Curatoren moederbedrijf Mitra: betrokkenen boekhoudfraude hebben bekend

De boekhoudfraude waar drankenconcern Dirkzwager in 2016 aan ten onder zou zijn gegaan is toegegeven door de betrokkenen, waaronder de toenmalige CEO. Dat stelden curatoren Thijs Schraven en Ruud Hermsen maandag bij de Accountantskamer, waar hun tuchtklacht tegen accountant Joeri Galas van Mazars werd behandeld. Volgens advocaat Jan Garvelink van Galas hebben de curatoren juist na al die jaren nog steeds niet aan kunnen tonen dat er überhaupt sprake was van boekhoudfraude.

door Misha Hofland

Galas moet zich bij de tuchtrechter verantwoorden over de goedkeurende verklaringen die hij af heeft gegeven bij de jaarcijfers van Koninklijke Distilleerderij M. Dirkzwager (KDD) over 2012, 2013 (voorlopig) en 2014. De twee curatoren van De Voort Advocaten kondigden hun tuchtklacht tegen de accountant al aan in hun laatste faillissementsverslag. Bij de tuchtrechter gaat het niet om de vraag of Galas de fraude bij Dirkzwager had moeten ontdekken, maar of hij voldoende en geschikte controle-informatie had voor de accountantsverklaringen die hij afgaf in de jaren voorafgaand aan het faillissement.

Boekhoudfraude Dirkzwager

Het in 1879 in Schiedam opgerichte Dirkzwager was onder anderen bekend van jenevermerk Floryn. Na de eeuwwisseling groeide het bedrijf flink door een reeks overnames, waaronder die van slijterijketen Mitra. Tijdens het laatste gecontroleerde jaar behaalde Dirkzwager zo’n 188 miljoen euro omzet. In 2016 ging het bedrijf failliet, volgens de curatoren en directeur-eigenaar Cees Dirkzwager als gevolg van boekhoudfraude bij Mitra. Over die boekhoudfraude is verder nooit veel bekend geworden, behalve dat Cees Dirkzwager zelf al snel liet weten dat de fraude bestond uit het opblazen van winstcijfers. De geruïneerde ondernemer maakte de vergelijking met de boekhoudfraude bij Ahold-dochter US Food Service begin deze eeuw. Daarbij hielden medewerkers kortingen voor leveranciers buiten de boeken, waardoor de winst hoger uit leek te vallen.

‘Omvangrijke boekhoudfraude erkend’

Bij de Accountantskamer lieten curatoren Schraven en Hermsen maandag onder anderen weten dat er bij Dirkzwager voorafgaand aan het faillissement is gerommeld met memoriaalboekingen, waarmee de cijfers beter werden voorgesteld. Ook zou er voor een kleine vijf miljoen euro aan fictieve voorraad in de boeken hebben gestaan en een onjuiste voorstelling zijn gegeven van de liquide middelen. Als gevolg van de fraude moest er liefst 22 miljoen euro worden afgewaardeerd bij het drankenconcern, iets waarmee Galas volgens de curatoren veel te gemakkelijk akkoord ging. Vanwege de ontdekte fraude trok uiteindelijk ook huisbankier ABN Amro de handen af van Dirkzwager, waarna er niets anders opzat dan faillissement aan te vragen. De betrokkenen hebben volgens Schraven en Hermsen de ‘omvangrijke boekhoudfraude’ erkend en zelfs uitgelegd hoe ze de fraude hebben gepleegd.

Informatieverstrekking door Galas en Mazars

Controlerend accountant Galas en Mazars zijn naderhand weinig scheutig geweest met het verstrekken van informatie aan de curatoren, stellen de curatoren zelf. Over het verstrekken van het controledossier heeft een kort geding tussen beide partijen gediend, waarbij volgens de curatoren onjuiste verklaringen zijn afgelegd door Mazars. Dat is ook één van de tuchtrechtelijke verwijten die nu aan Galas worden gemaakt, want de accountant was aanwezig bij die zaak en zou de onjuiste verklaringen niet hebben ontkracht.

Advocaat Garvelink bracht daar tegenin dat juist de curatoren niet goed helder maken wat er nu precies mis is gegaan bij Dirkzwager en wat zijn cliënt wordt verweten. “Al zes jaar lang zit ik in spanning over deze zaak”, vertelde ook Galas zelf maandag aan de leden van de Accountantskamer. “Ik ben blij dat we eindelijk over de inhoud hebben kunnen praten”, voegde hij daar in zijn slotwoord nog aan toe. Volgens curator Schraven wordt de langdurigheid van de zaak echter vooral veroorzaakt door de onwil van Galas en Mazars om informatie verstrekken aan de curatoren. “Het stuit me wel tegen de borst dat die zaken hier door de heer Garvelink door elkaar worden gehaald. Garvelink maakt ons het verwijt dat alles zo lang duurt, maar het is een grote strijd geweest om aan informatie van Mazars te komen.”

Controle-informatie

Een belangrijk klachtonderdeel bij de Accountantskamer is dat de accountant van Mazars de boekhouding bij Dirkzwager niet goed heeft onderzocht. Galas had volgens de curatoren beter moeten checken in de administratie van het concern of de controle-informatie die hij kreeg wel klopte en heeft zich dus onvoldoende professioneel-kritisch opgesteld, is het verwijt.

Galas en advocaat Garvelink benadrukten maandag bij de Accountantskamer juist vooral dat er door het controleteam van Mazars wel degelijk veel aandacht is besteedt aan mogelijke risico’s. De posten waarmee zou zijn gemanipuleerd lagen bovendien vaak ver onder de materialiteitsgrens. Garvelink: “Er waren geen fraudesignalen, de administratie en de mensen bij Dirkzwager waarmee werd samengewerkt waren capabel. Als er geen duidelijke fraudesignalen zijn kun je achteraf niet aannemen dat de accountant wat had moeten doen. Dat is sowieso een gevaar in deze zaak; met de kennis van achteraf kijken naar wat er is gebeurd.”

De curatoren hebben hun bewering dat er sprake is van grootschalige boekhoudfraude bovendien nooit goed onderbouwd, voert de verdediging van Galas aan. Hoewel er door de curatoren al vele uren in het Dirkzwager-faillissement is gestoken, is er nog niemand vervolgd voor boekhoudfraude. Curator Hermsen liet daarover weten dat er wordt gewerkt aan een regeling met de voormalige CEO, ‘waarbij duidelijk is dat de schade echt enorm is’. Ook is door de curatoren onderzoek gedaan naar de bestuurders. Wat daar de uitkomst van is blijft nog even onduidelijk.

Uitspraak over 15 weken.

Tuchtklacht tegen Mazars-accountant die Accon Avm controleerde na boekhoudfraude bij Mitra