‘Controlecliënt moet weten wat er mankeert aan de wettelijke controle van de accountant’

De Vries stelde haar vragen naar aanleiding van het bericht op 9 april in Het Financieele Dagblad “AFM wil vaker namen kunnen noemen”. De AFM geeft in het artikel aan wettelijke bevoegdheden te willen hebben om bedrijven publiekelijk bij naam te noemen in onderzoeken naar de kwaliteit van dienstverlening. De minister geeft in zijn antwoord op de Kamervragen aan het in het algemeen wenselijk te vinden dat er waar mogelijk transparantie en openheid is over het toezicht dat op de financiële sector wordt uitgeoefend. ‘Sinds 1 januari 2014 kan de AFM tegen deze achtergrond de voornaamste bevindingen en conclusies van toezichtonderzoeken bij accountantsorganisaties openbaar maken, met dien verstande dat die bevindingen en conclusies niet herleidbaar mogen zijn tot anderen dan de betrokken accountantsorganisaties. Het doel van de openbaarmaking van kantoorspecifieke bevindingen en conclusies is de transparantie over de kwaliteit van individuele accountantsorganisaties te bevorderen. De AFM heeft op 25 september 2014 een rapport gepubliceerd met daarin de uitkomsten van haar onderzoek naar de kwaliteit van wettelijke controles bij de Big 4-accountantsorganisaties. Dit rapport bevat kantoorspecifieke bevindingen, zodat zichtbaar is voor gebruikers van financiële verantwoordingen hoe de betreffende accountantsorganisaties zich tot elkaar verhouden waar het gaat om de mate waarin zij voldoen aan de toepasselijke normen’, zo valt te lezen in de brief.

Hoger peil accountancykwaliteit

In zijn brief van 25 september aan de Tweede Kamer geeft Dijsselbloem zijn beleidsvoornemens aan om de kwaliteit in de accountancy op een hoger peil te brengen. “In de brief heb ik aangegeven voornemens te zijn aan de AFM de bevoegdheid toe te kennen om haar bevindingen te delen met de (raad van commissarissen van de) controlecliënt. Het is van belang dat ook de controlecliënt weet dat, en wat, er mankeert aan de wettelijke controle van de accountant, zodat de controlecliënt indien nodig ook zelf gepaste maatregelen kan nemen’. Het wetsvoorstel hiertoe is in voorbereiding en wordt meegenomen in de jaarlijkse wijzigingswet voor de Wft. Momenteel wordt de wijzigingswetgeving voorbereid die begin 2017 in werking zal treden.

Geheimhoudingsbepaling

Dijsselbloem geeft in de brief aan dat meer transparantie kan bijdragen aan een herstel van het vertrouwen in de financiële sector. Enerzijds omdat het hervormingen en naleving van regelgeving inzichtelijk maakt. Anderzijds omdat de wetenschap bij marktpartijen dat bepaalde informatie openbaar is deze processen ook kan bevorderen en versnellen. ‘Aan de andere kant geldt op grond van Europese regelgeving een geheimhoudingsbepaling voor de toezichthouders op de financiële sector met betrekking tot vertrouwelijke gegevens. Deze geheimhouding dient ter bescherming van de concurrentiepositie en van persoonsgegevens. Ook kan openbaarmaking lopende onderzoeken schaden of een risico vormen voor de financiële stabiliteit en zo in strijd komen met doelen van het
toezicht. Het is aan de toezichthouder om van geval tot geval de afweging te maken of een geheimhoudingsverplichting of een van voornoemde belangen zich verzet tegen het belang dat met openbaarmaking is gediend’. 

Wetswijziging

In het artikel in het FD heeft de AFM aangegeven vaker de voornaamste bevindingen en conclusies van onderzoeksrapporten openbaar wil maken en ‘scores’ (zoals de mate waarin toezichtwet- en regelgeving wordt nageleefd) van onderzochte ondernemingen bekend wil maken. ‘In goed overleg met de toezichthouders bezie ik welke ruimte het begrip ‘vertrouwelijke gegevens’ in artikel 1:89 van de Wet financieel toezicht (Wft) hiervoor biedt en in hoeverre een wetswijziging nodig is. Daarnaast heeft de AFM aangegeven dat zij in meer situaties openbare waarschuwingen wil gaan afgeven. Ook over dit punt ben ik in overleg met de AFM’, aldus Dijsselbloem.