Nederlandse strafrechtadvocaten hebben de tuchtregels over contante betalingen veelvuldig overtreden, meldt NRC. Cash werd op grote schaal geaccepteerd en contante betalingen boven de € 5.000 werden niet overlegd met de lokale deken.
Het kan dus zijn dat een groot aantal advocaten zich schuldig heeft gemaakt aan schuldwitwassen of schuldheling, concluderen de lokale dekens na een onderzoek onder 45 strafrechtkantoren. Het blijkt dat vooral in 2018 en 2019 door ‘een royale meerderheid’ contant geld werd geaccepteerd. In 2020 daalde het aantal cashbetalingen sterk, nadat werd aangekondigd dat er een onderzoek zou komen. De Amsterdamse deken Evert-Jan Henrichs stelt: ‘We hebben moeten constateren dat er een cultuur is ontstaan waarin onvoldoende is gelet op de regels rondom contante betalingen. En als toezicht op de advocatuur hadden wij daar als dekens misschien ook wel eerder tegen moeten optreden.’
Geen vervolging of tuchtrechtelijk ingrijpen
Contant geld aannemen is alleen toegestaan als er beslag is gelegd op de bankrekening van cliënten. Maar strafrechtadvocaten verzonnen ook andere redenen om toch cash in de zak te steken: dat er geld was ingezameld door familieleden van een klant, of dat contant betalen nu eenmaal de norm is in bepaalde branches. Toch zijn de regels helder, geeft Henrichs aan. ‘Maar advocaten zijn de regels uit het oog verloren, ze hebben ze te liberaal uitgelegd, alsof cashbetalingen onder de € 5.000 altijd zouden mogen.’ Gelukkig voor de betrokken kantoren is het OM terughoudend met het opsporen en vervolgen van strafrechtadvocaten die zich schuldig hebben gemaakt aan schuldwitwassen of schuldheling. Ook tuchtrechtelijk hoeven de advocaten niks te vrezen. ‘Dit onderzoek was thematisch en geen ‘opsporingsonderzoek’. Juist omdat de regels in zulke brede zin werden overtreden, maar de advocaten ook in brede zin tot inkeer zijn gekomen. Dat merk ik ook in contacten met advocaten. Daarom hebben we besloten dat we die zaken niet voor de tuchtrechter brengen.’
Strenger toezicht
Een paar advocaten kunnen nog wel nader onderzoek verwachten. En de dekens gaan strenger toezien op strikte naleving van de regels rondom contante betalingen. Onder meer met een jaarlijkse vragenlijst over de hoeveelheid cash die is aangenomen dat jaar. Wat de dekens betreft gaat de Orde van Advocaten de grens van het maximaal te ontvangen cashbedrag verlagen naar maximaal € 1.000.
Brief OM
Onlangs werd nog bekend dat een aantal lokale dekens aan het OM had gevraagd om aan te geven in hoeverre een advocaat zich bij het aannemen van betalingen bloot kan stellen aan het gevaar van een strafrechtelijke vervolging. ‘Dit omdat het bestrijden van witwassen en ondermijning voor de dekens een hoge prioriteit heeft en voorkomen moet worden dat advocaten betrokken raken bij strafbare feiten zoals heling en witwassen.’
Dat wordt nu lastig. Een verdachte is natuurlijk per definitie onschuldig en heeft -even natuurlijk- helemaal niks over gehouden aan de transactie. Is dus per definitie erg arm en kan geen rechtsbijstand betalen. Nu maar hopen dat ze altijd een Pro Deo toevoeging kunnen krijgen en de advocaat bereid is voor die vergoedinkjes actief te worden.