Een RA die niet duidelijk vastlegde dat hij twee opdrachtgevers tegelijk diende en maatregelen om zijn objectiviteit te waarborgen niet in een dossier opnam, heeft van de Accountantskamer een waarschuwing gekregen.
De RA was de accountant van twee BV’s die elk onder een ander concern vallen en in dezelfde branche actief zijn. Op initiatief van de RA komen de dga’s van beide concerns in 2017 met elkaar in contact. Er wordt gesproken over een samenwerking tussen beide BV’s, waarbij de RA aangeeft dat het een goed idee is als een derde naar het samenwerkingsvoorstel kijkt. Dat gebeurt, ook een belastingadviseur wordt als adviseur bij het proces betrokken.
Het plan is dat een van de concerns een meerderheidsbelang neemt in de BV die nog onderdeel is van het tweede concern. Er wordt verder gewerkt aan een nieuw op te richten BV, waar beide bedrijven in zullen opgaan. Gedurende het traject trekt de RA zich terug omdat een van de dga’s een andere adviseur in de arm heeft genomen. Die betaalt nota’s van de RA, goed voor ruim een ton, niet.
Klacht
Bij de Accountantskamer klaagt een van de dga’s dat de RA niet de vereiste objectiviteit in acht heeft genomen toen hij in de periode februari 2017 tot en met november 2018 beide dga’s adviseerde. Hij vindt ook dat hij fouten heeft gemaakt bij de uitvoering van een waarderingsonderzoek en niet integer heeft gehandeld, omdat hij geen actie heeft ondernomen naar aanleiding van onregelmatigheden in de jaarrekening 2017 van een van de gefuseerde BV’s.
De RA heeft twee heren gediend, van wie de belangen uiteenliepen, zo is de klacht: de collega-dga was gebaat bij een verhoging van de waarde danwel verkoopprijs van de aandelen van de over te nemen BV, maar de klagende dga niet. Bij het behartigen van de belangen van beiden heeft de RA niet aan partijen duidelijk gemaakt wat zijn rol was en hoe hij met de (mogelijke) bedreiging voor zijn objectiviteit ten gevolge van belangentegenstelling omging: schending van het fundamentele beginsel van objectiviteit, vindt de klager. De RA werpt daartegen in dat beide partijen wisten wat zijn rol was en ieder de helft van zijn kosten zouden betalen.
Geen opdrachtbevestiging
De tuchtrechter heeft de klager gelijk. Schending van de objectiviteit is ook aan de orde als duidelijk is dat de accountant zich heeft begeven in een situatie waarin zijn objectiviteit te zeer in het gedrang komt. Vast staat dat er sprake was van een transactiegerelateerde adviesdienst en dat er geen opdrachtbevestiging is gestuurd met een beschrijving van de rol en de positie van de RA in dat proces. ‘Betrokkene heeft daarmee in strijd gehandeld met het bepaalde in paragraaf 18 van NV COS 5500N.’
Maatregel niet in dossier opgenomen
De mededeling van de RA dat het goed zou zijn als een derde zou meekijken, geeft aan dat hij zich bewust is geweest van een mogelijke belangenverstrengeling en het feit dat zijn objectiviteit daarmee in het gedrang zou kunnen komen, oordeelt de Accountantskamer. Dat de RA maatregelen heeft getroffen door de derde deskundige aan te dragen, is niet vastgelegd in een dossier. Daarom is de klacht gegrond. ‘Overigens merkt de Accountantskamer op dat klager het bestaan van feiten en omstandigheden die de conclusie zouden rechtvaardigen dat betrokkene zich daadwerkelijk ongepast, ten nadele van klager, zou hebben laten beïnvloeden, onvoldoende aannemelijk heeft gemaakt.’
Niet verantwoordelijk voor jaarrekening
De klacht over het waarderingsonderzoek wordt ongegrond verklaard: die is onvoldoende onderbouwd. Dat de RA geen actie heeft ondernomen naar aanleiding van onregelmatigheden in de jaarrekening 2017 van een van de BV’s, valt hem evenmin tuchtrechtelijk te verwijten. Hij verleende een transactiegerelateerde adviesdienst en heeft zelf sinds 2011 geen jaarrekeningen voor de BV meer samengesteld. Hij was ook niet verantwoordelijk voor de samenstelling van de jaarrekening 2017. ‘Betrokkene was niet gehouden om in het kader van zijn opdracht de juistheid van de samenstelling van de jaarrekening 2017 te controleren en hij mocht in beginsel uitgaan van de juistheid van de daarin opgenomen informatie.’
Nalaten vastlegging enige verwijt
De Accountantskamer vindt de maatregel van waarschuwing passend. ‘Betrokkene is zich bewust geweest van het feit dat zijn objectiviteit in het gedrang zou kunnen komen. Niet gebleken is dat betrokkene zich daadwerkelijk ongepast heeft laten beïnvloeden of niet objectief is gebleven. Verder is van belang dat betrokkene in verband met de bedreiging van zijn objectiviteit maatregelen heeft genomen om dit gevaar af te wenden en dat hem alleen verweten kan worden dat hij dit niet in het dossier heeft vastgelegd. Dit is in strijd met de VGBA.’
Na een heel verhaal komt de AK bij -hier- de kern van het probleem: leg vast wat je doet. Wees controleerbaar!
Ook, nee, zelfs als accountant, die het van anderen ook verwacht.