Minister van Financiën Eelco Heinen kondigde op de dag van de regeringsverklaring onverwacht aan dat hij opnieuw naar de vermogensbelasting in box 3 wil kijken. Vooraf had hij dat met vrijwel niemand besproken, schrijft NRC in een reconstructie op basis van gesprekken met 26 bronnen.
Het kabinet onderzoekt of het nieuwe box 3-stelsel dat vanaf 2028 moet ingaan nog op onderdelen kan worden aangepast. Daarbij wordt onder meer gekeken naar de invoering van achterwaartse verliesverrekening en naar aanpassingen van de vermogensaanwasbelasting. Tegelijkertijd wil het kabinet het stelsel op termijn verder ontwikkelen richting een vermogenswinstbelasting.
De overgang naar het nieuwe box 3-stelsel gaat bepaald niet zonder turbulentie. Anderhalve week nadat de Tweede Kamer het wetsvoorstel had aangenomen en de kritiek, zowel nationaal als internationaal, losbarstte, liet de minister al doorschemeren terug naar de tekentafel te willen. Dat we af willen van een systeem van forfaitaire rendementen is al jaren breed gedeeld. De crux zit ‘m in de vraag: wat ís werkelijk rendement eigenlijk?
De Tweede Kamer wil dat de belasting op vermogensrendement wordt aangepast, zodat verliezen in een voorgaand jaar kunnen worden verrekend. Een motie van ChristenUnie en JA21 met die oproep werd aangenomen door een meerderheid van de Kamer.
De veelbesproken vermogensaanwasbelasting is ondanks de aanhoudende kritiek de beste optie voor de hervorming van box 3. Dat stellen de wetenschappers Ruud van den Dool, Aart Gerritsen en Bas Jacobs in het Financieele Dagblad.
Minister Heinen (Financiën) zegt dat er bij de nieuwe vermogenstaks ’iets gewoon niet goed is gegaan’ en kondigt aan dat hij ingrijpt. Dat meldt hij nog voordat de Eerste Kamer de wet heeft behandeld, terwijl de Tweede Kamer er slechts anderhalve week geleden met frisse tegenzin mee akkoord ging.
Het nieuwe stelsel om belasting te heffen op het rendement op vermogen ligt “bovenop de stapel” als D66’er Eelco Eerenberg maandag begint als staatssecretaris van Financiën.
De hervorming van box 3 heeft het debat over vermogensbelasting verder op scherp gezet. Nu de Tweede Kamer heeft ingestemd met het wetsvoorstel voor een nieuw stelsel per 2028, waarschuwen beleggers en vermogensbeheerders voor gedwongen verkopen, kapitaalvlucht en toenemende onzekerheid.
Nu de peildatum van 1 januari 2026 is verstreken, staat vast hoe het vermogen in box 3 dit jaar fiscaal wordt belast. De samenstelling op die datum bepaalt de heffing over heel 2026, waardoor de omvang van het vermogen duidelijk is. Toch blijft het stelsel complex en politiek omstreden, wat vraagt om zowel terug- als vooruitkijken.
Per 2028 verandert het box 3-stelsel ingrijpend. Waar de huidige systematiek nog werkt met forfaits en een tegenbewijsregeling, wordt straks het daadwerkelijk behaalde rendement het uitgangspunt. Dat is een ingrijpende wijziging voor miljoenen belastingplichtigen.
