BTW op subsidie? Tegenprestatie, bedrijfsstructuur en BTW-aftrekbaarheid belangrijk

Volgens de Algemene Wet Bestuursrecht is een subsidie een ’aanspraak op financiële middelen door een bestuursorgaan (bijvoorbeeld een gemeente of andere nationale overheid), verstrekt met het oog op bepaalde activiteiten van de aanvrager, anders dan betaling voor aan een bestuursorgaan geleverde goederen of diensten’. Het gaat dus om een verstrekking door een bestuursorgaan waar geen tegenprestatie tegenover staat. Voor de beoordeling of over de subsidie BTW afgedragen wordt, moet naar beide kanten worden gekeken. Dus zowel naar het bestuursorgaan die de subsidie verstrekt als de naar de aanvrager. 

Dan de BTW. De BTW-regelgeving kent geen specifieke regels voor subsidies. Kort door de bocht wordt bij de beoordeling hiervan gekeken of sprake is van een direct verband tussen de verstrekte subsidie en een door de aanvrager verrichte prestatie. Dit betekent dat als het bestuursorgaan een vergoeding betaalt waar een prestatie tegenover staat en deze tegenprestatie is vastgelegd in een (schriftelijke) overeenkomst. Als blijkt dat geen tegenprestatie hoeft te worden geleverd voor de vergoeding, dan zal in principe geen BTW verschuldigd zijn.

Vastgelegde tegenprestatie leidend in voorbeeld

Een mooi voorbeeld is het organiseren van een bloemencorso. Als de gemeente (het overheidsorgaan) in het kader van citymarketing een subsidie verstrekt om een bloemencorso mogelijk te maken, dan is het de vraag of dit dan een BTW-belaste prestatie (dienst) betreft. Op het moment dat contactueel is overeengekomen dat de praalwagen de naam van de gemeente op een bord laat zien, is er sprake van een tegenprestatie en dus is sprake van een met BTW-belaste prestatie. Als de gemeente daarentegen een subsidie verstrekt en de enige externe communicatie is de boodschap dat het bloemencorso mede mogelijk is gemaakt door subsidies van de gemeente, dan wordt dit niet gezien als een met BTW-belaste prestatie en is dus geen BTW verschuldigd. Dit luistert overigens erg nauw, dus zorg dat dit goed wordt vastgelegd. En dus zonder contractuele verplichting!

BTW-plicht versus vrijgestelde prestaties

Naast de contractuele verplichting en tegenprestatie is ook het type organisatie of de soort persoon belangrijk bij het bepalen of subsidie onder de BTW valt of niet. Dus is de aanvrager zelf een BTW-plichtige ondernemer, verricht de aanvrager vrijgestelde prestaties of is hij of zij particulier? Bij een particulier komt subsidie per definitie niet in aanmerking voor BTW. Voor BTW-plichtige ondernemers moet worden beoordeeld of sprake is van een belaste prestatie. Bij het verrichten van prestaties die zijn vrijgesteld van BTW ligt het wat genuanceerder, zeker als sprake is van gemengde prestaties (als de aanvrager zowel belaste als vrijgestelde prestaties verricht).

Verrekening door aanvrager ook belangrijk

Tot slot is ook de hoogte van de subsidie (met name als deze is bedoeld om kosten te vergoeden) afhankelijk van de aftrekbaarheid van de BTW door de aanvrager. Als de aanvrager de BTW niet kan verrekenen (bijvoorbeeld als je particulier bent of vrijgestelde prestaties verricht), zal de subsidie gebaseerd zijn op de kosten inclusief BTW. Kan de subsidieaanvrager de BTW wel in aftrek brengen dan worden uiteraard de kosten exclusief BTW gesubsidieerd. Maar wat nu als de aanvrager deels belaste prestaties heeft en deels vrijgestelde prestaties? Dit is bijvoorbeeld het geval als een universiteit een commerciële tak (spin off) afsplitst. In dit geval komen de interne prestaties om de hoek kijken, zoals in- en uitlenen van personeel. Leent een universiteit dus personeel uit aan een ‘eigen’ ontwikkelings-bv, dan is hierover BTW verschuldigd. Vervolgens kan het zo zijn dat aan de andere kant de in rekening gebracht BTW niet of slechts deels aftrekbaar is. Dit is vaak wel op te lossen, maar laat u hierin goed begeleiden. 

Mr. Raymond Schuwer is verbonden aan PNO Consultants