Kwartiermakers: ‘Examenfraude is een schande’

Chris Fonteijn en Marlies de Vries, de kwartiermakers die dinsdag hun opdracht afrondden, halen in NRC hard uit naar accountants die hebben gefraudeerd met examens. Tegelijk past dit ‘valsspel’ bij de conclusies die beiden trekken.

In NRC leggen Fonteijn en De Vries donderdag nogmaals uit welke conclusies ze trekken na 3,5 jaar onderzoek in de Nederlandse accountancy. Enerzijds zien ze dat er de afgelopen jaren heel veel stappen in de goede richting zijn gezet: het toezicht ligt nu helemaal bij de AFM, ook dat voor kleinere kantoren, er zijn kwaliteitsindicatoren gekomen voor de accountantscontrole, er is voortgang geboekt rond controle op fraude. ‘Ik kan nog wel even doorgaan’, zegt De Vries. ‘Maar: de cultuur blijft gewoon heel amorf en moeilijk.’

Examenfraude

Gevraagd naar een reactie op de examenfraude bij grote accountantskantoren constateert Fonteijn dat het de sector aan ‘zelfreinigend vermogen’ ontbreekt.

De Vries: ‘Wij hebben met grote interesse het nieuws gevolgd over de examenfraude en daarop ook gereflecteerd. Wat betekent dit nou?’

Fonteijn: ‘Dat het een schande is.’

De Vries: ‘Zeker dat het een schande is. Maar we moeten ons werk van 3,5 jaar er niet door laten overschaduwen. Wij zien het meer als een manifestatie van iets binnen de accountantsorganisaties waar we naar moeten kijken. Hoe is het mogelijk dat dit heeft kunnen gebeuren?’

Geen machine

Het antwoord op die vraag geven de kwartiersmakers ook in het interview, zij het impliciet. Accountants staan onder enorme druk. Ze moeten enorm productief zijn, aan strenge regels voldoen en aan bijscholing doen. De Vries: ‘Als je gewoon zo veel druk hebt op die output van mensen, dan kunnen ze shortcuts gaan nemen (…) Nu aan het einde van het jaar horen we ook weer voorbeelden van examens die toch gemaakt moeten worden, ondanks dat het heel erg druk is. En als je dat niet doet, dan ben je ‘non-compliant’ als accountant. En dat betekent dat je bijvoorbeeld een bonus verliest. Dat geeft een enorme druk. Daar moet voldoende rekening mee gehouden worden. Dat het realistisch is wat er van mensen gevraagd wordt door de leidinggevenden. Want een accountant is een mens, geen machine.’

Bron: NRC