Algemeen nut beogende instellingen (ANBI’s) genieten belastingvoordelen vanwege hun maatschappelijke rol. Staatssecretaris Van Oostenbruggen vindt ze onmisbaar voor de samenleving, maar ziet dat het toezicht tekortschiet. De Belastingdienst werkt daarom aan verscherpte controles en verregaande digitalisering.
Om als ANBI-instelling te worden aangemerkt moet sprake zijn van het beogen van het algemeen nut, een begrip dat wordt gedefinieerd in artikel 5b AWR. De inspecteur beslist bij beschikking of sprake is van een ANBI-instelling. Voor de beoordeling daarvan is de afbakening met particulier belang van belang. Hierna ga ik in op het begrip algemeen nut aan de hand van recente jurisprudentie.
Om de ANBI-status te verkrijgen moet een instelling uitsluitend of nagenoeg uitsluitend het algemeen nut beogen, staat in artikel 5b, eerste lid, aanhef onder a AWR. Een ANBI mag op grond van de regelgeving geen vermogen oppotten: gebeurt dat wel, dan loopt de instelling het risico om de ANBI-status te verliezen. Wat betekent dit?
Staatssecretaris Van Oostenbruggen van Financiën heeft een evaluatie van de ANBI- en SBBI-regelingen aangeboden aan de Tweede Kamer. Onderzoeksbureau Berenschot concludeert dat er geen uitsluitsel kan worden gegeven over de doeltreffendheid en doelmatigheid van de regelingen, omdat de Belastingdienst over onvoldoende sturings- en toezichtinformatie beschikt.
De Tweede Kamer nam begin dit jaar een motie aan van Joost Eerdmans (JA21), waarin het kabinet werd verzocht om de ANBI-status van Extinction Rebellion in te trekken. Maar het kabinet kan de motie niet uitvoeren, omdat bij wet is bepaald in welke gevallen intrekking van de ANBI-status door de inspecteur van de Belastingdienst aan de orde is.
Staatssecretaris Van Oostenbruggen (Fiscaliteit, Belastingdienst en Douane) heeft de Tweede Kamer een ambtelijk rapport gestuurd over het vermogen in familiestichtingen. Dit vanwege het vermoeden dat een deel van het privévermogen van huishoudens om fiscale redenen is ondergebracht in familiestichtingen waarbij het maatschappelijke belang niet altijd voorop lijkt te staan.
Met het doel de eenzaamheid in de samenleving te bestrijden heeft een stichting voldaan aan de voorwaarden om te worden aangemerkt als ANBI, oordeelt de rechtbank Noord-Nederland. Er hoeft dan geen sprake te zijn van een afgebakende, kwetsbare doelgroep.
De activiteiten van een stichting kwalificeren voor een groot deel als generieke ontspanning en vermaak en kunnen niet worden aangemerkt als een algemeen nut beogende instelling, oordeelt de rechtbank Noord-Holland.
Kwalificeren jaarlijkse betalingen aan een ANBI, die worden verricht na afloop van een in een schenkingsakte opgenomen periode van vijf jaar, als onderdeel van een periodieke gift?
In de coalitieonderhandelingen over de komende begroting speelt een geplande bezuiniging op de giftenaftrek een cruciale rol. De coalitie wil de belastingaftrek voor giften aan goede doelen vanaf volgend jaar flink beperken.
