Wil je voorbereid zijn op een disruptie en oplossingen paraat hebben als deze disruptie zich voordoet, dan is het belangrijk dat je kantoor aan de volgende vier voorwaarden voldoet: Kennis, Vaardigheden, Tijd en Geld.
Kennis
Technologie
Als het gaat om kennis dan is het belangrijk dat je inzicht hebt in wat er met technologie kan. Kijk daarmee niet alleen naar wat de huidige softwareleveranciers in de accountancybranche je voorschotelen. Zij zijn vooral bezig met verdere veredeling van hun toepassingen. Tegelijkertijd kan de technologie die achter de blockchain zit disruptief zijn. Dat gebeurt als er slimme toepassingen worden gevonden waardoor het grootste deel van de werkzaamheden die betrekking hebben op administratie, samenstellen, aangiften en verantwoorden worden overgenomen door de blockchain. Inmiddels zijn er in andere branches al ervaringen opgedaan met de blockchain en de kans is groot dat dit uiteindelijk ook de accountancybranche gaat raken. Het vervelende is alleen dat niemand kan voorspellen wanneer dat gaat gebeuren. Ook kan niemand de precieze impact voorspellen. Het enige wat kan, is aangeven dat de kans dat de blockchain doorbreekt met de dag groter wordt. En zo zijn er nog wel andere technologische ontwikkelingen die de accountant zullen rake. Denk aan voortgaande robotisering en aan de opkomst van kunstmatige intelligentie, zoals IBM Watsons. Het minst slimme wat je kunt doen, is er je schouders over ophalen.
Ken je klant
Daarnaast is het belangrijk dat je als accountant meer kennis over je klant vergaart. Wat drijft de ondernemer intrinsiek? Hoe komt hij tot zijn keuzes? Wat zijn de werkelijke behoeften van jouw klant? Kortom wat is de customer journey van jouw klant. Ook hier is de grootste fout die je kunt maken, denken dat je dat allemaal wel weet. Ondernemers hebben namelijk een andere ervaring.
Vaardigheden
Technologie
Nu is het mooi dat je ergens kennis over hebt. Het is ook belangrijk dat je vaardig wordt in het toepassen van die kennis. Ook hier geldt dat er nog wel wat te verbeteren valt. En dat geldt wederom niet alleen voor accountants, een groot deel van de ondernemers is onvoldoende digitaal vaardig. Reden waarom Google een online digitale werkplaats heeft ontwikkeld, waarmee je leert wat je allemaal kan met internet. Zie https://digitalewerkplaats.withgoogle.com/ Inmiddels hebben ruim 30.000 ZZP’ers en ondernemers gebruikgemaakt van de leermodules die Google aanbiedt. Het gros van deze ondernemers was 45 jaar of ouder en 87% had minder dan tien medewerkers in dienst. Maar er zijn natuurlijk meer mogelijkheden om digitaal vaardig te worden. Denk bijvoorbeeld aan het samenwerken met kennisinstellingen of ga eens in zee met een stagiair.
Ken je klant
Ook voor het beter leren kennen van de ondernemer, jouw klant, is het belangrijk dat je vaardig wordt. Dat is niet iets wat standaard in de genen van een accountant zit. En dat is logisch, omdat er ook tijdens de opleiding tot accountant niet veel aandacht was voor het doorgronden van de drijfveren van de ondernemer. Maar het is te leren. Alle accountants bijvoorbeeld die de leergang MKB-kredietcoach hebben gevolgd, geven aan dat ze de ondernemer beter begrijpen en een verdieping van de klantrelatie ervaren. Iets wat de klanten zelf ook teruggeven.
Tijd
Om voorbereid te zijn op disruptieve ontwikkelingen moet je tijd vrijmaken om kennis op te doen. Om vaardig te worden. Je moet aan de slag met nieuwe inzichten. En tijd is, zo zullen de meeste lezers wel erkennen, is de grootste vijand. Ze zijn hartstikke druk. ‘Waar haal ik de tijd vandaan?’ is een veel gemaakte opmerking. Nu begrijp ik best dat het druk is en dat klanten en personeel alle tijd van je vragen. Maar ook hier geldt: als je van het omgaan met de gevolgen van disruptie geen prioriteit maakt, zul je er zeker door verrast worden. Ook hier geldt: vindt je het als accountant lastig om prioriteiten te stellen en zit je agenda altijd bomvol? Denk dan eens aan een cursus timemanagement.
