Het onderzoek, uitgevoerd onder bijna duizend kantoren (waaronder zeventig uit Nederland) in acht Europese landen, laat zien dat ons land voorlopig nog vooroploopt in digitalisering. Die positie is echter wel aan het wankelen. Tegelijkertijd staan werkdruk en medewerkerstevredenheid hoog op de agenda.
Werkdruk en welzijn
Italië kiest voor efficiëntie, het Verenigd Koninkrijk voor groei. Nederlandse kantoren focussen in de eerste plaats op een stevige basis. “Dat lijkt mis-schien behoudend, maar in een sector die snel verandert is stabiliteit een strategische keuze”, zegt Smit. “Van daaruit kunnen kantoren vernieuwen, bijvoorbeeld door technologie maximaal te benutten om processen te automatiseren en inzichten eenvoudig te genereren.”
Snel digitaliseren heeft ook een keerzijde. Zowel de werkdruk als het welzijn van medewerkers noemt bijna de helft van de Nederlandse respondenten als belangrijkste talentissues. Daarmee scoort Nederland het hoogst van alle landen.
“We zien een sector die volop digitaliseert, maar die ook zoekt naar manieren om talent te behouden”, zegt Smit. “Nieuw personeel aannemen, staat daarom nadrukkelijk op de agenda: twee op de drie Nederlandse kantoren plannen uitbreiding van hun teams, een stuk hoger dan het Europese gemiddelde van de helft.”
De druk op talent is structureel. Maar liefst 71 procent van de Nederlandse kantoren zegt dat personeelstekorten een duidelijke of significante impact hebben op hun bedrijfsvoering (tegenover 67 procent in Europa). 44 procent zet actief in op het ontwikkelen van nieuwe, geavanceerde vaardigheden en 59 procent investeerde de afgelopen drie jaar in training en professionalisering. Medewerkers vragen bovendien om betere tools: 58 procent noemt dat een belangrijke voorwaarde om effectief te kunnen werken.
Technologie als motor
Technologie staat centraal in de strategie van Nederlandse accountantskantoren. Binnen drie jaar wil de helft volledig naar de cloud migreren, ruim boven het Europese gemiddelde van 31 procent. Hybride technologie is populair (63 procent, het hoogste percentage in Europa), en geïntegreerde systemen (47 procent versus 30 procent in Europa) zorgen voor efficiency, schaalbaarheid en aantrekkingskracht op jong talent.
Nederland loopt nu ook nog voorop in data-analyse en AI. Meer dan 40 procent ziet betere data-analyse als grootste voordeel van AI, maar inmiddels zet meer dan de helft (54 procent) al geavanceerde AI-toepassingen in. Denk aan automatische boekingen, zero-touch belastingaangiftes en voorspellende analyses die trends vroegtijdig signaleren.
“Nederlandse kantoren gebruiken data en AI om concrete waarde te creëren: betere analyses, proactief advies en efficiëntie in dagelijkse werkzaamheden”, legt Smit uit. “AI wordt niet gezien als experiment, maar als dagelijkse assistent.”
Adviesrol groeit mee
Digitalisering verandert ook de rol van de accountant. Waar vroeger vooral compliance centraal stond, draait het nu steeds meer om advies en strategie. Bijna de helft van de Nederlandse klanten (48 procent) vraagt inmiddels actief om strategisch bedrijfsadvies.
“Die ontwikkeling versterkt de adviesrol van de accountant”, zegt Smit. “Zeker omdat Nederlandse kantoren veel invloed hebben op de technologische keuzes van hun klanten. Wel 56 procent van de Nederlandse adviseurs bepaalt of beïnvloedt welke tools klanten gebruiken.”
Private equity en fusies
Een ander opvallend punt: Nederlandse kantoren staan relatief vaak open voor private equity-investeringen en fusies. Daarmee zitten ze op één lijn met Duitsland, maar duidelijk boven landen als Italië of Spanje. 63 procent toont interesse in private equity, 61 procent in samenwerkingen, en ongeveer de helft overweegt fusies of overnames. “Het toont aan dat groei en schaalvergroting serieus worden overwogen”, legt Smit uit. “Grotere organisaties kunnen de werkdruk beter verdelen en worden aantrekkelijker voor nieuwe mede-werkers. Iets wat in tijden van personeelstekorten hard nodig is.”
ESG-software
Nederland loopt samen met België voorop in het gebruik van ESG-software: respectievelijk 51 en 53 procent tegenover een Europees gemiddelde van 34 procent. Daarnaast zetten Nederlandse kantoren vaker geïntegreerde systemen in (47 procent versus 30 procent in Europa), wat zorgt voor efficiency, schaalbaarheid en aantrekkingskracht op jong talent.
“Nederlandse kantoren gebruiken technologie niet alleen om aan regels te voldoen, maar vooral om sterker en toekomstbestendig te zijn”, licht Smit toe.
E-invoicing
Op het gebied van e-invoicing zijn er echter nog wat hobbels. Waar Italië al bijna de helft van de facturen digitaal verwerkt, worstelen Nederlandse kantoren vooral met integratie in bestaande systemen. “E-invoicing is de norm van de toekomst, maar het moet wel aansluiten op de praktijk”, benadrukt Smit. “In Nederland is het nog niet verplicht, waardoor de urgentie lager is. Het risico is dat we op termijn achter gaan lopen.”
Voorzichtig optimistisch
De topprioriteiten van Nederlandse kantoren zijn helder: prestaties behouden (49 procent), klantenbestand uitbreiden (41 procent), talent aantrekken en behouden (37 procent), klanttevredenheid verbeteren (35 procent) en efficiency verhogen (31 procent). Kantoren bouwen aan duurzame groei door technologie slim te combineren met menselijk inzicht, maar de uitdaging blijft die voorsprong vast te houden in een markt die razendsnel beweegt.
Hoe kijken accountants zelf naar de toekomst? Drie op de vier Europese professionals zijn positief over de sector, in Nederland is dat iets lager: 72 procent. Smit: “Dat laat zien dat er vertrouwen is, maar ook realiteitszin. De uitdagingen zijn groot, maar Nederland heeft bewezen dat het vooruit wil. Wat de sector te doen staat is helder: groeien en digitaliseren, zonder de mensen te verliezen die dat mogelijk maken.”
Deze bijdrage komt uit het AV-Top 50 magazine van december 2025. Het volledige magazine vind je hier (gratis download): https://www.accountancyvanmorgen.nl/kennisdoc/av-3-2025-av-top-50/
Geef een reactie