Senaat blijft onverminderd kritisch over vervanging VAR

In een artikel in het Weekblad voor Fiscaal Recht concludeert drs. C. Overduin, belastingadviseur bij Grant Thornton, dat DBA een schijnoplossing is voor een probleem waarvan de aard en de omvang nog steeds onduidelijk zijn. Overduin stelt dat het risico van een gebruteerde naheffing zo hoog is voor opdrachtgevers dat zij zullen afzien van contracten met opdrachtnemers.  Hij verwacht ook dat de positie van intermediairs verslechterd zal worden. Dit alles met als gevolg dat er minder werk vergeven zal worden. De leden van de CDA-fractie zijn benieuwd naar een inschatting van de gedragseffecten van de Wet DBA op de Nederlandse arbeidsmarkt en vragen Wiebes daar een serieuze uiteenzetting over te geven.

Urgentie en noodzaak
De leden van de D66-fractie houden onverminderd twijfels over de urgente noodzaak van de afschaffing van de Verklaring Arbeidsrelatie (VAR). De leden vragen zich af, als de toetsing van zelfstandigheid versus schijnzelfstandigheid thans kennelijk moeilijk uitvoerbaar is, waarvan dan in de toekomst verbetering valt te verwachten? Ook vragen ze zich af waarom Wiebes zo veel haast heeft met het wetsvoorstel nu het interdepartementaal beleidsonderzoek zelfstandigen zonder personeel (IBO zzp) de basis heeft gelegd voor een broodnodige fundamentele herbezinning op de inrichting van onze arbeidsmarkt.

Vormvrij
De leden van de VVD-fractie hebben met grote reserves gekeken naar het transitieplan voor de Wet DBA. Volgens de VVD-fractie is de vormgeving van de arbeidsrelatie tussen een opdrachtgever en een opdrachtnemer vormvrij gemaakt door van concrete modelovereenkomsten over te gaan naar algemene en voorbeeldovereenkomsten met toetsstenen. Opdrachtgever en opdrachtnemer hebben onder de Wet DBA de vrijheid om bij de invulling van hun arbeidsrelatie de fiscale toetsstenen over te nemen of niet over te nemen. Partijen bij die overeenkomst arbeidsrelatie beslissen of zij zekerheid vooraf wensen van de Belastingdienst en kunnen daartoe vrijwillig hun overeenkomst voorleggen. Er bestaat geen verplichting. De leden van de VVD-fractie vragen zich af wat de opdrachtnemers, veelal ZZP’ers, er met dit nieuwe open stelsel per saldo mee opschieten. ZZP’ers zijn volgens de VVD-leden gewend aan de VAR-verklaring.

Guidance
De D66-fractie geeft aan bij Wiebes dat er dringend behoefte is aan guidance over wat wel en wat niet fiscaal essentiële afwijkingen zouden zijn: ‘Aan de ene kant bevatten de generieke contracten noodzakelijkerwijs polyinterpretabele en dus onzekerheid veroorzakende passages, aan de andere kant versterken de specifieke contracten door hun gedetailleerdheid de vrees dat het uiteindelijke aantal daarvan ver zal uitstijgen boven de eerder gewekte verwachtingen. Daar komt nog bij dat de Belastingdienst nadrukkelijk aangeeft geen enkele afwijking van een modelcontract te zullen accepteren, terwijl het dan juist bij de specifieke contracten zou kunnen gaan om fiscaal volstrekt irrelevante details.’

Naheffingsaanslag
Indien achteraf geconstateerd wordt dat er toch sprake is van een dienstbetrekking kan dit verregaande gevolgen hebben voor opdrachtgever en voor opdrachtnemer, zo merken de leden van de D66-fractie op. Voor de opdrachtgever dreigt een kostbare naheffingsaanslag,  waaraan alleen te ontsnappen lijkt te zijn door informatiewinning vooraf bij de opdrachtnemer die haaks staat op de beoogde arbeidsrelatie met een zelfstandige. De D66-fractie vraagt Wiebes of hij kanaangeven welke vorm van tegenbewijs door de Belastingdienst verlangd zal worden als de opdrachtgever in geval van een overeenkomst van opdracht het rechtsvermoeden van een arbeidsovereenkomst wil bestrijden.

Op 19 januari wordt het wetsvoorstel deregulering beoordeling arbeidsrelaties (Wet DBA) plenair behandeld. Met het oog op het plenaire debat vragen de leden van de commissie Financiën Wiebes uiterlijk maandag 11 januari antwoord te geven op de vragen.