AFM flink buiten haar boekje bij opvragen gebruik Inkeerregeling bij beleidsbepalers

De Inkeerregeling is in het leven geroepen om ‘zwartspaarders’ in de gelegenheid te stellen schoon schip te maken zonder dat ze een vergrijpboete opgelegd krijgen. Inkeerders mogen er op vertrouwen dat informatie aan de Belastingdienst in het kader van de Inkeerregeling uitsluitend wordt gebruikt voor het opleggen van een naheffingsaanslag en niet aan de AFM wordt verstrekt in het kader van de betrouwbaarheidstoetsing.

Lijst inkeerders

Eiseres exploiteert een onderneming die bemiddelt bij het tot stand komen van verzekeringen en financieringen. De eiseres heeft een vergunning van de AFM voor het bemiddelen in schade- en levensverzekeringen, consumptief krediet, elektronisch geld, spaarrekeningen en betaalrekeningen. Op 20 juni 2012 heeft de AFM de Belastingdienst een lijst toegezonden met alle beleidsbepalers van bij de AFM onder toezicht staande instellingen, met onder meer het verzoek mee te delen welke beleidsbepalers bij de Belastingdienst bekend zijn als inkeerders. De Belastingdienst heeft de gevraagde lijst op 20 juli 2012 aan de AFM verstrekt. De eiseres in deze zaak staat op deze lijst vermeld als inkeerder. De Belastingdienst heeft de AFM desgevraagd nadere informatie over eiser verstrekt. Daaruit blijkt dat eiseres, die een onderneming exploiteert die bemiddelt bij het tot stand komen van verzekeringen en financieringen, op 9 december 2009 heeft gemeld dat hij gerechtigd is (geweest) tot niet eerder aangegeven buitenlandse vermogensbestanddelen en de Belastingdienst heeft verzocht de Inkeerregeling toe te passen. In april 2010 heeft de beleidsbepaler een vaststellingsovereenkomst met de Belastingdienst ondertekend. Op grond hiervan heeft de Belastingdienst aan de beleidsbepaler een navorderingsaanslag opgelegd. Volgens de AFM staat de betrouwbaarheid van eiser niet langer buiten twijfel, omdat hij over de jaren 1997 tot en met 2007 onjuiste belastingaangiften heeft gedaan. Ook heeft hij niet heeft gemeld dat hij gebruik heeft gemaakt van de Inkeerregeling.

Geheimhoudingsplicht

Volgens de rechter mag van de AFM worden verwacht dat zij zich bewust is van het belang en de reikwijdte van de geheimhoudingsplicht en geen daarmee strijdige verzoeken om informatie doet. ‘Dat de AFM de gegevens heeft opgevraagd ter uitvoering van een essentiële wettelijke taak, het toezicht op de betrouwbaarheid van beleidsbepalers in de financiële sector, rechtvaardigt niet dat zij zonder wettelijke grondslag fiscale informatie opvraagt over alle beleidsbepalers van bij haar onder toezicht staande instellingen.’ De AFM vroeg de informatie op, omdat zij naar haar mening opvallend weinig meldingen van het gebruik van de Inkeerregeling ontving. Deze achtergrondinformatie vond de rechtbank onvoldoende concreet om te veronderstellen dat veel beleidsbepalers gebruik maakten van deze regeling zonder dit aan de AFM te melden. Ook achteraf is dat, gelet op de cijfers ide de AFM tijdens de zitting noemde, naar het oordeel van de rechtbank niet gebleken.

Fiscale informatie

De AFM heeft niet onderzocht of de informatie op rechtmatige wijze kon worden verkregen. De Rechtbank is niet overtuigd van het argument van de toezichthouder dat het niet efficiënt is om bij alle beleidsbepalers persoonlijk na te vragen of gebruik is gemaakt van de Inkeerregeling. De rechter zegt: ‘Daarmee is niet onderbouwd dat een dergelijke uitvraag niet uitvoerbaar of zinvol zou zijn geweest en waarom over iedere beleidsbepaler van een onder toezicht staande instelling zonder wettelijke grondslag fiscale informatie is gevraagd bij de Belastingdienst.’

Onrechtmatig

De conclusie van de Rechtbank Rotterdam is dat de AFM de gegevens heeft verkregen op een wijze die zozeer indruist tegen hetgeen van een behoorlijk handelend overheidsorgaan mag worden verwacht, dat het gebruik van deze gegevens onder alle omstandigheden onrechtmatig moet worden geacht.