Informateur Van Zwol, commisaris bij EY, eerder bekritiseerd om ‘dubbele pet’

Velen zullen de nieuwe informateur Richard van Zwol niet kennen. Maar in de accountancy is hij een bekende naam. Van Zwol zit sinds 2021 in de raad van commissarissen van EY en is daarvan sinds ruim een jaar voorzitter. Hij adviseert ook de Raad van State. Toen deze zich kritisch uitsprak over de nieuwe accountantswet werd naar de mogelijk dubbele pet van Richard van Zwol gewezen.

Van Zwol (59) is sinds 1 oktober 2017 staatsraad en lid van de Afdeling advisering van de Raad van State. Vanaf 2013 was hij secretaris-generaal van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. In de periode 2007-2011 bekleedde hij die functie op het ministerie van Algemene Zaken en in 2011-2013 op het ministerie van Financiën. Hij was sherpa van Nederland bij de G20 in 2009/2010 en secretaris van de kabinetsformaties in 2003 en 2006/2007. Voorheen was hij ambtenaar op de ministeries van Financiën, Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en Algemene Zaken. Van Zwol studeerde juridische bestuurswetenschappen aan de Universiteit van Tilburg.

Dubbele pet

Vanaf januari 2021 maakt Van Zwol deel uit van de raad van commissarissen van EY. Dit kwam hem december 2022 op kritiek te staan van de Vereniging van Effectenbezitters. De VEB twijfelde of een kritisch advies van de Raad van State over nieuwe accountantswetgeving wel onafhankelijk tot stand was gekomen: Van Zwol adviseert de Raad van State (als staatsraad) en had als (toen) vicevoorzitter van de raad van commissarissen van EY een mogelijk belang bij een (kritisch) advies over de voorliggende accountantswet. Gerben Everts van de VEB noemde het op de openbare ledenvergadering van de Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants ‘fnuikend voor de manier waarop we in Nederland met integriteit omgaan.’

Verschoning

Een woordvoerder van de Raad van State liet in een reactie weten dat Van Zwol zich in de discussie over het advies over de accountantswetgeving afzijdig had gehouden door zich formeel te verschonen bij de ‘beraadslagingen en stemmingen’. Van Zwol zei zelf: ‘Bij de Raad van State en EY kennen we best wel strenge regels. En dus ben je niet betrokken bij voorbereiding en besluitvorming van onderwerpen die je in een andere rol kunnen raken.’ Everts vond het niet veel uitmaken of iemand zich wel of niet formeel verschoont en dat er sowieso informele beïnvloeding kan plaatsvinden. ‘Het enkele feit dat collega’s bekend zijn met de nevenfunctie zal in de praktijk hun visie beïnvloeden, daar is genoeg praktijkonderzoek naar gedaan.’

Informateur

Samen met SGP’er Elbert Dijkgraaf is Van Zwol door PVV-leider Geert Wilders naar voren geschoven als nieuwe informateur. Ervaring met dit metier heeft Van Zwol ook. In 1994 hielp hij premier Wim Kok bij het schrijven van het regeerakkoord voor Paars 1. Als ambtenaar bij AZ was Van Zwol formatiesecretaris bij de kabinetten Balkenende II, III en IV. Hij moest het tempo in de onderhandelingen houden.

CDA

Van Zwol is lid van het CDA. De fractievoorzitter van die partij in de Tweede Kamer, Henri Bontenbal, liet aan de NOS weten dat hij pas vlak voor Van Zwols voordracht op de hoogte werd gesteld. Hij ‘baalt’ ervan en concludeert dat de formerende partijen, na informateurs Plasterk en Putters (beiden PvdA), blijkbaar geen eigen mensen kunnen aanleveren.

Tijdelijk teruggetreden

EY laat desgevraagd weten dat Van Zwol gedurende de periode dat hij (mede-)informateur bij de kabinetsformatie is hij tijdelijk terugtreedt als voorzitter en lid van de raad van commissarissen. Vicevoorzitter Tanja Nagel vervangt hem als (waarnemend) voorzitter.