnenkomen’, zo schrijft de dienst in de compliance map 2021. NRC kreeg deze in handen na een beroep op de Wet open overheid (Woo). De ‘continuïteit van belastingopbrengsten’ kan volgens de Belastingdienst ‘in gevaar’ komen door niet-adequate uitvoering van massale processen, zoals het vaststellen van aanslagen en het innen van vorderingen (‘uitvoeringsrisico’). Ook gebrekkig toezicht vormt een risico, omdat burgers en bedrijven hierdoor mogelijk te weinig belasting betalen (‘handhavingsrisico’).

Vijf belastingen

Uit de compliance map 2021 (juni 2022) blijkt ook dat de Belastingdienst bij vijf soorten belastingen beide risico’s als ‘hoog’ kwalificeerde. Het gaat om de omzetbelasting, vennootschapsbelasting, inkomensheffing, erfbelasting en schenkbelasting. Een woordvoerder van de dienst stelt in een reactie dat ‘het inventariseren van risico’s nadrukkelijk iets anders is’ dan de vraag of de gevreesde gevaren ‘zich daadwerkelijk voordoen’.

Bij de loonheffing en motorrijtuigenbelasting (samen 164 miljard) is er sprake van gebreken in de uitvoering, terwijl de dividendbelasting, overdrachtsbelasting en voertuigaanschafbelasting BPM (samen 10,5 miljard) problemen kennen bij de handhaving. Slechts bij twee kleinere belastingen – de assurantiebelasting en de energiebelasting, samen goed voor 10 miljard euro – is het risico bij zowel uitvoering als handhaving ‘laag’.

Problemen bekend

Het is al langer bekend dat de fiscus grote problemen kent door onder meer verouderde ICT, personeelstekort, ingewikkelde wet- en regelgeving en grote aantallen bezwaarprocedures. Uit de stukken blijkt verder dat burgers en bedrijven vorig jaar voor 44 miljard euro aan belastingschulden hadden uitstaan. Voor de coronacrisis was dat al 25 miljard euro.

Bron: NRC