Geldstroom naar belastingparadijzen droogt op

De totale jaarlijkse inkomensstroom vanuit Nederland naar belastingparadijzen is sinds 2019 teruggebracht van 38 miljard euro tot ruim 6 miljard euro in 2022, schrijft fiscaal staatssecretaris Van Rij aan de Tweede Kamer in zijn jaarlijkse monitoringbrief over de aanpak van belastingontwijking.

De overblijvende inkomensstroom naar laagbelastende landen betreft voor het overgrote deel dividenden/ingehouden winsten. ‘Dividenden zullen met ingang van 2024 onder de reikwijdte van de bronbelasting vallen. Er is bovendien geen waarneembaar effect te zien waarbij de inkomensstromen omgeleid zouden worden via andere doorstroomjurisdicties’, aldus Van Rij.

Het kabinet pakt met name via de conditionele bronbelasting op renten en royalty’s naar laagbelastende jurisdicties en in misbruiksituaties (de bronbelasting) rente- en royaltybetalingen (en vanaf
2024 ook dividenden) vanuit Nederland naar laagbelastende jurisdicties gericht aan.

Nederland ontvangt vanuit die belastingparadijzen zelf 10,1 miljard euro aan dividend, rente en royalty’s (2022), uitgaande geldstromen zijn met name dividenden (4,8 mljard) en betreffen 6,5 miljard euro. Van Rij ziet geen waterbedeffect door het omleiden van geldstromen, want de uitstroom naar zogeheten doorstroomjurisdicties is sinds 2019 ook afgenomen, van 55 miljard naar 46 miljard euro.

Onderzoek naar bedrijven die tien jaar fiscaal verlies opgeven

Het kabinet laat nog onderzoek doen naar bedrijven die tussen 2010 en 2019 nooit fiscaal winst hebben gemaakt, geen start-up zijn en in 2019 nog steeds bestonden. ‘Er zijn ongeveer 50.000 van zulke
bedrijven, dat is 6 procent van alle vpb-aangiften belastingplichtigen in de vennootschapsbelasting 2019. Door de verliezen betalen deze bedrijven geen vennootschapsbelasting. Een belangrijke vraag is in hoeverre fiscale faciliteiten of ongewenste constructies een rol spelen in de verliezen van deze bedrijven. Aan de andere kant is het ook goed mogelijk dat deze bedrijven specifieke activiteiten uitvoeren waar zeer langdurige (aanloop)verliezen gebruikelijk zijn.’

Er wordt ook nog onderzoek gedaan naar hoe de opgegeven fiscale winst door multinationals – en daarmee de betaalde belasting – zich verhoudt tot de bedrijfseconomische werkelijkheid. Daarover volgt nog dit jaar een rapport. ‘Specifiek wordt dit onderzocht bij grote, niet-financiële, ondernemingen waarvan het balanstotaal groter is dan 40 miljoen euro waarover bij het CBS data beschikbaar is met betrekking tot commerciële winstgegevens. In 2018 waren er circa 2.500 van zulke ondernemingengroepen.’