Vera van Dijk: SBR taxonomie! Wie is de aanvoerder?

De taxonomie (NT 10.0) versus Besluit Modellen Jaarrekening (BMJ)
In de handleiding Jaarrekening Dutch GAAP NT10.0 (KVK domein) is het volgende opgenomen:
‘In het Besluit modellen jaarrekening zijn vier mogelijkheden beschikbaar voor het opstellen van de balans, namelijk model A t/m model D. Deze vier modellen hangen onderling samen. De verschillen hiertussen bestaan voornamelijk uit de omvang van het aantal posten dat op de balans gepresenteerd wordt. Een samenvatting van de vier verschillende modellen is hieronder gegeven:

Op basis van artikel 8 van het Besluit modellen jaarrekening is ervoor gekozen om in de NT10 enkel de modellen C en D op te nemen in de jaarverslaggeving taxonomie, deze worden aangeduid met balans in verticale opstelling of balans in horizontale opstelling. De overige uitsplitsingen zijn in de toelichting opgenomen.’

De taxonomie bouwer heeft voor alle rapporterende entiteiten de keuze voor de balans beperkt tot model C en D. Voor de winst- en verliesrekening (W&V) zijn alleen de modellen E, F, I en J beschikbaar. Deze worden in de taxonomie aangeduid als de categoriale indeling of de functionele indeling. Daarnaast is ervoor gekozen de balans te beperken tot de ‘hoofdrubrieken’, een nadere onderverdeling valt alleen terug te zien in de toelichting. In de W&V wordt een enkele post samengevoegd en kan deze in de toelichting worden uitgesplitst.
An sich is dit in het kader van standaardisatie geen onlogische keuze. Gevoelsmatig staat het groot aantal mogelijkheden c.q. vrijheden immers haaks op standaardisatie. De vraag is echter wel of deze wijze van standaardiseren de juiste weg is. Nu lijkt de taxonomie een hogere status te hebben dan de wet. En welke bevoegdheden/invloed heeft de Raad voor de Jaarverslaggeving straks nog? 

Modellen W&V
Model E gaat uit van productiewaarden en een categoriale indeling van de kosten, met name bestemd voor ondernemingen met het accent op productie. Model F gaat uit van de netto-omzet en de som van de verkoop en algemene beheerskosten, met name bestemd voor ondernemingen met het accent op de verkoop.
De nuance in de modellen E en F zit voornamelijk in het eerste deel van de W&V.

Model E:

Model F:

In de praktijk is een mix van de modellen gewenst indien zowel handel- als productie-activiteiten plaatsvinden. Dit is op papier (of PDF) mogelijk maar niet in SBR. De taxonomie bouwer volgt de wet. Als in onze maatschappij steeds meer een mix van activiteiten ontstaat, is de wet dan eigenlijk nog wel passend bij de huidige tijd?

Wiens belang staat voorop?
De ondernemer die in SBR wil of moet gaan rapporteren, wordt gebonden aan uitgangspunten en heeft daar zelf weinig invloed op. In de nieuwsbladen vaak wordt aangegeven dat de jaarrekening een commodity goed is en hier nauwelijks nog waarde aan gehecht wordt. Als dat waar is, zou de beperking van vrijheden in de rapportage tot weinig commotie leiden en zal SBR zonder veel weerstand geadopteerd worden. Ik denk zelf echter dat de jaarrekening nog lange tijd op papier (of PDF) wordt opgesteld, met toepassing van de vrijheden die de wet en RJ bieden. De publicatierapporten zullen naar mening in SBR opgesteld worden zodra dat wettelijk verplicht wordt. Tevens zal de bankenrapportage in SBR geschieden gezien enkele banken kosten in rekening gaan brengen indien niet in SBR wordt aangeleverd. Indien mijn voorspelling uit komt, is het maar de vraag of het rapportageproces dan eenvoudiger en efficiënter kan worden door de komst van SBR.

Vraag
Wiens belangen zet u voorop en hoe gaat u op zo’n efficiënt mogelijke wijze alle belanghebbende partijen voorzien in hun behoeften? En wie gaat u dan volgen bij het opstellen van de rapportages: de wetgever, de regelgever (RJ) of het SBR programma?

Vera van Dijk RA is projectmanager bij BDO. Deze blog is geschreven op persoonlijke titel.