De jaarrekening 2017 van de provincie Utrecht is na veel vertraging woensdag door het college van Gedeputeerde Staten alsnog vastgesteld. EY heeft de jaarrekening van een positieve verklaring voorzien, maar is bijzonder kritisch over de financiële processen bij de provinciale organisatie. Bij de Uithoflijn is er volgens EY voor een totaalbedrag aan meerwerkafspraken van 12,2 miljoen euro ‘niet voldoende en niet geschikte controle-informatie verkregen om vast te stellen dat de prijs in de overeenkomsten juist is in relatie tot de waarde van de prestatie die ervoor geleverd is’.
Onderzoek Uithoflijn
EY deed ruim anderhalf jaar onderzoek naar provinciale miljoenenbetalingen rond de aanleg van de Uithoflijn, een tramverbinding naar het Utrecht Science Park. Er bestond namelijk een vermoeden dat mogelijk door de provincie miljoenen aan bouwer BAM zijn betaald zonder dat duidelijk was waarvoor. Het vaststellen van de jaarrekening 2017 van de provincie Utrecht werd daardoor verschilende malen uitgesteld. De jaarrekening had eigenlijk in juli 2018 al goedgekeurd moeten zijn. Minister Ollongren van Binnenlandse Zaken betaalde de provincie om die reden al sinds 1 januari geen voorschotten meer.
Positief oordeel jaarrekening
De jaarrekening 2017 van de provincie Utrecht sluit met een positief resultaat van € 32,7 miljoen. De accountantsverklaring stelt dat de jaarrekening een getrouw beeld geeft van de grootte en de samenstelling van zowel de baten en lasten over 2017 als van de activa en passiva per 31 december 2017. Ook geeft EY een positief oordeel over de rechtmatigheid van de baten en lasten.
Kritiek op administratieve organisatie en interne controle
Naar aanleiding van de accountscontrole zijn tijdens het controleproces, op aangeven van EY, veel aanpassingen in de jaarrekening doorgevoerd, meldt de provincie. Deze aanpassingen hangen samen met nieuwe en verscherpte inzichten (op waarderingsgrondslagen) en het moment van het nemen van het resultaat. EY heeft daarnaast een aantal kritische opmerkingen over de interne organisatie van de provincie, die volgens de accountant ‘onvoldoende zelf controlerend en in control is’. Verbeteringen zijn nodig om tot een betrouwbare verantwoordingscyclus te komen, oordeelt EY. Dat geldt voor de governance, waaronder de rollen, taken en verantwoordelijkheden binnen de organisatie. Ook de kwaliteit van de administratieve organisatie en interne controle, de opzet van de processen, de kundigheid van mensen en systemen behoeft verbetering. Het college van Gedeputeerde Staten zegt die aanbevelingen te erkennen en te herkennen.
Onvoldoende verantwoording Uithoflijn
Verder stelt EY dat bij het project de Uithoflijn er voor een totaalbedrag aan meerwerk afspraken van 12,2 miljoen euro ‘niet voldoende en niet geschikte controle-informatie is verkregen om vast te stellen dat de prijs in de overeenkomsten juist is in relatie tot de waarde van de prestatie die ervoor geleverd is’. Zoals gebruikelijk bij grote infrastructurele projecten zijn de betreffende onderhandelingen over dit meerwerk gevoerd op basis van onderbouwingen, inschattingen van risico’s, de waarde die dit vertegenwoordigt en ook de financiële en maatschappelijke gevolgen bij vertragingen. Naar aanleiding van eerdere onderzoeken is door de provincie al geconstateerd dat de navolgbaarheid en verslaglegging van deze onderhandelingen beter had gekund en gemoeten, meldt de provincie zelf. Zo was er soms wel en soms niet een externe toets of deskundige betrokken, was er geen eenduidigheid in de werkwijze en werden niet altijd dezelfde controlemechanismen doorlopen.
De bevindingen van EY over de Uithoflijn sluiten hierbij aan. De accountant constateert dat de procesgang zoals ze zijn vastgelegd in de kwaliteitshandboeken van het projectbureau niet consistent wordt uitgevoerd en derhalve niet effectief is.
Verbetering financiële processen
Gedeputeerde Robert Strijk: ‘De afronding van de jaarrekening is een langdurig en complex proces geweest. De jaarrekening 2017 is nu door de accountant voorzien van een goedkeurende controleverklaring op getrouwheid en rechtmatigheid. We hebben hier als provincie het nodige van geleerd. Het is duidelijk dat er nog veel werk aan de winkel is bij de bedrijfsvoering van de provinciale organisatie. Wij waren al doordrongen van de noodzaak van de verbeteringen van onze financiële processen. Het accountantsrapport onderstreept dat. Er zijn inmiddels maatregelen genomen om onze financiële bedrijfsvoering in vervolg anders en beter te doen. Daarmee zijn we volop aan de slag en hierin investeren we fors. Hiermee kunnen we een complex traject af gaan sluiten en onze blik weer richten op de toekomst.’
Bron: provincie Utrecht/AV
Hoe leg ik een eenvoudige burger uit dat “die overheid” maar “een jaar” te laat is met zijn cijfers die dan niet “kloppen” omdat ze – met meerwerk- geld over de (tram)” balk” gooien en dan zegt de accountant ook nog: “het is goed”.
Als de beroepsgroep op deze manier blijft opereren kunnen ze wel denken vreselijk goed hun best te doen maar het wantrouwen wordt alleen maar groter.