De inner circles in Accountancyland

Het duurde vrijdagmiddag 18 augustus niet erg lang. Binnen een kwartier beraadslagen was de Accountantskamer eruit. Geen wraking van de rechters in de kwestie rond de uit de hand gelopen kwaliteitstoetsingen van Van de Kar & Veraart. De geschiedenis nog even kort: in 2008 wordt het toen nog NOvAA-kantoor door toetsers goedgekeurd. In 2014 is het kantoor weer aan de beurt. In 2015 wordt het kantoor afgekeurd. Volgens de toetsers mankeert er van alles. Het kantoor is het daarmee oneens. Het kantoor is niet fundamentele verandert en de regelgeving ook niet.

Het kantoor dient een zienswijze bij de Raad voor Toezicht, de kwaliteitsbewakers van de toetsingen. Dat werkt, maar niet helemaal. Het vernietigende c-oordeel wordt een milder b-oordeel.
Daar is het kantoor het ook niet mee eens. Het wordt een procedure bij het College van Beroep voor het Bedrijfsleven. Die procedure kreeg potsierlijke trekjes. De NBA trekt het b-oordeel in, het CBB gaat verder. Het CBB vernietigt het b-oordeel. De toetsing wordt beschouwd als niet te hebben plaatsgevonden.

Het is inmiddels 2017. De NBA gaat in overleg met het kantoor. Er wordt gesproken over een coulancevergoeding van meer dan € 25.000 en pas opnieuw toetsing in 2020. Rust in de keet zullen de bestuurders van de NBA misschien wel gedacht hebben.
En als kantoor: Je hebt veel tijd en energie gestopt in allerlei procedures en gedoe! Met zo’n voorstel ben je daar van af. Je wordt even niet getoetst en je hebt in ieder geval (een deel van) de gemaakte kosten terug. En je hebt ook als kantoor rust in de keet.
En toch maken Van de Kar & Veraart een ander keuze. 64 klachten tegen 26 accountants: toetsers, leden van de RvT, (oud)bestuursleden van de NBA, medewerkers van de NBA en leden van de Accountantskamer. Kortom een bont gezelschap. En dan nu de wraking van de rechters van de Accountantskamer.
Belangrijkste grief lijkt het feit dat de accountantrechters, toetsers, bestuursleden, leden van allerlei werkgroepen enz. eigenlijk allemaal uit ongeveer dezelfde cirkels komen. Te veel inner circle, vriendjes, kennissen en bekenden die verschillende posities bezetten en verdelen.

Uiteindelijk vind ik de wraking niet zo boeiend. Ooit was er tuchtrecht voor accountants, maar dat werd allemaal door en binnen de beroepsorganisaties zelf geregeld! Nu is er wel een onafhankelijke rechter waarvoor een accountant zich moet verantwoorden en heeft dat tuchtrecht inmiddels echt een stevige wettelijke basis. En het is nog laagdrempelig ook. Een procedure beginnen voor de Accountantskamer is voor een klager geen kapitaalintensieve expeditie. En als de jurisprudentie leest krijgt de accountant niet automatisch gelijk en de klager ook niet!
En ja, ambitieuze mensen binnen een bepaalde groep kiezen voor het dragen van verantwoordelijkheid en het vervullen van openbare functies. Mits goed gekaderd m.i. niet veel mis mee!

Binnenkort komen alle klachten inhoudelijk aan de orde. 64 klachten tegen 26 accountants uit diverse gremia rond de NBA. Ik ben benieuwd naar de vragen en antwoorden die dan langs komen. Pas dan zien we een reconstructie van een uit de hand gelopen kwaliteitstoetsing. Pas dan horen we hoe de toetsers en de toezichthouders daarop, bij Van de Kar & Veraart hun werk gedaan hebben. Ik vermoed toch dat zo’n reconstructie leerzamer is dan sec een wraking van een aantal leden van de Accountantskamer. En misschien krijgen we dan de antwoorden op de vragen die eerder over de – waarschijnlijk niet zo hoge – kwaliteit van toetsingen zijn gesteld.

Frans Heitling