In de podcast Vitamine A van de NBA noemt Peter Schimmel de forensische accountancy een onvolwassen vak. Er is geen eigen vereniging en er zijn ook geen eigen gecertificeerde opleidingen. Hij vindt de accountant, niet alleen de forensische, veel meer moet weten over menselijk gedrag.
Schimmel begon ooit bij de Rijksaccountantsdienst, stapte in 1995 over naar KPMG toen daar de forensische praktijk werd opgezet en was later partner bij Grant Thornton. Nu heeft hij zijn eigen adviesbureau of gebied van forensische accountancy. In de podcast Vitamine A noemt hij de forensische accountant een ‘feitenvinder’ en ‘feitenonderzoeker’.
Feiten vaststellen
Schimmel: ‘Dit vak is op je lijf geschreven of het is het niet. Bij sollicitatiegesprekken herken ik dat meteen. Je moet een liefde voor details hebben, puzzels willen oplossen. Maar paradoxaal genoeg niet te veel rechtvaardigheidsgevoel hebben. Je gaat immers geen boeven vangen maar feiten vaststellen.’ Volgens Schimmel komen forensische accountants vaak uit de audit, maar vonden ze daar onvoldoende bevrediging in de controle. ‘Je moet stevig in de schoenen staan. Je zit aan tafel met mensen die niet altijd van onbesproken gedrag zijn. Je moet dat willen begrijpen, waarom mensen doen wat ze doen.’
Gedrag
Schimmel is het niet eens met de commissie MCA die fraude een ‘wicked problem’ – een onoplosbaar probleem noemde. Volgens hem zijn de patronen bij fraude vaak hetzelfde. Hoewel de accountant zijn of haar stinkende best doet, wordt de plank voortdurend misgeslagen. ‘Accountants zijn zelf vaak het slachtoffer van bedrog’, aldus Schimmel. Een reden is dat 95% van de controles zich richt op het gegeven dat de gelegenheid de dief maakt. Maar dat is slechts in 15% van de gevallen zo. In 85% van de gevallen gaat het om doelbewuste misleiding. ‘Men was erop uit om te jatten.’ De accountant zou veel meer kennis van menselijk gedrag moeten hebben om patronen in fraude te kunnen doorgronden, stelt Schimmel.
NV Cos 4400
Dit laat onverlet dat de forensische accountant geen oordeel moet geven of iemand crimineel gehandeld heeft of niet. Dat oordeel is aan de rechter. ‘De forensische accountant presenteert slechts de feiten en laat zien hoe hij of zij aan die feiten komt.’ Schimmel wijst op ‘een ongelooflijke fout’ in de NBA-richtlijn. In NV Cos 4400 staat dat de accountant geen oordeel moet geven of een conclusie moet trekken. Maar een feitelijke vaststelling is volgens Schimmel per definitie een conclusie. ‘Een conclusie kan zowel een oordeel zijn als een feitelijke vaststelling. Woord- en taalgebruik komen heel nauw in ons vak.’
De Vitamine A-podcast is te beluisteren via Apple Podcast en Spotify. Alle afleveringen zijn ook terug te vinden op Accountant.nl.
In zijn algemeenheid gaat men in het recht (en in de wereld in zijn algemeenheid) uit van de goede trouw bij de beoordeling van feiten. Daar ligt inderdaad het spanningsveld in deze. Misschien moet de forensische accountant daarom de zaak omdraaien en moet de goede trouw bewezen worden, “beyond reasonable doubt”. Dat lijkt makkelijker dan het bewijzen van de kwade trouw, want dat is meestal gebasseerd op vaak onbekende intenties.
Dat de forensische accountancy een onvolwassen vak is, zonder eigen gecertificeerde opleidingen, is een regelrechte BULL SHIT!!!!
Er is zoiets als de Association of Certified Fraud Examiners, een wereldwijd en erkend instituut, met de CFE als beroepstitel (CFE = Certified Fraud Examiner). DE ACFE is een wereldwijde beroepsorganisatie met meer dan 90.000 leden alsook met verschillende local chapters, waaronder ook in Nederland.