‘Namens het bestuur en de directie van de NBA praten Jos van Huut (bestuurslid), Paul Scholte (bestuurslid) en Berry Wammes (directeur) ons bij over de onderwerpen van de ledenvergadering op 17 mei 2016, waaronder de beroepseed’, zo staat geschreven in de uitnodiging voor de afdelingsvergadering van NBA Afdeling Zuid op 12 mei 2016. Ik herinner me dat voor de beroepseed kon worden gekozen uit meerdere teksten. Dat was natuurlijk al eigenaardig. Ik meen me ook te herinneren dat de minst-belovende tekst toen is uitverkoren. Dat zegt al iets.
De eerste regel van de beroepseed op de site van de NBA luidt als volgt: “Ik ben mij ervan bewust dat ik als accountant handel in het algemeen belang”. Maar let op: in de ontwerpverordening waarover in mei wordt gestemd, staat het wel een beetje anders: “Ik ben mij ervan bewust dat ik als accountant dien te handelen in het algemeen belang”. Het scheelt maar een woordje, maar het is een wereld van verschil. Gaat een eed niet juist over wat je belooft te doen? Nu zweer je dat je weet dat het moet, maar je zegt niet of je het doet. Je belooft dus niets. En dat laatste kan ik me wel voorstellen, want wat is dat Algemeen Belang? Wie stelt vast wat dat is? Het belang van het gehele volk? Het belang van iedereen? Wie kent dat belang? Is het een homogeen belang? Wie helpt?
Als accountant dien ik dus te handelen in het algemeen belang, wat dat dan ook zijn moge. Ervan uitgaande dat ik dat zou weten, zou dat voor mij als openbaar accountant best waar kunnen zijn. Maar ik ben geen openbaar accountant. Dus ik dien vaak particuliere belangen: neutraal, onafhankelijk, integer, vakbekwaam, en daar ben ik mij van bewust. Maar dien ik daarmee het Algemeen Belang? Ik wil niet liegen. Dus hoe kan ik zo’n eed afleggen als ik zou moeten beginnen met dit jokkentje? Hoe moet dat nu verder? Het afleggen van de eed wordt immers gevraagd van alle actieve accountants.
De beroepseed is bedoeld om moraal en ethiek gelijk te stellen aan vakbekwaamheid. Het is de aloude eer van de stand. Nu daar een eed voor moet komen, is die eer kennelijk niet meer zo eervol. Het zij zo. Maar waar gaat het concreet over? Met moraal gaat het om de leer van plichten en deugden. De vraag is natuurlijk wat die leer inhoudt. Welke accountant zou dat weten? Zelfs na de verplichte cursus ethiek van een paar jaar geleden is me dat niet duidelijk. En wat is ethiek anders dan moraalwetenschap? Zo blijkt hier sprake te zijn van een stijlfiguur die als pleonasme bekend staat, u weet wel: de beroemde witte sneeuw. Of ziet u hier liever een tautologie in?
De NBA stelt ons gerust: “Bij het schrijven van de ontwerp-Verordening Beroepseed is rekening gehouden met de uitkomsten van onderzoek onder de leden”. En daarbij: “Of de eed er komt, was geen onderwerp van onderzoek omdat dat vaststaat”. Vele makke schapen in een hok. Of hoort die eed al bij het Algemeen Belang? Zouden we niet een ‘adviserend referendum’ moeten houden met de vraag wie voor is of tegen? Is het niet onderzocht, omdat de vrees bestond dat er een overweldigende afwijzing zou komen? Nu is er ‘onderzoek’ gedaan. Op basis van wat in het algemeen – en ten minste in de reclamewereld – “wetenschappelijk onderzoek” wordt genoemd, worden de meest uiteenlopende zaken gerechtvaardigd.
Samenvattend: ondemocratisch, grote woorden, ongedefinieerd, zonder rekening te houden met de diverse beroepsgroepen gaat het over niets. Maar vaststaat dat de eed er komt. Want daar zal niet over kunnen worden gestemd op 17 mei 2016 in Bussum.
Drs. Joost Groeneveld RA RV
Joost Groeneveld is accountant in business, specialist in het waarderen van bedrijven en (oud)columnist van Accountancy Nieuws.
