Van Gelderen trad in april 2014 toe als partner bij EY en werkte daar als consultant met grote klanten, waaronder Unilever, KPN en Philips. Volgens Van Gelderen ontstond rond 2018 een conflict nadat hij melding had gemaakt van vermeende misstanden, waaronder intimidatie en het lekken van gevoelige informatie door een collega aan een concurrent – een claim die volgens hem ook mededingingsrechtelijke implicaties had.
Naar aanleiding van zijn meldingen zou Van Gelderen zijn beoordeling negatief hebben zien bijstellen, werd zijn winstaandeel verlaagd en verloor hij in 2021 uiteindelijk zijn partnerovereenkomst. Sindsdien voert hij een reeks juridische procedures tegen EY en betrokken bestuursleden, waaronder civiele claims en tuchtklachten.
Niet EY, maar de topcommissaris
In de procedure bij de Rechtbank Noord-Holland richtte Van Gelderen zich niet tegen EY zelf, maar tegen de voormalige voorzitter van de raad van commissarissen, Pauline van der Meer Mohr, die in de periode dat het conflict speelde topcommissaris was bij EY Nederland.
Van Gelderen stelde dat de commissaris haar toezichthoudende taak zeer onbehoorlijk had vervuld door niet in te grijpen toen zijn meldingen volgens hem onvoldoende onafhankelijk werden onderzocht en hij daardoor benadeeld zou zijn. Zijn vordering omvatte een verklaring voor recht omtrent aansprakelijkheid en schadevergoeding wegens gederfde inkomsten.
Hoge lat
De rechtbank herinnerde eraan dat persoonlijke aansprakelijkheid van een commissaris buitengewoon is en alleen aan de orde komt als hem een persoonlijk ernstig verwijt kan worden gemaakt. Collegiaal toezicht, verankerd in de governance van een grote professionele dienstverlener als EY, impliceert dat de vennootschap zelf aansprakelijk is voor onrechtmatig handelen. Alleen in uitzonderlijke gevallen, waarin geen redelijk denkend commissaris onder dezelfde omstandigheden zo zou hebben gehandeld, kan persoonlijke aansprakelijkheid volgen.
Toezicht is geen bestuur
Bij de beoordeling van deze hoge drempel moet rekening worden gehouden met de taakverdeling binnen de raad van commissarissen, met de informatie waarover deze beschikte en met de beschikbare procedures voor interne klachten. De rechtbank weegt daarbij ook mee dat de primaire verantwoordelijkheid voor geschillen met partners en voor juridische procedures bij het bestuur van de onderneming ligt, niet bij de toezichthoudende commissarissen.
Zonder ingrijpen
Volgens het vonnis heeft Van der Meer Mohr intensief met Van Gelderen gecorrespondeerd, gesprekken gevoerd en de kwestie besproken met het bestuur en de juridisch adviseur van de raad van commissarissen. De rechtbank benadrukte dat daarbij steeds de rol van toezichthouder is aangehouden: kennisnemen van klachten en toezicht houden op de afhandeling daarvan door het bestuur, zonder zelf direct procesbeslissingen te nemen.
Interne regeling volstaat
De interne klokkenluidersregeling van EY voorziet in een behandeling van meldingen via een door het bestuur benoemde commissie. De rechtbank stelde dat deze regeling niet verplicht tot een extern, onafhankelijk onderzoek in de zin die Van Gelderen daaraan gaf, en dat het feit dat een extern advocatenkantoor het interne onderzoek uitvoerde geen bewijs vormt van ondeugdelijkheid. Afhandeling van interne klachten in de context van civielrechtelijke geschillen, die deels onderwerp zijn van arbitrage, rechtvaardigt op zichzelf geen persoonlijk ernstig verwijt aan de commissaris.
Meldingen na einde partnership
De rechtbank nam ook mee dat sommige meldingen van Van Gelderen werden gedaan nadat zijn partnerovereenkomst al was beëindigd en dat de interne procedures op grond van arbitragebedingen en contractuele verplichtingen vielen. Arbitragebedingen in de partnerovereenkomst zorgen ervoor dat civiele procedures niet steeds door reguliere rechters kunnen worden behandeld, wat Van Gelderen keer op keer in andere procedures heeft ervaren.
Alarmsignalen niet genegeerd
Zelfs als achteraf discussie blijft bestaan over de afhandeling van meldingen en interne onderzoeken, leidt dat volgens de rechtbank niet automatisch tot persoonlijke aansprakelijkheid van toezichtpersonen. Dat alleen kan het geval zijn indien duidelijke signalen zijn genegeerd die aanleiding hadden gegeven tot verder ingrijpen, hetgeen in dit dossier niet kan worden vastgesteld.
Geen resultaat
Van Gelderen had hoge financiële belangen opgevoerd in zijn vorderingen, waaronder aanzienlijke schadevergoedingen. De rechtbank wees deze vorderingen af en veroordeelde hem in de proceskosten. Het vonnis onderstreept het hoge drempelniveau voor persoonlijke aansprakelijkheid van commissarissen in de context van interne klachten, klokkenluidersmeldingen en langdurige civielrechtelijke conflicten binnen grote professionele dienstverleners zoals EY.
Lees hier de uitspraak.
Geef een reactie