De zorgen gaan over de Tweede aanvullingswet bij het nieuwe Wetboek van Strafvordering. De overheid wil de officier van justitie daarin een grotere rol geven bij het beoordelen of bepaalde informatie dermate vertrouwelijk is dat het onder het verschoningsrecht valt.
Recht begin dit jaar verankerd
Daarmee wordt het recht om correspondentie geheim te houden ondermijnd, vindt orde van advocaten NOvA. Die roept de wetgever op het onderdeel over het professioneel verschoningsrecht uit het wetsvoorstel te schrappen. Volgens de NOvA staat het voorstel op gespannen voet met recent aangenomen wetgeving, vaste jurisprudentie van de Hoge Raad en fundamentele rechtsstatelijke waarborgen. “Het wetsvoorstel wijkt af van de Eerste vaststellingswet voor het nieuwe Wetboek van Strafvordering die de Eerste Kamer op 24 februari 2026 heeft aangenomen. In die wet is na jarenlange voorbereiding een regeling opgenomen waarin het professioneel verschoningsrecht en de centrale rol van de rechter-commissaris nadrukkelijk zijn verankerd.”
Vertrouwelijkheid uitgehold
De advocaten begrijpen niet waarom nu voor een fundamenteel andere koers wordt gekozen. “In het huidige wetsvoorstel krijgt de officier van justitie een belangrijke rol en wordt de rol van de rechter-commissaris teruggebracht tot een ‘restfunctie’. De NOvA ziet dit als een ondermijning van het verschoningsrecht en roept de wetgever op de door de Eerste Kamer eerder aangenomen wet te respecteren.”
Burgers moeten zich vrij en vertrouwelijk tot een advocaat kunnen wenden zonder angst dat verstrekte informatie bij derden terechtkomt en daarom moet de beoordeling van mogelijk verschoningsgerechtigde informatie plaatsvinden onder gezag van een rechter-commissaris, vindt NOvA. Als procespartij zou het OM geen kennis moeten kunnen nemen van verschoningsgerechtigde informatie. “Anders wordt de vertrouwelijkheid die het verschoningsrecht moet beschermen uitgehold.”
Uitvoeringsproblemen anders oplossen
Reden voor de aanpassing zijn onder meer uitvoeringsproblemen rondom de behandeling van omvangrijke digitale datasets. Maar daarvoor zijn andere oplossingen mogelijk, aldus de NoVA. “Uit eerder onderzoek zijn onder meer centralisatie van expertise, gerichtere gegevensvorderingen, technologische ondersteuning, gespecialiseerde capaciteit bij de rechter-commissaris en verbeterde filterprocedures als oplossingsrichtingen naar voren gekomen.”
De NOvA pleit voor geautomatiseerde filtering op geregistreerde e-mailadressen, aanvullende filtering onder verantwoordelijkheid van de rechter-commissaris en een snellere procedure waarbij niet-gevoelige gegevens direct kunnen worden vrijgegeven aan opsporingsdiensten. “Ook kan gedacht worden aan concentratie van expertise bij een gespecialiseerde rechtbank voor klachten over filterprocedures.”
Ook KNB tegen
Ook de beroepsorganisatie van notarissen KNB wil de wijziging van tafel hebben. “Voor de toepasselijkheid van het verschoningsrecht worden hoge drempels opgeworpen. Dat komt door de nieuwe invulling van het ‘redelijk vermoeden’ dat zich over bepaalde specifieke voorwerpen of gegevens het functioneel verschoningsrecht uitstrekt. De beoordeling hiervan is neergelegd bij opsporing en OM.” En dat gaat in tegen een eerder oordeel van de Hoge Raad, waarin de rechter-commissaris juist een centrale rol is toegekend.
Voor accountants geldt geen functioneel verschoningsrecht. Zij hebben wel een zogeheten afgeleid verschoningsrecht wanneer zij door een advocaat worden ingeschakeld in een juridische procedure.
Geef een reactie