De hoogleraar schrijft in het FD over de gang van zaken bij groothandel in cosmetica en geurtjes Prestige Perfumes. Die schikte afgelopen week met het OM voor twee ton (op een euro na) omdat via het bedrijf een kleine 40 miljoen euro is witgewassen. In totaal ging het om 73 verschillende bedrijven die parfum bestelden met crimineel geld. ‘Het parfumbedrijf kon dit natuurlijk niet weten’, vond het OM, dat wel aangaf dat antiwitwasrichtlijnen niet waren nageleefd en dat de groothandel ‘redelijkerwijs’ had moeten vermoeden dat het om crimineel geld ging.
Vijftien afnemers, één handelsrelatie
Onderdeel van de schikking was een interview met het FD, waarin CFO en mede-eigenaar Wim van Esveld uitlegde hoe het kon gebeuren. Zo vertelt hij dat een container met producten geregeld werd geleverd aan meerdere afnemers, terwijl er met slechts een partij een overeenkomst was. Alleen dat bedrijf werd gecontroleerd.
Het kwam voor dat afnemers te veel betaalden en dat Prestige het overschot terugbetaalde – op een andere bankrekening. Onder de ‘meelifters’ zaten bouwbedrijven, een reisbureau, een juwelier en een cryptohandelaar. ‘Er was wel een bankrelatie, maar geen handelsrelatie. We wisten niet dat we iedereen moesten controleren’, aldus Van Esveld. De zaak kwam pas aan het licht toen er een onderzoek startte nadat er een kopie van de complete server van het bedrijf gemaakt bleek te zijn.
‘Accountant benoemde gevaar niet’
Veelal Franse bedrijven die zich als tussenhandelaar presenteerden, bestelden doorgaans voor enkele tonnen aan parfum, waarna de rekening werd betaald door verschillende bedrijven die ook regelmatig van btw-nummer of naam wisselden. De contactpersonen bleven wel gelijk. Van Esveld vindt achteraf dat het wel had moeten opvallen, maar hij legt de bal neer bij accountant Grant Thornton: die hebben nooit het witwasgevaar benoemd. ‘Als we onderzoek hadden gedaan, hadden we natuurlijk wel wat gevonden.’
Prestige kon niet weten dat de afnemers onderwerp waren van strafrechtelijke onderzoeken, maar heeft de eigen anti-witwasrichtlijn niet nageleefd, zegt het OM. ‘Zo hadden alarmbellen moeten afgaan bij betalingen door partijen die in een ander land gevestigd zijn dan het land waar de parfum werd geleverd.’ Bedrijven zonder website en complexe transacties zijn andere rode vlaggen.
‘Dader presenteert zich als slachtoffer’
Pheijffer vindt het verhaal opmerkelijk. ‘Prestige Perfumes presenteert zich in het interview als slachtoffer, terwijl uit het persbericht van het OM blijkt dat het bedrijf de eigen anti-witwasrichtlijn niet naleefde, de compliancefunctie tekortschoot en er duidelijke aanwijzingen waren voor witwaspraktijken die geen alarmbellen deden afgaan.’ Verder vindt de hoogleraar het vreemd dat de extra winst en de kostenbesparing die het achterwege laten van de witwascontrole opleverden, niet in rekening zijn gebracht.
Tuchtklacht
De sneer naar Grant Thornton is ongepast, aldus Pheijffer, maar de accountant heeft wel gefaald. Die had moeten zien dat er soms vijftien branchevreemde partijen bij een transactie betrokken waren. ‘Zelfs indien dat is gebeurd en de accountant deze witwastransacties bij de Financial Intelligence Unit heeft gemeld, zit deze fout. Immers in het kader van de controlestandaard inzake fraude, hoort de accountant nagenoeg altijd aandacht te schenken aan de opbrengstverantwoording. Dat moet zéker bij een groothandel die internationale transacties uitvoert.’ Pheijffer acht het goed mogelijk dat de AFM, die recentelijk aangaf dat accountants te vaak niet goed omgaan met de controle van de opbrengstverantwoording, een tuchtklacht gaat indienen.
Bron: FD
… een zaak met een luchtje ….