Beroepseed? Inderdaad, de droefheid ten top. Zielig, sneu en erger zinloos en dan nog afgezien van de tegenstrijdigheden of onduidelijkheden in de tekst en andere regelgeving. Dit zijn de momenten dat je persoonlijk tevreden bent met accountant in pensioenfase zijn en dat is eigenlijk een compleet verkeerde reden
Dag Joost, ik ben het grondig met je eens. Bovendien, als je als bestuur denkt dat het gedrag daadwerkelijk verandert na het afleggen van een eed, dan zet ik daar ernstig mijn vraagtekens bij. Pure symboolpolitiek. Ik heb liever maatregelen die daadwerkelijk effect resulteren.
Maar eh, ik zie in de verordening geen sanctie op het niet afleggen van de eed. Kansje?
Ben het helemaal met artikel eens, pure symbool politiek voor de bühne.
Hoeveel beroepsgroepen hebben een eed en toch worden er jaarlijks mensen uit hun ambt verwijderd omdat ze er een zooitje van maken. Als ik wil rommelen zegt me die hele eed toch niks.
Integer, betrouwbaar etc zit in je en dwing je niet af met een eed.
Wat is het goed te mogen constateren dat er in de beroepsgroep toch mensen zijn die
a. nadenken b. reageren c. meningen durven delen d. de waarheid onder ogen zien. In welke volgorde dan ook.
Ik zweer bij God en bij alles wat mij lief is dat ik mijn allerbeste best doe om het iedereen naar de zin te maken. Tevens zweer ik dat ik in mijn leven tot op heden niemand heb benadeeld en dat ik dat in de mij resterende tijd ook niet zal doen. Ik zweer dat ik heilig ben tot het moment dat de paus van mening is dat ik niet heilig ben. Ik zweer op het leven van mijn vader en moeder (die gelukkig nog leven) dat ik op geen enkele wijze dan ook in de toekomst die mij nog rest op enigerwijze misbruik te maken van de aan mij verleende titel misbruik te maken van buitenlandse vennootschappen om mijn klanten te laten genieten van welk belastingvoordeel dan ook.
Hoeveel accountants kunnen dit zweren gelet op de rotzooi die de grote kantoren inmiddels hebben veroorzaakt. Ik heb als eenpitter altijd mijn best gedaan om de regels zo goed als mogelijk in de praktijk te brengen. Kennelijk hebben anderen dat niet gedaan anders zou deze eed niet nodig zijn geweest. Ik zweer dat ik het goed ga doen. Welk een eufemisme is dat. Als accountant doe je het gewoon goed. Daar is een eed niet voor nodig. Ik voel mij als accountant geschoffeerd. Kennelijk zoekt de NBA een soort generaal pardon door de aflegging van deze eed. Iedereen legt de eed af en dan zijn we het verleden vergeten. Lekker puh. Vraag aan een crimineel om een eed af te leggen dat hij zich niet langer zal bezig houden met criminele handelingen en dat hij door het afleggen van de eed ontslagen is van rechtsvervolging. En dan nog de wijze waarop de eed mag (moet) worden afgelegd. Op de door de NBA vastgestelde momenten. Mag ik mijn eed ook gewoon via de mail afleggen?
Ik hoop op reacties van alle eenpitters.
Jan van den Berg
Als je dan toch het vertrouwen wil herstellen zal meer gedaan moeten worden dan het bedenken van rituelen en andere zotternijen.
Speel tenminste in op de dagelijkse actualiteit waarin omvangrijke financiële schandalen boven water komen en afgegeven accountantsverklaringen zijn betrokken.
Zeg wat je ziet!
Gelijktijdig met het stemmen over het al dan niet invoeren van een beroepseed haalde het (voormalige) bestuur van FC Twente de financiële schandalenpers inclusief de afgegeven accountantsverklaring bij de jaarrekening .
In de pers stond de volgende mededeling: Accountantskantoor BDO zegt over deze kwestie: “Wij hebben FC Twente laten weten dat wij onze verklaring van 30 november 2015 niet kunnen handhaven en dat wij onze toestemming tot verdere openbaarmaking of verspreiding anderszins van die verklaring intrekken.”
Op de website van het desbetreffende accountantskantoor is hier overigens niets terug te vinden.
Als het allemaal zo simpel is waar maken we ons dan nog druk over !