Vertaalde citaten uit anonieme verklaringen, ontbrekende context en onvoldoende gelegenheid voor hoor en wederhoor breken A&M op in de ontslagzaak. De rechtbank Amsterdam oordeelt dat daardoor niet kan worden vastgesteld dat de man het merendeel van de seksueel getinte en beledigende opmerkingen waarvan collega’s melding maakten daadwerkelijk heeft gemaakt. Eén erkende grensoverschrijdende opmerking is volgens de kantonrechter onvoldoende voor ontslag.
25.000 euro per maand
De 53-jarige werknemer trad in januari 2025 in dienst bij A&M en kreeg de dagelijkse leiding over een team van vier personen binnen de Nederlandse tax-praktijk. Hij werd aangetrokken om de corporate tax-praktijk verder uit te bouwen. Daarvoor werkte hij dertig jaar bij Deloitte, laatstelijk als partner. Bij A&M verdiende hij 25.000 euro bruto per maand, exclusief vakantietoeslag, met gedurende de eerste twee jaar daarnaast een gegarandeerde bonus van 450.000 euro bruto per jaar.
In april 2025 maakte de man grappen tegen een junior collega van Aziatische origine. Dat leidde tot informele feedback van een collega, waarna hij met de junior collega in gesprek ging. Enkele maanden later, van 22 tot en met 25 januari 2026, nam hij deel aan een niet-verplichte werkgerelateerde skireis. Tijdens die reis zei hij tegen een mannelijke collega over een vrouwelijke collega dat zij “she has good hair, a good face, good breasts, a good ass”. De opmerking werd in het Nederlands gemaakt, maar alleen de Engelse vertaling kwam in het dossier terecht. Tijdens en na de skireis meldden meerdere collega’s zich bij A&M vanwege volgens hen ongepast en grensoverschrijdend gedrag van de leidinggevende.
Intern onderzoek
A&M confronteerde de werknemer op 12 maart met verschillende gedragingen en uitlatingen. Een dag later werd hem gevraagd voorlopig thuis te werken. Het bedrijf liet hem op 18 maart weten dat hij de notulen van het gesprek zou ontvangen en daarop commentaar kon geven. Daarna zou hij het onderzoeksrapport kunnen bekijken en daarop kunnen reageren.
Die procedure verliep uiteindelijk anders. Een voor 23 maart geplande bijeenkomst werd afgelast en verplaatst naar 27 maart. Dat gesprek duurde vijftien minuten. Zes minuten na aanvang kreeg de werknemer het onderzoeksrapport, dat al op 17 maart was gedateerd. Tijdens hetzelfde gesprek kondigde A&M aan te streven naar beëindiging van zijn dienstverband en kreeg de werknemer een vaststellingsovereenkomst aangeboden.
A&M stapte vervolgens naar de kantonrechter. Primair stelde het adviesbedrijf dat sprake was van verwijtbaar en zelfs ernstig verwijtbaar handelen. Subsidiair beriep A&M zich op een verstoorde arbeidsverhouding, disfunctioneren en de cumulatiegrond. Volgens het bedrijf liet de leidinggevende een patroon van grensoverschrijdende uitlatingen zien, in strijd met de interne regels en met wat algemeen aanvaardbaar is. Ook zou hij onvoldoende zelfinzicht tonen en zijn opmerkingen bagatelliseren.
De beschuldigingen gingen aanzienlijk verder dan de opmerking die de werknemer zelf erkende. Zo zou hij onder anderen over een collega hebben gezegd “(…) is the only hot bitch in the office” en “I would want to fuck (…)”. Ook werden hem de opmerkingen “Look at her big tits” en “She’s the only one I would like to fuck” toegeschreven. De man zou meer seksueel getinte opmerkingen gemaakt, maar zelf betwistte hij dat hij een of meer van die uitlatingen had gedaan.
Anoniem en vertaald
Bij de beoordeling van de beschuldigingen ziet de kantonrechter grote problemen in de manier waarop A&M het interne onderzoek uitvoerde. De rechter stelt voorop dat het bedrijf de meldingen terecht serieus nam. Als goed werkgever moet A&M zorgen voor een veilige werkplek. Maar een onderzoek naar grensoverschrijdend gedrag kan ook voor degene over wie wordt geklaagd vergaande consequenties hebben en moet daarom met oog voor alle betrokkenen zorgvuldig verlopen.
Dat A&M het onderzoek intern liet uitvoeren, is volgens de kantonrechter op zichzelf niet bezwaarlijk. Het onderzoek moet dan wel transparant en zorgvuldig zijn en voldoende ruimte bieden voor hoor en wederhoor. Dat gebeurde hier niet.
