Tuchtklacht AFM gegrond: AA drie maanden doorgehaald om gebrekkige controles

De Accountantskamer heeft een tuchtklacht van de AFM tegen een AA grotendeels gegrond verklaard. De toezichthouder vond dat de accountant zijn werk niet goed deed bij twee wettelijke controles, nadat de Reviewcommissie van de SRA in de loop van 2015 al tekortkomingen constateerde. De Accountantskamer is het daar mee eens en ziet voldoende aanleiding om een doorhaling van drie maanden op te leggen. De twee goedkeurende controleverklaringen zijn op ondeugdelijke gronden afgegeven, oordeelt de tuchtrechter.

Uitspraak: 20-1961 RA

De AA is als externe accountant, beleidsbepaler en compliance officer verbonden aan een accountantskantoor. De Reviewcommissie van de SRA heeft twee wettelijke controles, uitgevoerd door het accountantskantoor van de accountant met betrekking tot het boekjaar 2014, in de loop van 2015 getoetst. De controles zijn door deze commissie als onvoldoende beoordeeld. In de periode 4 december 2017 tot en met 14 december 2017 heeft de AFM een onderzoek ingesteld naar het stelsel van kwaliteitsbeheersing op het accountantskantoor van de AA en naar de wettelijke controle van de jaarrekeningen 2016 van twee BV’s. De ene BV houdt zich bezig met de productie van televisieprogramma’s en vooral de registratie van sportwedstrijden ten behoeve van tv-uitzendingen. De andere BV houdt zich vooral bezig met de handel in consumenten- en promotieartikelen. Bij beide jaarrekeningen gaf de accountant een goedkeurende controleverklaring af.

Waarschuwing en tuchtklacht AFM

Bij brief van 29 maart 2018 heeft de AFM haar “Rapport voorlopige conclusie, bevindingen van onderzochte onderdelen ten aanzien van het stelsel van kwaliteitsbeheersing en bevindingen wettelijke controles” met de AA gedeeld. De AA werd in de gelegenheid gesteld hierop te reageren, maar dat leidde niet tot een gewijzigd standpunt bij de AFM. Op 25 juni 2020 heeft de toezichthouder telefonisch aan de AA laten weten voornemens te zijn een tuchtklacht tegen hem in te dienen in relatie tot de beide wettelijke controles. Bij brief van 13 oktober 2020 heeft de AFM aan het kantoor van de accountant een waarschuwing opgelegd omdat het stelsel van kwaliteitsbeheersing in de periode 22 januari 2016 tot en met 13 juli 2017 in ernstige mate tekortschoot.

Tuchtklacht

Bij de Accountantskamer voerde de AFM aan dat de AA in strijd zou hebben gehandeld met de voor hem geldende gedrags- en beroepsregels. De AFM heeft twee (hoofd)klachtonderdelen geformuleerd die ten aanzien van de controles van de jaarrekeningen van de BV’s als volgt luiden: betrokkene heeft geen voldoende en geschikte controle-informatie verkregen bij de jaarrekeningen 2016 teneinde het controlerisico naar een aanvaardbaar laag niveau terug te brengen en daarmee hem in staat te stellen om redelijke conclusies te trekken, waarop hij zijn oordeel kan baseren (Standaard 200.17). Volgens de AFM heeft de accountant geen voldoende en geschikte controle-informatie verkregen over het voorkomen, de volledigheid, de nauwkeurigheid en de afgrenzing van de omzet (Standaard 500.6) en heeft hij de controle niet met een professioneel-kritische blik verricht (Standaard 200.15)

Oordeel Accountantskamer

De Accountantskamer verklaart de klacht grotendeels gegrond en vindt een tijdelijke doorhaling van drie maanden passend en geboden. Daarbij is in aanmerking genomen dat de AA bij de twee wettelijke controles onvoldoende professioneel-kritisch is geweest en dat hij tekortgeschoten is in het verkrijgen van voldoende en geschikte controle-informatie. De accountant heeft gehandeld in strijd met het fundamentele beginsel van vakbekwaamheid en zorgvuldigheid. Volgens de AA begrijpt niemand wat de AFM met de indiening van de klacht wil bereiken. Deze opmerking illustreert dat hij niet goed inziet wat van hem als controlerend accountant wordt verlangd en wat zijn verbeterpunten zijn, oordeelt de Accountantskamer. Het doel van de klacht is uiteraard dat de controle van de jaarrekeningen zal verbeteren. De verbeterpunten gaan verder dan enkel de documentatie in het controledossier ten aanzien waarvan de AA heeft erkend dat die beter kan. Dat door de controles geen nadeel is ontstaan en dat niet is gebleken dat de jaarrekeningen fouten bevatten zoals de AA heeft aangevoerd, is niet relevant en doet er niet aan af dat de beide controleverklaringen op ondeugdelijke gronden zijn afgegeven. Ook rekent de Accountantskamer het de AA aan dat hij het controledossier van de tweede BV inhoudelijk heeft gewijzigd zonder daarbij de toepasselijke regelgeving volledig en strikt na te leven. De Accountantskamer houdt in het voordeel van de accountant rekening met de lange duur van het onderzoek door de AFM, waardoor de periode van onzekerheid voor de AA over de afloop van de toetsingen lang heeft geduurd.