Geld
Behalve tijd moet er ook budget (geld) worden vrijgemaakt. De praktijk leert dat accountants zuinige mensen zijn als het gaat om het beschikbaar stellen van budget voor onderzoek. En ik ken voldoende voorbeelden waarbij de ouderen de hand op de knip houden, omdat ze een zo groot mogelijke zak met geld mee naar huis willen nemen en de jongere generatie vooral veel wil aflossen. Maar het is goed om te beseffen dat zonder investeringen geen adequate maatregelen kunnen worden genomen om een disruptie te bieden. Wie denkt dat anderen, bijvoorbeeld softwareleveranciers, dit probleem wel gaan oplossen voor de accountants rekent zichzelf te rijk.
Het peloton
Wanneer je van een afstand naar de accountancybranche kijkt, zie je daar dus ook een peloton van accountants. Een groep met een aantal gemeenschappelijke kenmerken. De gemiddelde kantooromvang is minder dan tien medewerkers, de eigenaren zijn meestal 40 jaar of ouder, er is een gebrek aan kennis en men ontbeert de vaardigheden om slim in te spelen op mogelijkheden die technologie biedt. Daarnaast heeft men meestal geen of onvoldoende tijd en ontbreekt het vaak ook aan geld om constructief aan de slag te gaan met het onderwerp disruptie. En dat is zeker aanleiding tot zorg. Want als een disruptie daadwerkelijk doorzet, dan is de kans inderdaad groot dat een groot deel van de accountantskantoren zwaar in de problemen komt. Hoe mooi het weer nu ook nog mag zijn. Bedenk dat een benchmark vooral vertelt wat is geweest en niet hoe de toekomst eruit zal zien. Wie dus slim is gaat actie ondernemen.
Samenwerking
Om de kans op succes te vergroten is het slim om als MKB-kantoren nauwer met elkaar te gaan samenwerken als het gaat om businessmodelinnovatie met als doel het hoofd bieden aan disrupties. Je trekt dan als kantoren samen op, je leert van elkaar en je verdeelt de kosten en investeringen met elkaar. Daarnaast bespaart het je als kantooreigenaar de nodige tijd, want je hoeft niet zelf het wiel uit te vinden. Om die reden ben ik een aantal jaren ook begonnen met de MKB-kredietcoach en werken we inmiddels samen met ruim 20 accountantskantoren om goed voorbereid te zijn op de disrupties die aanstaande zijn. Waarbij de Fintechsector ons een goede spiegel voorhoudt. Inmiddels constateren we ook dat softwareleveranciers nog heel wat hordes te nemen hebben wil er sprake zijn van een integrale ketenaanpak. Gelukkig zijn er een aantal relatieve buitenstaanders in de softwarebranche die de kansen wel zien. Dat biedt perspectief voor het peloton.
En als je niets doet? Dan is er altijd de bezemwagen. Net zoals in de Tour de France.
Koplopers
Tot de koplopers in de accountancybranche behoren kantoren die bij de bepaling van hun strategie vooral de klantbehoeften centraal stellen. De strategie is dus vraaggestuurd. Het zijn kantoren met een sterke identiteit. Waar veel aandacht is voor co-creatie met klanten en leveranciers. Daarnaast worden de mogelijkheden die ict-technologie biedt maximaal benut. Deze kantoren vallen ook op doordat ze enerzijds financieel beter presteren dan het peloton en anderzijds steeds verder uitlopen op het peloton.
Peloton
Het peloton van de accountancybranche bestaat uit kantoren die het merendeel van de omzet behalen uit zogenaamde traditionele diensten. De strategie is aanbodgestuurd: centraal staan de producten en diensten die het kantoor aan de klant kan bieden. Als kantoren iets nieuws willen proberen, wordt er vooral gekeken naar kantoren die het ook al geprobeerd hebben. Dit wordt ook wel businessmodelreplicatie genoemd. De financiële prestaties van de kantoren die tot het peloton behoren zijn gemiddeld.
De bezemwagen
In de bezemwagen komen die kantoren terecht die de afgelopen jaren geen nieuwe klanten meer hebben aangenomen. Kantoren die geen geld meer hebben om te investeren in nieuwe technologie. Kantoren die geen financiële reserves hebben of verlies maken na aftrek van een reële arbeidsbeloning voor de vennoten. Kantoren in de zogenaamd perifere gebieden in Nederland lopen ineens gevaar om in de bezemwagen terecht te komen.
Jan Wietsma faciliteert accountants- en administratiekantoren bij vraagstukken rondom de thema’s financiering, groei en ondernemerschap.
Geef een reactie