Ooit was het niet zo moeilijk. NIVRA en NOvAA bestierden samen het gehele accountantsberoep. De AA’s voor het MKB en de RA’s voor de grote ondernemingen. Dat was het beeld. Natuurlijk niet iedere accountant controleerde jaarrekeningen, maar dat maakte niet uit. Dit systeem werd door de jaren heen verfijnd.
Er kwam een certificerende functie voor de AA’s. Niet iedere AA mocht zo maar een jaarrekening controleren, dat vroeg toch om een extra aantekening. Binnen het RA-beroep was/is de diversiteit niet minder: overheidsaccountants, accountants in business, openbare accountants. Die laatste groep is dan de groep waar het echt om gaat. De groep waarvoor al die regels rond het accountantsberoep worden en werden gemaakt. En zelfs dat is nog niet helemaal waar, immers binnen de groep openbare accountants is een substantieel deel niet bezig met de audit van controleplichtige ondernemingen. Wat dat betreft spreekt het register van de AFM boekdelen. Het aantal kantoren met een controlevergunning neemt af.
De VRC stelt dat de NBA zich vooral met het openbare beroep bezig moet houden, dus met de auditpraktijk. Daar heeft de VRC natuurlijk een heel sterk punt. Immers in het publieke domein, in de publieke discussie telt vooral het doen en laten van accountants in de auditpraktijk: de schandalen, de fouten, de blunders, de derivaten, de belastingconstructies, het onroerend goedgekrakeel, het trekt vooral de aandacht bij de grote – audit – kantoren. Als burger van dit land heb ik belang bij de kwaliteit van jaarrekeningen en het toezicht dat accountants daarop houden. Strikt genomen zou je dan dus bij een audit-only NBA kunnen uitkomen.
Daar horen de registercontrollers niet bij. Dat geldt ook voor accountants in business, de overheidsaccountants en ook voor de MKB-accountant. Zij horen in die optiek niet meer thuis binnen de NBA. Al het gemopper vanuit die groepen kan dan ophouden. De NBA wordt een club met misschien zo’n maximaal 2000 leden. Audit only. De rest zal zich dan opnieuw moeten organiseren, eigen opleidingen moeten bedenken, eigen vaktechnische regels moeten gaan opstellen, belangen behartigen, enz. Kortom veel gedoe, maar wel een pleitbaar standpunt.
Frans Heitling
Was het niet een zekere Napoleon die omstreeks 1830 al zo iets zei als: de geschiedenis herhaalt zich? Geldt dan ook nog steeds dat de geschiedenis ons leert dat wij van de geschiedenis niks leren?
De basis van het accountantsberoep is natuurlijk de assurance functie. Dit is ook de reden van de publiek rechtelijke status. Het beperken van de NBA tot accountants die assurance opdrachten uitvoeren (wat overigens breder is dan het uitvoeren van wettelijke controles) is dus ook een logische gedachtengang. Voor mij horen interne accountant en overheidsaccountants daar zeker bij gezien de aard van de dienstverlening. Ik kan mij voorstellen dat er een samenwerking (uiteraard zonder stemrecht mij het NBA) kan bestaan met accountants die zich bezig houden met administratieve organisatie en verslaggeving, zoals delen van de Accountants In Business en samenstel accountants binnen het kleinbedrijf. Dit lijkt mij een betere basis voor de governance structuur binnen het NBA dan nu voorgesteld.
Prima beschouwing!
Het is in de wet naar mijn mening niet handig geweest om AA’s ook opeens certificerende bevoegdheden te geven. Immers als een AA zo goed is als hij zegt om deze bevoegdheid te hebben dan kan hij of zij net zo goed de RA opleiding doen.
Kortom om dit te herstellen geef alleen RA’s certificerende bevoegdheden met een overgangstermijn zodat AA’s die certificerend willen blijven de RA opleiding kunnen afronden.