De verwijten waren gebaseerd op anonieme verklaringen. Anonimiteit kan volgens de rechter onder omstandigheden gerechtvaardigd zijn, maar beperkt wel de mogelijkheden van de werknemer om verklaringen te plaatsen en ter discussie te stellen. Bovendien kreeg hij niet de volledige verklaringen voorgelegd, maar alleen de citaten waarvan hem een verwijt werd gemaakt. Daardoor ontbrak de context geheel.
Daar kwam bij dat het volgens de kantonrechter “geen echte citaten” waren, maar in ieder geval deels vertalingen. Bij die vertaling kan een deel van de lading van de oorspronkelijke uitlatingen zijn veranderd of verloren zijn gegaan.
Ook de manier waarop A&M de reactie van de werknemer verwerkte, acht de kantonrechter onzorgvuldig. Hoewel hem was toegezegd dat hij de notulen binnen enkele dagen zou krijgen om daarop commentaar te leveren, kreeg hij uiteindelijk tijdens één gesprek van een kwartier gelegenheid daar iets over te zeggen. Vervolgens werd hem meteen het al tien dagen eerder gedateerde onderzoeksrapport overhandigd, met de mededeling dat zijn dienstverband moest eindigen. “Van een reële mogelijkheid van hoor en wederhoor kan in die fase van het proces niet gesproken worden”, oordeelt de kantonrechter.
Bewijsrechtelijke gevolgen
Die onzorgvuldigheid heeft volgens de rechter bewijsrechtelijke gevolgen. Van een groot deel van de gewraakte uitlatingen kan niet worden vastgesteld dat de werknemer ze daadwerkelijk deed.
A&M wees daarbij onder meer op de manier waarop de werknemer tijdens het gesprek van 12 maart op de beschuldigingen reageerde. In de notulen staan formuleringen als “it’s possible”, “it’s something I could say” en “something he might have said”. Volgens de kantonrechter leveren die geen erkenning op, zeker omdat uit de notulen ook blijkt dat de werknemer meermaals begon met de mededeling dat hij zich de opmerkingen niet herinnerde. Dat zijn volgens de rechter weliswaar ook geen harde ontkenningen, maar dat is onvoldoende om de uitlatingen als feiten aan te nemen.
Volgens A&M zei de werknemer tijdens het gesprek van 27 maart bovendien dat 95 procent van de notulen juist was. Hij betwistte dat. Maar ook los daarvan vindt de kantonrechter die vermeende instemming onvoldoende. Juist in een zaak waarin het aankomt op de precieze bewoordingen moet worden gecontroleerd en vastgelegd wat daadwerkelijk wordt erkend. “Als de 5% onjuistheid ziet op de gewraakte citaten staat dat wat relevant is immers nog steeds niet vast.”
A&M bood tijdens de zitting nog aan de volledige verklaringen van de anonieme getuigen in het geding te brengen. Dat kwam volgens de kantonrechter te laat. Het was aan de werkgever om zijn feitelijke stellingen voldoende te onderbouwen. Omdat dat niet was gebeurd, kwam de rechter niet meer toe aan bewijslevering.
Erkende opmerking onvoldoende
Daarmee bleef voor de eindafweging de opmerking tijdens de skireis over. De werknemer erkende dat hij tegen een mannelijke collega over een vrouwelijke collega had gesproken over haar gezicht, haar, borsten en billen. Met welke Nederlandse bewoordingen hij dat precies deed, is niet gesteld of gebleken.
De kantonrechter vindt het grensoverschrijdend en verwijtbaar om dit, of iets vergelijkbaars, over een collega te zeggen, ook al was de opmerking niet rechtstreeks tot haar gericht. Dat geldt temeer omdat de werknemer als leidinggevende het goede voorbeeld moest geven. De opmerking is volgens de rechter echter niet van dien aard dat die direct tot ontslag moet leiden.
Omdat de overige uitlatingen niet zijn komen vast te staan, kan de werknemer niet een zodanig verwijt worden gemaakt dat van A&M niet langer kan worden gevergd de arbeidsovereenkomst voort te zetten. Daarmee ontbreekt een redelijke grond voor ontbinding en wijst de kantonrechter het ontslagverzoek af.
De werknemer krijgt zijn tegenverzoeken evenmin toegewezen. Hij vroeg onder meer vergoeding van zijn daadwerkelijk gemaakte buitengerechtelijke en gerechtelijke kosten. Daarvoor zou sprake moeten zijn van misbruik van procesrecht of onrechtmatig handelen. Die hoge drempel wordt niet gehaald. A&M had volgens de kantonrechter voldoende reden om naar aanleiding van de meldingen op te treden en mocht de kwestie uiteindelijk aan de rechter voorleggen.
Ook de gevraagde verklaring voor recht dat A&M zich niet als goed werkgever gedroeg en een rectificatie worden afgewezen. A&M moet wel de proceskosten van de werknemer betalen, begroot op 865 euro aan salaris van zijn gemachtigde, plus 144 euro aan nakosten.
Geef een reactie