Frans Heitling: Over Rob Nixon’s ‘Remaining Relevant,’de toekomst van het accountantskantoor als onderneming

Rob Nixon is een gedreven man. In Australië is hij onder andere oprichter van Panalytix, misschien een beetje te vergelijken met  het Nederlandse softwarebedrijf Visionplanner. Maar dat is niet de reden waarom wij hier over hem schrijven. Hij is de auteur van het boek ‘Remaining Relevant, the future of the accounting profession.’ Zijn insteek is niet dezelfde als die van de Nederlandse werkgroep Toekomst Accountantsberoep. Deze werkgroep is een initiatief van de beroepsorganisatie en vooral gericht op het maatschappelijke belang van een goede accountantscontrole bij grote ondernemingen en organisaties en de kwaliteit van het accountantsberoep in het algemeen. Daar heeft Rob Nixon het niet over. Hij schrijft over het ondernemerschap van de accountant en zijn oriëntatie op de klant. En die klant is vooral een ondernemer, een bedrijf dat diensten afneemt van de accountant. Omdat het moet. Compliance, omdat een jaarrekening nu eenmaal gedeponeerd moet worden, belasting betaald moet worden, enz. Dat is ‘down under’ niet anders dan hier in ons polderlandschap. Dat technologie hierbij een bepalende rol speelt zal niemand verbazen. Nixon geeft in zijn boek een aardig historisch overzicht van de inzet van technologie in het accountantsberoep:

• Papieren kwitanties werden te paard en in een schoenendoos bezorgd,
• Deze werden met de hand overgeschreven,
• Geschreven uitwerkingen en veel denkwerk produceerden een overzicht van (financiële) situatie van de klant,
• De PTT nam de distributie van gegevens over,
• Er kwam een computer op het kantoor,
• Het geschreven kasboek maakte plaats voor het spreadsheet,
• Rekenmachine verving het rekenen op papier,
• Een spreadsheet kon je opslaan op een floppy disk,
• De floppy disk werd vervangen door een cd-rom en later een USB-stick.

En zo gaat het even verder. U voelt waar het naar toe gaat. Van puur ambacht, naar ambacht op de PC, naar geautomatiseerd ambacht en uiteindelijk naar de cloud en een voor een groot deel verdampt en verdwenen ambacht. Software neemt taken over die nog niet zo heel lang geleden, of in veel gevallen nog steeds, bij sommige kantoren op een niet-slimme manier worden uitgevoerd. Uiteindelijk moeten alle accountants overstag. Waarom, omdat water altijd naar het laagste punt stroomt, omdat klanten er niet meer voor willen betalen, concurrenten – uw concurrenten – diensten misschien goedkoper, beter en aantrekkelijker aanbieden. Maar ook omdat de basics: jaarrekeningen, BTW-aangiftes e.d helemaal niet moeilijk zijn en gewoon ‘commodities’ worden. En omdat Nixon’s boek Engelstalig is, hou ik mij maar even aan de Engelse meervoudsvorm van commodity. De definitie: ‘Een commodity is een industrieel geproduceerd massaproduct. Iedereen heeft het nodig, echter je kunt je er als leverancier nauwelijks mee onderscheiden.’ De accountant moet zich dus meer bewust zijn van de toegevoegde waarde van zijn diensten, meer toegevoegde waarde kunnen bieden en zijn klant pro-actief kunnen ondersteunen, begeleiden, coachen en adviseren!

Wij krijgen als redactie met een stevige regelmaat bloggers, auteurs, specialisten langs die een dergelijke diagnose in een pakkend blog hebben verwerkt. ‘O,’ is meestal onze reactie. ‘Boeiend verhaal, interessante stelling. Maar wat is je oplossing? Dat een accountant meer moet adviseren horen we al tien jaar. Kun jij vertellen hoe hij dat moet doen?’ In vrijwel alle gevallen wordt het dan stil. Diagnose stellen is niet nieuw. Het gaat om de oplossingen. En daar heeft Nixon wel het een en ander te bieden. Zijn diagnose is niet opmerkelijk. Maar hij biedt ook de oplossingen. En dat is wel zo’n beetje voor de eerste keer. Hij analyseert de impact van technologie en de veranderende wensen van klanten en vertaalt die naar een  ook in Nederland herkenbare accountantspraktijk die zich met name richt op het MKB. Dat betekent dat alle vragen zo ongeveer wel langs komen:

• Welke technologie zet je in? Cloud based – het zal u niet verbazen – is de trend die hij signaleert.
• Welke klanten wil je wel en welke niet? Ben je bereid afscheid te nemen van klanten die in essentie alleen maar kosten en niet opbrengen?
• Wat moet je doen om daadwerkelijk een proactieve accountant te zijn?
• Hoe organiseer je een proactief kantoor?
• Welke vaardigheden heb je dan binnen je kantoor nodig?
• Welke cultuur heb je daarvoor nodig?
• Hoe organiseer je de marketing en sales van je kantoor?
• Voor welke activiteiten stuur je nu wel of geen factuur?

Het grotere doel is om als accountantskantoor te kunnen ontkomen aan sec de compliancetaken en te focussen op toegevoegde waarde.

Een strak georganiseerd, goed geautomatiseerd kantoor is daarvoor een basisvoorwaarde. Vervolgens komen de benodigde persoonlijke skills en kwaliteiten aan de orde. En geeft hij een praktische invulling aan hoe een kantoor sales en marketing op kan pakken. Is er kritiek mogelijk op dit boek? Ja, Nixon legt een vrij stevige nadruk op off shoring van routinematig werk. Vanuit Australië zijn de Filipijnen dan relatief dichtbij. Ik hoor daar hier in Nederland ook andere verhalen over. Waarom zou je werk uitbesteden naar een ver land, waar je met cultuur- en tijdsverschillen zit die niet altijd in je voordeel uitwerken, terwijl je dat werk ook gewoon kunt automatiseren. Strakker organiseren en automatiseren is een veel beter alternatief.

Maar dat terzijde. Het boek van Rob Nixon kan wel een goede eye opener zijn om het eigen kantoor, de eigen organisatie, eens langs de meetlat te houden. Uiteindelijk gaat het om de continuïteit en winstgevendheid van uw eigen kantoor, werk, toekomst, enz. En dat zet Rob Nixon adequaat op een rij.

Het boek ‘Remaining Relevant, the future of the accounting profession’ is verkrijgbaar als paperback en als e book, o.a. via Bol.com