Het ontslag van een statutair directeur verschilt namelijk van het ontslag van een gewone werknemer. Er spelen doorgaans twee rechtsbetrekkingen: de vennootschapsrechtelijke positie als bestuurder en de arbeidsrechtelijke positie als werknemer. Een ontslagbesluit kan daardoor gevolgen hebben die verder gaan dan de ondernemer verwacht. Voor u als accountant of administratieadviseur is het waardevol om te herkennen wanneer een voorgenomen directiewissel juridische en financiële gevolgen kan hebben die verder gaan dan de ondernemer mogelijk verwacht.
In deze blog bespreken we de belangrijkste aandachtspunten.
De bijzondere positie van de statutair directeur
Een statutair directeur heeft doorgaans twee juridische posities:
- Vennootschapsrechtelijk: de directeur is benoemd als bestuurder van de bv. Het ontslag verloopt volgens de toepasselijke wettelijke regels en de statuten, doorgaans via de algemene vergadering van aandeelhouders (AVA).
- Arbeidsrechtelijk: de directeur heeft vaak ook een arbeidsovereenkomst. Daarop zijn onder meer de arbeidsrechtelijke regels over ontslag, opzegverboden en vergoedingen van toepassing.
Een rechtsgeldig ontslag als bestuurder leidt in beginsel ook tot het einde van de arbeidsovereenkomst. Er zijn echter uitzonderingen, waardoor de arbeidsrechtelijke relatie of bepaalde aanspraken kunnen blijven bestaan. Juist die samenloop maakt het belangrijk om bij een voorgenomen directiewissel rekening te houden met meer dan alleen het vertrek van de bestuurder.
Drie situaties die extra aandacht verdienen
1. Onenigheid over functioneren of bedrijfsstrategie
Tegenvallende resultaten, een verschil van inzicht over de bedrijfsstrategie of een vertrouwensbreuk kunnen aanleiding zijn om afscheid te nemen van een directeur. Een ondernemer kan echter niet zonder meer aannemen dat een ontslag zonder juridische complicaties kan worden afgehandeld.
Voor accountants en administratiekantoren kunnen terugkerende discussies over resultaten of de bedrijfsvoering aanleiding zijn om door te vragen. Wanneer blijkt dat de ondernemer overweegt de directeur te ontslaan, is het belangrijk dat deze zich bewust is van de mogelijke gevolgen. De ontslagreden, de gevolgde procedure en de beschikbare documentatie kunnen daarbij een rol spelen.
2. Ziekte van de directeur
Ziekte kan het ontslag aanzienlijk compliceren. Het kan onder omstandigheden mogelijk zijn om een statutair directeur als bestuurder te ontslaan, terwijl de arbeidsovereenkomst blijft bestaan. Als het opzegverbod tijdens ziekte van toepassing is, kan de arbeidsrechtelijke beëindiging worden belemmerd.
De onderneming kan daardoor te maken blijven houden met loondoorbetaling en re-integratieverplichtingen, ook wanneer de directeur geen bestuurder meer is. Dit kan directe gevolgen hebben voor de financiële prognoses en de personeelskosten van uw cliënt.
3. Bijzondere afspraken in de arbeidsovereenkomst
Ook contractuele afspraken kunnen gevolgen hebben voor de beëindiging. Denk aan een arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd zonder tussentijdse opzegmogelijkheid, afspraken over vertrekvergoedingen of regelingen rond aandelenparticipaties en bonussen.
Het is daardoor mogelijk dat de directeur geen bestuurder meer is, maar de arbeidsovereenkomst nog doorloopt. Afhankelijk van de gemaakte afspraken kan dit leiden tot aanzienlijke loonkosten of een kostbare beëindigingsregeling.
Een directiewissel goed voorbereiden
Niet alleen de omstandigheden van het ontslag zijn van belang, ook de manier waarop de directiewissel wordt voorbereid. Bij een ontslag moet bijvoorbeeld worden vastgesteld welk orgaan bevoegd is en welke procedure op grond van de wet en de statuten moet worden gevolgd. Ook moet de statutair directeur in beginsel de gelegenheid krijgen om tijdens de aandeelhoudersvergadering zijn of haar standpunt naar voren te brengen. Het niet naleven van de toepasselijke procedure kan ertoe leiden dat het besluit juridisch wordt aangevochten.
Een goede voorbereiding begint bovendien al bij de aanstelling. Afspraken over de duur en beëindiging van de arbeidsovereenkomst, vertrekregelingen en eventuele participaties in de onderneming kunnen later bepalend zijn voor de gevolgen van een directiewissel. Door hier vooraf aandacht aan te besteden, kunnen onduidelijkheden en onnodige discussies worden beperkt.
Voor u als accountant of administratieadviseur ligt hier vooral een signalerende rol. Wanneer uw cliënt een nieuwe directeur aanstelt of juist afscheid wil nemen van een bestuurder, kunt u wijzen op het belang van duidelijke afspraken en een zorgvuldige voorbereiding. De juridische beoordeling van de procedure en de contractuele gevolgen kan vervolgens door een specialist worden uitgevoerd.
Tot slot: herken het risico en verwijs tijdig door
Het ontslag van een statutair directeur vraagt om een beoordeling van zowel de vennootschapsrechtelijke als de arbeidsrechtelijke aspecten. Afhankelijk van de omstandigheden kunnen de gevolgen verder reiken dan het beëindigen van de bestuursfunctie, bijvoorbeeld door doorlopende loonkosten, vergoedingen of een geschil over de beëindiging.
Doordat u de onderneming en haar financiële situatie kent, kunt u als accountant of administratieadviseur relevante signalen vroegtijdig herkennen. Zo helpt u uw cliënt om niet alleen de bedrijfskundige en financiële gevolgen, maar ook de mogelijke juridische aandachtspunten van een directiewissel mee te wegen.
Geef een reactie