“Hoe weet je dat je op koers ligt met de onderneming?” Dat is een vraag die ik regelmatig stel aan ondernemers. En die vraag stel ik ook aan accountants en mkb-adviseurs tijdens cursussen waarbij het onderwerp business intelligence centraal staat. Hoe weten jullie nu dat de onderneming ook haar bestemming bereikt? Welke instrumenten zetten jullie daarvoor in?
Het leidt vaak tot mooie dialogen, waarbij ik aangeef dat een onderneming zonder missie, visie, en kpi’s is als een vlot dat op de zee drijft en met alle winden en golfslagen meegaat. En alleen bij toeval zal aankomen op zijn bestemming. Er zullen weinig rederijen zijn die op die manier hun vloot aansturen. Een kapitein heeft een schip (de onderneming) dat ergens naartoe vaart (de missie, ambitie) en daarvoor instrumenten heeft, zoals zijn kompas, weer- en stromingsinformatie (de kpi’s). Door die instrumenten weet de kapitein wanneer en hoe hij moet bijsturen om het schip op koers te houden en de bestemming te bereiken. Daarbij vervult de accountant of mkb-adviseur de rol van loods.
Als we het dashboard bekijken voor een hedendaagse onderneming, dan zal zij in ieder geval informatie dienen te geven over:
- De financiële kosten en baten van de ondernemingsactiviteiten.
- De kwantificeerbare/meetbare kosten en baten van de ondernemingsactiviteiten.
- De waarneembare voor- en nadelen van de ondernemingsactiviteiten.
Als het om het eerste punt gaat, dan hebben de ondernemingen en hun accountant hier meestal wel goed zicht op. Hoewel het opstellen van een prognose voor de komende 12 of 24 maanden nog niet tot de standaardbagage hoort.
Wat betreft punt 2 biedt de balanced scorecard (het kompas) uitkomst met kpi’s vanuit verschillende perspectieven:
- het financiële perspectief;
- het klantenperspectief;
- het interne-processenperspectief;
- het leer- en innovatieperspectief.
Dit zijn de nodige handvatten om tijdig bij te sturen als de omstandigheden wijzigen. Aangezien veel ondernemingen te maken hebben of krijgen met een transitieproces is het ontwikkelen en hebben van dit instrument onmisbaar om de doelstellingen te realiseren. De mkb-accountant kan bij het ontwikkelen van de balanced scorecard veel waarde toevoegen. Sinds kort is er ook een gevalideerd digitaal hulpmiddel beschikbaar dat de mkb-accountant hierbij ondersteunt. Dit Data Analyse Protocol is beschikbaar op flycatcher.
Het derde punt is relevant, omdat ondernemingen steeds vaker dienen te rapporteren over onderwerpen die voortvloeien uit CSRD- en ESG-richtlijnen. Het gaat dan om kpi’s in het waardecreatiemodel en die betrekking hebben op:
- menselijk kapitaal;
- sociaal-netwerkkapitaal;
- geproduceerd kapitaal;
- natuurlijk kapitaal;
- intellectueel kapitaal;
- financieel kapitaal.
Deze kpi’s bepalen uiteindelijk of de onderneming op termijn nog een ‘license to operate’ heeft. Genoeg werk dus voor de mkb-accountant die zijn klant wil bijstaan in deze roerige tijden.
Jan Wietsma AA is WHOA-deskundige en adviseur strategie en financiën.
Deze bijdrage komt uit de tweede editie van het AV-magazine met het thema ICT en Kengetallen. Dit magazine is verschenen in juni 2023. Zie: https://www.accountancyvanmorgen.nl/kennisdoc/av2-2023-ict-en-kengetallen/
Geef een reactie