De AFM deelt een aantal aanbevelingen voor accountantsorganisaties met een reguliere Wta-vergunning. Kantoren die bij de laatste toetsingen door NBA of SRA een onvoldoende scoorden, vertonen volgens de toezichthouder overeenkomsten waar anderen mogelijk van kunnen leren.
1. Voer de OKB met voldoende kennis en diepgang uit
De opdrachtgerichte praktijkbeoordeling (OKB) is gericht op het voorkomen van ernstige tekortkomingen in de kwaliteit van wettelijke controles voor afgifte van de controleverklaring. De meerderheid had een OKB ingezet op een wettelijke controle die achteraf toch onvoldoende getoetst bleek. Deze OKB (ook uitgevoerd door externe partijen) heeft de geconstateerde tekortkomingen dus niet gedetecteerd of voorkomen. Raadpleeg de AFM-informatie om de OKB te versterken en de NBA-handreiking OKB.
2. Maak regelmatig gebruik van andere kwaliteitswaarborgen
Er wordt beperkt gebruik gemaakt van andere kwaliteitswaarborgen. Het interne kwaliteitsonderzoek (IKO) kan beleidsbepalers inzicht geven in de gerealiseerde kwaliteit na afronding van de wettelijke controle en kan inzicht geven in de kwaliteit van de OKB. Daarnaast kan dossiercoaching, bijvoorbeeld op vaktechnische, procesmatige of gedragsmatige aspecten, een goede ondersteuning zijn gedurende de wettelijke controle. Consultaties kunnen ook bijdragen aan de kwaliteit van de wettelijke controle. Raadpleeg AFM-informatie om deze kwaliteitswaarborgen te versterken
3. Aanvaard alleen wettelijke controles bij voldoende tijd en middelen
Veel onvoldoende getoetste wettelijke controles werden uitgevoerd door een beperkt aantal teamleden. De externe accountants gaven aan dat hun ‘span of control’ vaak te groot was. Daarnaast bleken de controleteams kwetsbaar, bijvoorbeeld bij ziekte of het uit dienst treden van een teamlid. De AFM heeft recent aandacht gevraagd voor de evaluatie van onder andere de benodigde tijd en middelen bij de kwaliteitswaarborg ‘Aanvaarding en continuering van wettelijke controles’.
Themaonderzoek in 2023
Sinds 2022 vallen de AO’s-RV onder het uitvoerende toezicht van de AFM. De NBA en de SRA hebben meerdere accountantsorganisaties overgedragen die het oordeel ‘onvoldoende’ hebben ontvangen. De AFM geeft, naast gerichte toezichtacties voor deze AO’s-RV, ook een aantal sectorbrede aanmoedigingen. De AFM start in 2023 een themaonderzoek naar de OKB bij de AO’s-RV.
Deze aanbevelingen zijn dan ook absoluut niet controversieel, in tegenstelling tot de voorstellen van de kwartiermakers. Waar je wel je vraagtekens bij kunt zetten is dat de AFM als verantwoordelijke voor het toezicht op de stabiliteit van de financiële toezicht houdt op reguliere vergunninghouders. Sterker nog, de wettelijke controle van de jaarrekening van BV’s, ingevoerd ten tijde van een rode EU die door Labour en SPD gedachtegoed werd beheerst, heeft in deze neo-liberale wereld geen plaats. Laat de banken en aandeelhouders daar zelf maar over beslissen. De klakkeloze aanvaarding van deze staatsinterventie is het gevolg van 40 jaar gewenning. In de VS bemoeit de staat zich niet met private ondernemingen (private companies) laat staan dat er toezicht bestaat op de uitvoering van de controles daarvan.