Alleen controleren of de interne beheersing op papier op orde is, is daarbij niet voldoende. Fraudeurs proberen controles als het vierogenprincipe, dubbele handtekeningen en autorisaties immers bewust te omzeilen. Daarom zijn ook cultuur en gedrag van belang. Een gevoel dat ‘er iets niet klopt’, sociale onveiligheid, weinig ruimte voor kritiek of medewerkers die geen vragen durven stellen, kunnen vroege aanwijzingen zijn.
Meerdere signalen
Fraude staat volgens Vlasman, zelf opgeleid als accountant, bovendien bijna nooit op zichzelf. Vaak spelen daarnaast andere integriteitsproblemen, zoals sociale onveiligheid of grensoverschrijdend gedrag. Ook kan fraude geleidelijk onderdeel worden van de organisatiecultuur: een werkwijze die intern normaal is geworden, kan voor een buitenstaander duidelijk niet door de beugel kunnen.
Geen meldingen? Verdacht!
Voor accountants is ook de omgang met melders relevant. Geen fraudemeldingen betekent niet automatisch dat een organisatie integer is; het kan juist betekenen dat medewerkers niet durven te melden. Een goede meldregeling en een cultuur waarin tegenspraak wordt gewaardeerd, kunnen helpen problemen eerder boven tafel te krijgen. Vlasman waarschuwt daarom om niet alleen naar het aantal meldingen te kijken, maar ook naar trends: zowel een plotselinge stijging als een sterke daling kan iets zeggen.
Juist loyaal
Klokkenluiders moeten daarbij niet te snel als lastige werknemers worden beschouwd. Volgens het Huis zijn melders vaak juist loyale en betrokken medewerkers die verantwoordelijkheid nemen voor hun organisatie of professionele standaarden. De manier waarop een werkgever op zo’n signaal reageert, kan vervolgens bepalen of een probleem intern wordt opgelost of escaleert tot een klokkenluiderszaak.
Accountant betrekken
Bij een concrete fraudemelding moet bovendien worden bekeken wie het onderzoek kan uitvoeren. Daarbij spelen onafhankelijkheid, deskundigheid en capaciteit een rol. Als bijvoorbeeld een bestuurder of commissaris betrokken lijkt te zijn, is het de vraag of intern onderzoek nog voldoende objectief kan plaatsvinden. Is de organisatie controleplichtig, dan moet volgens Vlasman ook de externe accountant worden betrokken: die heeft recht op relevante signalen.
Lees hier het hele artikel.
Geef een reactie