Standaard 4410 wordt definitief ingevoerd voor samenstelling van jaarrekeningen van micro-entiteiten

Vorig jaar heeft de NBA haar leden voorgesteld om de nieuwe samenstelstandaard 4410H zodanig aan te passen dat het opstellen van jaarrekeningen van micro-entiteiten onder deze standaard zou vallen. Het NBA-bestuur wil de standaard per 1 april 2016 ook voor micro-entiteiten invoeren.

Niet populair
De maatregel is bij accountants niet populair. Dat blijkt uit de 115 reacties op het consultatiedocument. Veel accountants vinden dat de standaard leidt tot extra ballast, en dan met name de extra documentatie-eisen. Er bestond ook onduidelijkheid over de toepassing van de standaard en onzekerheid over de uitleg van de normen, bijvoorbeeld bij toetsingen.

Een tijdelijke commissie werd in het leven geroepen om accountants om in de periode tot 1 april inzicht te geven in de toepassing van de standaard. Doel is voor zowel openbaar accountants als toetsers duidelijk te maken wat in een samensteldossier (micro-)entiteiten moet worden opgenomen aan documentatie.

Rapport
De commissie is uitgegaan van het voorgenomen besluit om de standaard in te voeren voor micro-ondernemingen. Hierbij is gekeken naar de toepassing van de standaard in de volle breedte. Volgens de commissie is de regelgeving zodanig schaalbaar dat er voldoende ruimte is om rekening te houden met de grootte en complexiteit van de opdracht en de aard en omvang van het kantoor. Een samenstellingsopdracht kan dus verschillend worden ingevuld en dat zal zijn weerslag hebben op de documentatie. Daarmee is de standaard ook goed toepasbaar op micro-ondernemingen. 

In het rapport is een recapitulatie opgenomen van elf aspecten die altijd uit een dossier moeten blijken en zeven aspecten die worden opgenomen als een bepaalde omstandigheid zich voordoet. Er is volgens de commissie dus geen vastlegging noodzakelijk als een bepaalde omstandigheid zich níet voordoet. De vorm van de documentatie kan een accountant in de meeste gevallen zelf bepalen.

De rapportage wordt uitdrukkelijk bij toetsers onder de aandacht gebracht om eventuele knelpunten bij de toetsingen weg te nemen.

Besluit bestuur
Het NBA-bestuur heeft inmiddels ingestemd met het rapport. Het rapport toont volgens het NBA-bestuur aan dat de verplichtstelling van Standaard 4410 voor micro-ondernemingen niet leidt tot onnodige administratieve lasten voor accountants. Het bestuur heeft dan ook besloten om in overeenstemming met haar principe-besluit Standaard 4410 verplicht te stellen voor jaarrekeningen op grond van BW2 en (andere) financiële overzichten. De NV COS waarin deze aanpassing wordt doorgevoerd zal zo spoedig mogelijk worden gepubliceerd in de Staatscourant.

Illusie
De commissie, bestaande uit Carel Verdiesen (vice-voorzitter Adviescollege voor Beroepsreglementering), Steef Visser (voorzitter commissie MKB) en Gert-Jan van der Wielen (vaktechnisch adviseur van de Raad voor Toezicht), heeft niet de illusie met het rapport alle bezwaren te hebben weggenomen, zo zeggen zij in een interview op accountant.nl. Maar zij zijn er van overtuigd dat het rapport duidelijkheid schept over de vereisten van standaard 4410. Veel accountants hebben moeite met het toepassen van principle based regelgeving, zegt Van der Wielen. Hierdoor doen ze ook dingen die standaard 4410 niet van ze vraagt.

Er is veel kritiek geuit op de invoering van standaard 4410 voor de samenstelling van jaarrekeningen van micro-entiteiten. Veel accountants vinden dat de standaard leidt tot extra ballast. Bovendien zou het concurrentie van MKB-accountants met administratiekantoren bemoeilijken. Verdiesen zegt op accountant.nl dat de NBA er is om de kwaliteit te bevorderen en niet “om lastenverlichting te realiseren voor de leden” of “om de marktpositie van de accountant te beschermen”.

Verder zeggen de commissieleden in het interview het lastig te vinden om een inschatting te maken van het extra aantal uren die de eisen gesteld in de standaard met zich meebrengen. Verdiesen schat dat “het niet heel veel is”. Van der Wielen zegt dat “als het tien procent extra is, je het al wel heel bont moet maken”. Ook Visser denkt dat het aantal extra uren wel mee valt en dat dit verschilt per klant. Zijn -voorzichtige- schatting is dat “als je praat over een uur je al een heel eind bent”.

Aanbevelingen
De commissie heeft een aantal aanbevelingen die zij onder de aandacht van het NBA-bestuur brengt in haar rapport. Ten aanzien van de aanbevelingen van de commissie zegt de NBA het volgende:

• De uitkomsten van het rapport worden opgenomen in de NBA-handreiking over Standaard 4410. Deze wordt uiterlijk eind juni gepubliceerd.
• Als het rapport aanleiding geeft tot aanpassingen in Standaard 4410 zullen deze eind 2016 worden vastgesteld.
• Het rapport is inmiddels onder de aandacht van de Raad van Toezicht gebracht om uitleg te kunnen geven aan de toetsers en eventuele knelpunten bij de toetsingen weg te nemen.
• Het bestuur ontwikkelt het komend kwartaal een plan om de kennis van de standaard bij de leden te verbeteren.
• Een voorbeeldverklaring voor een micro-onderneming wordt uiterlijk 1 mei beschikbaar gesteld.
• De NBA heeft de afgelopen jaren een actieve rol gespeeld in het politieke debat rond de totstandkoming van de wetgeving over micro-ondernemingen, zowel in Den Haag als in Brussel, en zal dat ook de komende jaren blijven doen.
• De NBA start nog voor de zomer een project waarin ze een visie wil ontwikkelen op de toekomst van het beroep. Daarin zal de positie van de MKB-accountant expliciete aandacht krijgen. Tevens zal ze zich beraden op de wijze waarop ze de relevantiean de standaard beter over het voetlicht kan brengen naar zowel leden als ondernemers.